Ντομένικο Αλμπέρτι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ντομένικο Αλμπέρτι
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1710[1][2][3][4]
Βενετία
Θάνατος 14  Οκτωβρίου 1746[5][6]
Ρώμη
Χώρα πολιτογράφησης Βενετική Δημοκρατία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα τσεμπαλίστας
συνθέτης
τραγουδιστής
πιανίστας

Ο Ντομένικο Αλμπέρτι (Domenico Alberti, Βενετία περ. 1710 – Ρώμη 14 Οκτωβρίου 1740), ήταν Ιταλός συνθέτης, τραγουδιστής και τσεμπαλίστας των αρχών του 18ου αιώνα. Η υστεροφημία του οφείλεται στην χρήση μιάς τεχνικής, που πρώτος αυτός εφήρμοσε σε κάποια έργα του, το επονομαζόμενο αλβέρτειο βάσιμο, γνωστότερο ως μπάσο Αλμπέρτι (Il basso albertino). [7]

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αλμπέρτι φέρεται ότι υπήρξε μαθητής, στο τραγούδι και την σύνθεση, των Βενετών Α. Λότι (Antonio Lotti) και Α. Μπίφι (Antonio Biffi). Το 1736, υπηρέτησε ως κλητήρας ή ακόλουθος του Pietro Andrea Cappello, Βενετού πρεσβευτή στην Ισπανία. Ενώ βρισκόταν στην ισπανική Αυλή, ο διάσημος καστράτος Φαρινέλι (Farinelli) τον άκουσε να τραγουδάει και εντυπωσιάστηκε.

Ο Αλμπέρτι συνέθεσε αρκετές σονάτες για τσέμπαλο, που υπάρχουν σε χειρόγραφα ή τυπωμένες σε διάφορες ανθολογίες. Επίσης, άριες και τρία σκηνικά έργα:

  • Ενδυμίων (σε κείμενα του Πιέτρο Μεταστάζιο, Βενετία, 1737)
  • Γαλάτεια (σε κείμενα του Πιέτρο Μεταστάζιο, Βενετία, 1737)
  • Ολυμπιάς (Βενετία, 1739) [8]

Επίσης, συνέθεσε μοτέτα και σονάτες για δύο τρομπέτες. Είναι πιθανό ότι οι πρώτες σονάτες για βιολί του Μότσαρτ, γραμμένες στην ηλικία των επτά ετών, είχαν ως πρότυπο τις συνθέσεις τού Αλμπέρτι. Πέθανε πολύ νέος στην Ρώμη, σε ηλικία 30 ετών.

Το μπάσο Αλμπέρτι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Αλμπέρτι ήταν γνωστός ως εξαιρετικός τραγουδιστής, ενώ έπαιζε τσέμπαλο, συχνά, μόνο για να συνοδεύει τον εαυτό του. Ωστόσο συνέθεσε αρκετά έργα για τσέμπαλο, αν και εκτελούνται πολύ σπάνια. Θεωρείται ότι έγραψε περίπου 36 σονάτες όλες σε δύο μέρη, εκ των οποίων μόνον οι 14 έχουν διασωθεί.

Τα δύο πρώτα μέτρα από την Σονάτα για πιάνο σε Ντο Μείζονα, Κ. 545 του Μότσαρτ, με την χαρακτηριστική συμμετρική κίνηση του μπάσου Αλμπέρτι στο αριστερό χέρι

Στις 8 σονάτες για τσέμπαλο, έργο 1 (έκδ. Λονδίνο, 1748), χρησιμοποιεί έναν χαρακτηριστικό τύπο συνοδείας (ακκομπανιαρίσματος) στην κάτω φωνή (μπάσο) για το αριστερό χέρι. Αποτελείται από τρίφωνες συγχορδίες οι οποίες εκτελούνται σε μορφή arpez (αναλυμένες σε τριάδες ή «σπασμένες» [broken] συγχορδίες). Η χαμηλότερη (τονική) βαθμίδα εκτελείται πάντοτε πρώτη, στη συνέχεια, ακολουθεί η υψηλότερη από τις τρείς (πέμπτη βαθμίδα), κατόπιν η μεσαία (τρίτη βαθμίδα) και, τέλος, πάλι η πέμπτη. Αυτό το μοτίβο επαναλαμβάνεται όσες φορές χρειαστεί και, κατόπιν, μεταφέρεται αυτούσιο στο arpez της επόμενης συγχορδίας (βλ. εικόνα). Παρ’ όλο που ο ίδιος ο Αλμπέρτι θεωρείται, γενικά, συνθέτης ήσσονος σημασίας, η συγκεκριμένη διαδοχή φθόγγων στο μπάσο, απετέλεσε πολύ σημαντικό στοιχείο σε μεγάλο μέρος της μουσικής για το πληκτρολόγιο, κατά την κλασική εποχή.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 135359198. Ανακτήθηκε στις 14  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb14784584s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστραλίας. 1126052. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 (Αγγλικά) SNAC. w6j97kpj. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb14784584s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. «Die Musik in Geschichte und Gegenwart». (Γερμανικά) Musik in Geschichte und Gegenwart. Ανακτήθηκε στις 18  Ιουνίου 2018.
  7. Λεωτσάκος
  8. Λεωτσάκος

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Λεξικό Μουσικής και Μουσικών» (Dictionary of Music and Musicians) του George Grove, D.C.L (Oxford, 1880)
  • Kennedy, Michael Λεξικό Μουσικής της Οξφόρδης (Oxford University Press Αθήνα: Γιαλλέλης, 1989) ISBN 960-85226-1-7
  • Γιώργος Λεωτσάκος, επιμέλεια λήμματος στην εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα», έκδοση 1981, τόμος 7, σ. 96
  • Enciclopedia Bompiani-Musica, Milano (εκδ. ΑΛΚΥΩΝ, 1985)
  • Eric Blom The New Everyman Dictionary of Music (Grove Weidenfeld, N. York, 1988)
  • http://www.klassika.info/Komponisten/Albeniz_Mateo/index.html
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Domenico Alberti της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).