Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ντικ Τσέινι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ντικ Τσέινι
Επίσημο πορτρέτο, 2003
46ος Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ
Περίοδος
20 Ιανουαρίου 2001  20 Ιανουαρίου 2009
ΠρόεδροςΤζορτζ Ο. Μπους
ΠροκάτοχοςΑλ Γκορ
ΔιάδοχοςΤζο Μπάιντεν
17ος Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ
Περίοδος
20 Μαρτίου 1989  20 Ιανουαρίου 1993
ΠρόεδροςΤζορτζ Χ.Ο. Μπους
ΑναπληρωτήςΝτόναλντ Τζ. Άτγουντ ο Νεότερος
ΠροκάτοχοςΦρανκ Καρλούτσι
ΔιάδοχοςΛες Άσπιν
Υφηγητής της Μειοψηφίας της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ
Περίοδος
3 Ιανουαρίου 1989  20 Μαρτίου 1989
ΗγέτηςΡόμπερτ Χ. Μάικλ
ΠροκάτοχοςΤρεντ Λοτ
ΔιάδοχοςΝιουτ Γκάινγκριτς
Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ για την μονοεδρική περιφέρεια του Ουαϊόμινγκ
Περίοδος
3 Ιανουαρίου 1979  20 Μαρτίου 1989
ΠροκάτοχοςΤένο Ρονκάλιο
ΔιάδοχοςΚρεγκ Λ. Τόμας
7ος Προσωπάρχης του Λευκού Οίκου
Περίοδος
21 Νοεμβρίου 1975  20 Ιανουαρίου 1977
ΠρόεδροςΤζέραλντ Φορντ
ΠροκάτοχοςΝτόναλντ Ράμσφελντ
ΔιάδοχοςΧάμιλτον Τζόρνταν
Προσωπικά στοιχεία
ΓέννησηΡίτσαρντ Μπρους Τσέινι30 Ιανουαρίου 1941 (1941-01-30), Λίνκολν
Θάνατος3 Νοεμβρίου 2025 (84 ετών)
Βόρεια Βιρτζίνια[1]
ΕθνότηταΑμερικανός
Υπηκοότητα ΗΠΑ
Πολιτικό κόμμαΡεπουμπλικανικό Κόμμα
ΣύζυγοςΛιν Βίνσεντ (ν. 1964)
ΠαιδιάΛιζ Τσέινι[2]
Μέρι Τσέινι[3]
Σπουδές
Επάγγελμαπολιτικός[1]
αυτοβιογράφος
επιχειρηματίας
έμπορος[4]
αντιπρόεδρος[5]
καινοτόμος επιχειρηματίας[5]
ΒραβεύσειςΠροεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας (1991)[6]
Francis Boyer Award (1993)[7]
μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Ανατέλλοντος Ηλίου (2018)[8]
ΘρήσκευμαΕνωμένη Μεθοδιστική Εκκλησία
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ρίτσαρντ «Ντικ» Μπρους Τσέινι (αναφερόμενος σε ελληνικά ΜΜΕ και ως Ντικ Τσένι[9][10], αγγλικά: Richard Bruce "Dick" Cheney, 30 Ιανουαρίου 1941 – 3 Νοεμβρίου 2025), ήταν Αμερικανός πολιτικός και επιχειρηματίας, 46ος Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών από το 2001 έως το 2009 υπό τον πρόεδρο Τζορτζ Ο. Μπους. Ήταν μέλος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Χαρακτηριζόταν συχνά ως «ο πιο ισχυρός αντιπρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ».

Προηγουμένως υπηρέτησε ως 17ος Υπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών στην κυβέρνηση του Τζορτζ Χ.Ο. Μπους, από το 1989 έως το 1993. Επίσης υπηρέτησε ως Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την μονοεδρική περιφέρεια της πολιτείας του Ουαϊόμινγκ από το 1979 έως το 1989, καθώς και ως 7ος Προσωπάρχης του Λευκού Οίκου υπό τον πρόεδρο Τζέραλντ Φορντ, από το 1975 έως το 1977. Για ένα μικρό διάστημα, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 1989, υπηρέτησε ως Υφηγητής της Μειοψηφίας της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών.[11]

Ο Τσέινι γεννήθηκε το 1941 στο Λίνκολν της Νεμπράσκα, αλλά σύντομα μετακόμισε στο Κάσπερ του Ουαϊόμινγκ όπου και μεγάλωσε.[12] Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Γέιλ και στο Πανεπιστήμιο του Ουαϊόμινγκ. Έλαβε πτυχίο (BA) το 1965. Στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στην Εξωτερική Πολιτική και τις Πολιτικές Επιστήμες στο ίδιο Πανεπιστήμιο, λαμβάνοντας μεταπτυχιακό δίπλωμα (MA) το 1966.[13] Ακολούθως ξεκίνησε διδακτορική διατριβή στις Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν στο Μάντισον, όμως δεν έλαβε διδακτορικό δίπλωμα.[14]

Καριέρα και πολιτική

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον ιδιωτικό τομέα, διατέλεσε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) της εταιρείας Halliburton (1995-2000).

Άρχισε την πολιτική σταδιοδρομία του ως οικότροφος για τον Γερουσιαστή Ουίλλιαμ Α. Στέιγκερ, προετοιμάζοντας την πορεία του για τον Λευκό Οίκο κατά την διάρκεια της διακυβέρνησης του Τζέραλντ Φορντ, οπότε υπηρέτησε ως Αναπληρωτής Επικεφαλής του Επιτελείου του Λευκού Οίκου (1974-1975) και ως 7ος Επικεφαλής του Επιτελείου του Λευκού Οίκου (1975-1977).[15]

Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ (1979-1989)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1978, ο Τσέινι εκλέχτηκε στην Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ για την μονοεδρική περιφέρεια του Ουαϊόμινγκ και επανεκλέχτηκε στο αξίωμα πέντε φορές (1980-1988). Διατέλεσε Επικεφαλής της Ρεπουμπλικανικής Διάσκεψης στην Βουλή των Αντιπροσώπων (1987-1989), καθώς και Υφηγητής της Μειοψηφίας της Βουλής των Αντιπροσώπων (Ιανουάριος-Μάρτιος 1989). Παρέμεινε έως το 1989.[16]

Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ (1989-1993)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιανουάριο του 1989, ο Τσέινι διορίστηκε από τον Τζορτζ Χ.Ο. Μπους 17ος Υπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, θέση που διατήρησε έως την λήξη της θητείας του Μπους τον Ιανουάριο του 1993. Κατά την διάρκειά της επιτήρησε και επηρέασε μεταξύ άλλων την επιχείρηση Καταιγίδα της Ερήμου το 1991.[17]

Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών (2001-2009)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τσέινι συμμετείχε στην προεδρική εκστρατεία του Τζορτζ Ουόκερ Μπους το 2000 και επιλέχθηκε ως συνυποψήφιός του (υποψήφιος Αντιπρόεδρος). Στις προεδρικές εκλογές του 2000, κατάφερε να εκλεγεί 46ος Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Ορκίστηκε στο αξίωμα στις 20 Ιανουαρίου 2001, στο Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών.[18][19]

Ο Τσέινι θεωρείται ότι διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον Πόλεμο του Ιράκ και στον Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας.

Περίοδος ύστερα από την Αντιπροεδρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τσέινι συνέχισε να υποστηρίζει τον Πόλεμο του Ιράκ και τον Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας και οι τρόποι αντιπαράθεσης που έχει έχουν προκαλέσει αμφίρροπες κριτικές.

Παρότι θεωρούνταν από τους πιο αντιδημοφιλείς πολιτικούς, αναφερόταν ως ο πιο ισχυρός αντιπρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, αφού πέρα της ισχυρής του προσωπικότητας, του είχαν παραχωρηθεί πολύ σημαντικές αρμοδιότητες από τον Τζορτζ Ο. Μπους.[20]

Προσωπική ζωή και θάνατος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντικ Τσέινι ήταν μέλος της Ενωμένης Μεθοδιστικής Εκκλησίας. Ήταν παντρεμένος με την Λιν Βίνσεντ-Τσέινι από το 1964. Είχε δύο κόρες, την Λιζ (η οποία είναι εν ενεργεία Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ και ηγετικό στέλεχος των Ρεπουμπλικανών), και την Μέρι, η οποία είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλη.

Ο ίδιος, παρότι δήλωνε συντηρητικός, υποστήριζε τον γάμο μεταξύ των ατόμων του ιδίου φύλου.[21]

Απεβίωσε στις 3 Νοεμβρίου 2025, σε ηλικία 84 ετών.[22]

  1. 1 2 «Dick Cheney, Powerful Vice President and Washington Insider, Dies at 84». (Αγγλικά) The New York Times. The New York Times Company, A. G. Sulzberger. Μανχάταν. 4  Νοεμβρίου 2025.
  2. bioguide.congress.gov/search/bio/C001109. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2025.
  3. «The Untold Story of Mary Cheney and Heather Poe’s Love Story». (Αγγλικά) 26  Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2025.
  4. Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. jo2002103845. Ανακτήθηκε στις 7  Νοεμβρίου 2025.
  5. 1 2 Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. jo2002103845. Ανακτήθηκε στις 8  Νοεμβρίου 2025.
  6. «Presidential Medal of Freedom». congress.gov. Ανακτήθηκε στις 5  Νοεμβρίου 2025.
  7. «Annual Dinner and Lecture». American Enterprise Institute.
  8. «秋の叙勲4079人 桐花大綬章に今井敬氏 五木ひろしさんらも». Nihon Keizai Shimbun. 3  Νοεμβρίου 2018.
  9. BHMA, TO (5 Σεπτεμβρίου 2011). «Αμετανόητος ο Ντικ Τσένι : «Ασφαλές και ανθρώπινο το Γκουαντάναμο»». ΤΟ ΒΗΜΑ. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025.
  10. «Ντικ Τσένι, ο "αόρατος πρόεδρος" της Ουάσιγκτον». Αυγή. 28 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025.
  11. «Dick Cheney | Biography, Vice Presidency, Halliburton, & Facts». Encyclopedia Britannica (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  12. «Dick Cheney». IMDb. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  13. «Former Rep. Dick Cheney - R Wyoming, th, Not In Office - 46th Vice President of the United States; 17th U.S. Secretary of Defense; 7th White House Chief of Staff - Biography | LegiStorm». www.legistorm.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαΐου 2022.
  14. «Vice President of the United States - Richard B. Cheney». georgewbush-whitehouse.archives.gov. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  15. «Dick Cheney». Gerald R. Ford Foundation (στα Αγγλικά). 28 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  16. «CHENEY, Richard Bruce | US House of Representatives: History, Art & Archives». history.house.gov (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  17. «Richard B. Cheney». history.defense.gov (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  18. «U.S. Senate: Richard B. Cheney, 46th Vice President (2001-2009)». www.senate.gov. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  19. «Dick Cheney | Center for Presidential History». www.smu.edu. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  20. «Richard Cheney Biography | Infoplease». www.infoplease.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.
  21. «Dick Cheney» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2021-03-14. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dick_Cheney&oldid=1012159300.
  22. Pengelly, Martin (2025-11-04). «Dick Cheney, vice-president and giant of Republican politics, dies aged 84» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/us-news/2025/nov/04/dick-cheney-vice-president-republican-bush-dies. Ανακτήθηκε στις 2025-11-04.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Dick Cheney στο Wikimedia Commons