Νικολάι Γκόγκολ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νικολάι Γκόγκολ
NV Gogol.png
Όνομα Νικολάι Γκόγκολ
Γέννηση 1 Απριλίου 1809
Σορότσιντσι, Ρωσική Αυτοκρατορία (σημερινή Ουκρανία)
Θάνατος 4 Μαρτίου 1852 (43 ετών)
Μόσχα, Ρωσική Αυτοκρατορία
Κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι
Επάγγελμα/
ιδιότητες
Μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας
Γλώσσα Ρωσική
Εθνικότητα Ρώσος
Υπηκοότητα Ρωσική Αυτοκρατορία
Είδη Δράμα, πεζογραφία
Αξιοσημείωτα έργα Ταράς Μπούλμπα
Το πορτρέτο
Νεκρές ψυχές
Το ημερολόγιο ενός τρελού

Υπογραφή
Commons page Πολυμέσα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Νικολάι Γκόγκολ (Николай Васильевич Гоголь, σύμφωνα με το ΔΦΑ προφέρεται [nʲɪkɐˈlaj vɐˈsʲilʲjɪvʲɪtɕ ˈgogəlʲ], 1 Απριλίου 1809 - 4 Μαρτίου 1852) ήταν Ρώσος συγγραφέας. Έγραψε πολλά διηγήματα, όπως «Ταράς Μπούλμπα», «Το πορτρέτο» κ.ά., μυθιστορήματα: «Νεκρές ψυχές», «Το ημερολόγιο ενός τρελού» κ.ά. Τα έργα του συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα αριστουργήματα της ρωσικής ρεαλιστικής λογοτεχνίας στο 19ο αιώνα και θεωρείται εφάμιλλος μεγάλων συγγραφέων όπως οι Λέων Τολστόι, Ιβάν Τουργκένιεφ, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι κι ο ποιητής Αλεξάντρ Πούσκιν.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νικολάι Βασίλιεβιτς Γκόγκολ γεννήθηκε την 1η Απριλίου 1809 (νέο ημερολόγιο)/20 Μαρτίου (παλαιό ημερολόγιο) στο Σορότσιντσι, στην επαρχία του Πολτάβα στη σημερινή Ουκρανία. Ήταν γιος ενός Ουκρανού γαιοκτήμονα, κοζάκικης καταγωγής. Το 1825 πέθανε ο πατέρας του. Το 1828, στα 19 του χρόνια, πήγε στην Αγία Πετρούπολη και, κατά τη συνήθεια της εποχής, εξασφάλισε διορισμό ως γραμματέας σε μία κρατική υπηρεσία.

Το πρώτο του βιβλίο δημοσιεύθηκε το 1831. Ήταν μία συλλογή διηγημάτων, με το γενικό τίτλο Βράδυα σ' ένα αγρόκτημα κοντά στη Ντικάνκα, με ιστορίες εμπνευσμένες από τη ζωή των αγροτών της Ουκρανίας. Το βιβλίο έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους κριτικούς.

Το 1835, ο Γκόγκολ διορίσθηκε καθηγητής της ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Πετρούπολης. Ήταν όμως τόσο δειλός και συνεσταλμένος που ένιωθε τρόμο κάθε φορά που ανέβαινε στην έδρα. Στο τέλος αναγκάσθηκε να παραιτηθεί.

Τον ίδιο χρόνο, 1835, δημοσίευσε μία δεύτερη συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο Μιργκορόντ. Ανάμεσα σ' αυτά περιλαμβανόταν και η σύντομη νουβέλα Ταράς Μπούλμπα, που είχε θέμα τη ζωή των Κοζάκων κατά τον 15ο αιώνα. Το 1842 επεκτάθηκε σ' ολόκληρο μυθιστόρημα. Αυτό το έργο αποκάλυψε τη μεγάλη δυνατότητα του συγγραφέα για την ακριβή και συμπονετική απεικόνιση χαρακτήρων καθώς και το σπινθηροβόλο χιούμορ του.

Λίγους μήνες μετά τη δημοσίευση του Μιργκορόντ, τελείωσε τη συγγραφή του θεατρικού έργου Ο Επιθεωρητής (1836), μία εύθυμη σάτιρα για τη φιλαργυρία και την ηλιθιότητα των γραφειοκρατών ανώτερων υπαλλήλων, μια φαρσοκωμωδία που θεωρείται από πολλούς κριτικούς ως ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ρωσικής λογοτεχνίας. Αφορά τους τοπικούς ανώτερους υπαλλήλους μιας μικρής πόλης που μπερδεύουν ένα νέο ταξιδιώτη μ' έναν αναμενόμενο κυβερνητικό επιθεωρητή και του προσφέρουν εξευμενιστικές δωροδοκίες για να τον πείσουν ν' αγνοήσει την αρχικά κακή μεταχείρισή του, απ' αυτούς. Ο Γκόγκολ αναστατώθηκε με την εντύπωση που προκάλεσε το έργο του -αφού θα μπορούσε να επισύρει την οργή του τσάρου και την καταδίκη του- και αναγκάστηκε να φύγει για την Ευρώπη.

Στη συνέχεια εργάστηκε σ' ένα μυθιστόρημα που θεωρείται η μέγιστη δημιουργική προσπάθειά του κι ένα από τα λεπτότερα μυθιστορήματα στην παγκόσμια λογοτεχνία. Πρόκειται για το περίφημο έργο του Οι Νεκρές Ψυχές, το πρώτο μέρος του οποίου δημοσιεύθηκε το 1842. Στη δομή του συγγενεύει με τον Δον Κιχώτη του Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Το εξαιρετικό χιούμορ της ιστορίας προέρχεται από μοναδική και σαρδόνια σε σύλληψη ιδέα: Ένας φιλόδοξος, πονηρός κι αδίστακτος τυχοδιώκτης, πηγαίνει από μέρος σε μέρος, αγοράζοντας ή κλέβοντας από τους ιδιοκτήτες τους, τους τίτλους των... νεκρών δουλοπαροίκων. Με αυτήν την "ιδιοκτησία" ως ασφάλεια, προγραμματίζει να πάρει δάνεια με τα οποία θ' αγοράσει ένα κτήμα με... ζωντανές ψυχές. Το βιβλίο αυτό είναι εμπνευσμένο από τη ζωή των δουλοπάροικων της εποχής του. Οι δουλοπάροικοι ήταν σκλάβοι που ανήκαν στη γη, που τους αγόραζαν και τους πουλούσαν μαζί με τα κτήματα. Το μυθιστόρημα αντανακλά τη σχέση μεταξύ κολίγων κι αφεντάδων και φυσικά την ιδέα που είχαν οι δεύτεροι για τους πρώτους, καθώς επίσης κι ένα μεγάλο αριθμό εξόχως απεικονισμένων ρωσικών επαρχιακών χαρακτήρων. Οι Νεκρές Ψυχές άσκησαν τεράστια επιρροή στις μετέπειτα γενιές των Ρώσων συγγραφέων. Πολλά από τα πνευματώδη ρητά που γράφονται στις σελίδες του έχουν γίνει ρωσικά αποφθέγματα. Όμως και αυτό το βιβλίο θεωρήθηκε ότι προσβάλλει τον τσάρο και την κυβέρνηση. Ο Γκόγκολ έφυγε πάλι από τη Ρωσία και πήγε προσκυνητής στην Παλαιστίνη.

Εν τω μεταξύ είχε δημοσιεύσει μία άλλη διάσημη εργασία, Το Παλτό (1842), διήγημα για ένα καταπονημένο υπάλληλο που πέφτει θύμα της ρωσικής κοινωνικής αδικίας. Το Δεκέμβριο του 1842, παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τα 'Παντρολογήματα Ο γάμος ή Γαμπροπάζαρο), ένα έργο που άρχισε να γράφει το 1833. Ο Γκόγκολ το είχε αφήσει άφησε στη μέση γιατί αφοσιώθηκε στον Επιθεωρητή. Λίγο αργότερα, στη Ρώμη, έδωσε την οριστική μορφή στα Παντρολογήματα για να τα ξαναστείλει στην Πετρούπολη. Οι φίλοι του Γκόγκολ, ακόμη κι ο ίδιος, θεωρούσαν τα Παντρολογήματα και τους Παίχτες, απλές φάρσες. Μόνο ο κριτικός Μπελίνσκι διέκρινε την «καλλιτεχνική και πιστή αναπαράσταση των ηθών της μέσης κοινωνίας της Πετρούπολης.

Όταν ο Γκόγκολ ξαναγύρισε στην Πετρούπολη, έγινε στενός φίλος ενός φανατικού Ρώσου ιερωμένου που τον έπεισε ότι τα βιβλία του ήταν αμαρτωλά. Ο Γκόγκολ πείστηκε να κάψει τα χειρόγραφα του δεύτερου μέρους του έργου Νεκρές Ψυχές.

Ο Νικολάι Γκόγκολ πέθανε πρόωρα, στις 4 Μαρτίου 1852, στη Μόσχα, σε ηλικία μόλις 43 ετών.

Ο αστεροειδής 2361 Γκόγκολ πήρε το όνομά του από τον συγγραφέα.

Νικολάι Γκόγκολ


Ελληνικές μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νεκρές ψυχές : Α.Π. Ελευθερόπουλος ("Πέλλα")
  • Τάρας Μπούλμπα : Γ.Συναδινός (Κλασσικά Παπύρου)
  • Παντρολογήματα : Άρης Αλεξάνδρου ("Γκοβόστης")
  • Ο επιθεωρητής : Άρης Αλεξάνδρου ("Γκοβόστης")
  • Η μύτη - Το αμάξι - Το ημερολόγιο ενός τρελού - Νύχτα Χριστουγέννων : Κύρα Σίνου ("Άγκυρα")
  • Το παλτό - Το πορτραίτο - Το ημερολόγιο ενός τρελού  : Αντώνης Μοσχοβάκης ("Φέξη")
  • Το ημερολόγιο ενός τρελού  : Γιώργος Ραφτόπουλος ("Δαμιανός")
  • H μύτη (στην συλλογή Ρώσικες ιστορίες μυστηρίου - Επανέκδοση) : Ελένη Αστερίου ("Εκδόσεις Κριτική")

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα