Νεφίτες

Στο Βιβλίο του Μόρμον, οι Νεφίτες είναι μία από τις τέσσερις ομάδες (μαζί με τους Λαμανίτες, τους Ιαρεδίτες και τους Μουλεκίτες) που αναφέρεται ότι εγκαταστάθηκαν στην αρχαία Αμερική. Ο όρος χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του Βιβλίου του Μόρμον για να περιγράψει τις θρησκευτικές, πολιτικές και πολιτισμικές παραδόσεις αυτής της ομάδας εποίκων.

Οι Νεφίτες περιγράφονται ως ένας λαός που κατάγεται ή συνδέεται με τον Νεφί, γιο του προφήτη Λεχί, ο οποίος, σύμφωνα με το κείμενο, εγκατέλειψε την Ιερουσαλήμ κατόπιν εντολής του Θεού γύρω στο 600 π.Χ. και ταξίδεψε με την οικογένειά του προς το δυτικό ημισφαίριο, φτάνοντας στην αμερικανική ήπειρο περίπου το 589 π.Χ.. Το Βιβλίο του Μόρμον αναφέρει ότι αρχικά ήταν δίκαιος και ευσεβής λαός, αλλά στη συνέχεια «έπεσαν σε κατάσταση απιστίας και φοβερής κακίας» και τελικά εξοντώθηκαν από τους Λαμανίτες γύρω στο 385 μ.Χ.

Ορισμένοι μορμόνοι μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι οι Νεφίτες εγκαταστάθηκαν κάπου στη σημερινή Κεντρική Αμερική. Ωστόσο, μη μορμόνοι μελετητές, και ιδιαίτερα το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν, έχουν δηλώσει ότι δεν υπάρχει καμία απόδειξη που να στηρίζει το Βιβλίο του Μόρμον ως ιστορική αφήγηση.

Αρχαιολογία

Η ύπαρξη των Νεφιτών αποτελεί μέρος του συστήματος πίστης των Μορμόνων.

Η Εταιρεία για την Αρχαία Έρευνα και τις Μορμονικές Σπουδές (Foundation for Ancient Research and Mormon Studies, FARMS), που ανήκει στο Πανεπιστήμιο Μπρίγκαμ Γιάνγκ, έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη αρχαιολογική έρευνα πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, και εκδίδει τακτικά δημοσιεύσεις για το θέμα και για άλλα ιστορικά ζητήματα.

Αυτή η έρευνα αμφισβητείται από πολλούς ερευνητές, μεταξύ των οποίων ο Μάικλ Κο, ειδικός στην προκολομβιανή μεσοαμερικανική ιστορία, καθώς και το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν.

Το 1973 ο Κο ασχολήθηκε με το ζήτημα σε άρθρο του στο Dialogue: A Journal of Mormon Thought και έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Οι μορμόνοι αρχαιολόγοι με τα χρόνια έχουν σχεδόν ομόφωνα αποδεχτεί το Βιβλίο του Μόρμον ως ακριβή, ιστορική καταγραφή των λαών του Νέου Κόσμου. [...] Ας δηλώσω τώρα κατηγορηματικά ότι, όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει ούτε ένας επαγγελματικά εκπαιδευμένος αρχαιολόγος που να μην είναι Μορμόνος και που να βλέπει οποιαδήποτε επιστημονική δικαιολογία για να πιστεύει ότι τα ανωτέρω είναι αληθή, και θα ήθελα να σημειώσω ότι υπάρχουν αρκετοί Μορμονικοί αρχαιολόγοι που εντάσσονται σε αυτή την ομάδα. [...] Τα γυμνά γεγονότα της υπόθεσης είναι ότι τίποτα, απολύτως τίποτα, δεν έχει εμφανιστεί σε καμία ανασκαφή του Νέου Κόσμου που να υποδείξει σε έναν αμερόληπτο παρατηρητή ότι το Βιβλίο του Μόρμον, όπως το ισχυρίστηκε ο Τζόζεφ Σμιθ, είναι ένα ιστορικό έγγραφο που αφορά την ιστορία πρώιμων μεταναστών στο ημισφαίριό μας.»

Το 1996 το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν εξέδωσε ανακοίνωση που απαντούσε σε ισχυρισμούς που προβάλλονται στο Βιβλίο του Μόρμον, δηλώνοντας ότι το κείμενο είναι κυρίως θρησκευτικό και ότι οι αρχαιολόγοι που συνδέονται με το Ίδρυμα «δεν βρίσκουν άμεση σύνδεση μεταξύ της αρχαιολογίας του Νέου Κόσμου και του αντικειμένου του βιβλίου». Η ανακοίνωση πρόσθετε ότι υπάρχουν γενετικά στοιχεία που δείχνουν ότι οι ιθαγενείς Αμερικανοί σχετίζονται στενά με τους λαούς της Ασίας και ότι τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι ιθαγενείς μετανάστευσαν από την Ασία μέσω μιας χερσαίας γέφυρας πάνω από τη Βερίγγειος θάλασσα σε προϊστορικούς χρόνους. Η ανακοίνωση τόνιζε επίσης ότι δεν υπάρχει αξιόπιστη ένδειξη για επαφές μεταξύ αρχαίων Αιγυπτιακών ή Εβραϊκών πληθυσμών και του Νέου Κόσμου, όπως υπονοείται από το κείμενο του Βιβλίου του Μόρμον. Η δήλωση εκδόθηκε ως απάντηση σε αναφορές ότι το όνομα του Ιδρύματος Σμιθσόνιαν χρησιμοποιούνταν ακατάλληλα για να δώσει αξιοπιστία σε όσους επιδιώκουν να στηρίξουν τα γεγονότα του Βιβλίου του Μόρμον.

Η Εθνική Γεωγραφική Εταιρεία εξέδωσε παρόμοιο γράμμα απαντώντας σε ερώτημα του Ινστιτούτου για την Θρησκευτική Έρευνα, δηλώνοντας ότι «η Εταιρεία δεν γνωρίζει τίποτε που να έχει βρεθεί μέχρι στιγμής που να έχει επιβεβαιώσει το Βιβλίο του Μόρμον».

Αφήγημα του Βιβλίου του Μόρμον

Βασιλείς

Μετά την άφιξη των Νεφιτών στην Αμερική, και μέχρι τη βασιλεία του Μωσία Βʹ (περίπου 592–591 π.Χ.), οι Νεφίτες κυβερνιούνταν από βασιλιάδες. Ο αδελφός του Νεφή, Ιακώβ, εξηγεί ότι οι επόμενοι βασιλείς έφεραν τον τίτλο «Νεφί».

«Ο λαός, έχοντας αγαπήσει τον Νεφί υπερβολικά, αυτόν που υπήρξε μέγας προστάτης για αυτούς, έχοντας χειριστεί το σπαθί του Λάβαν προς άμυνά τους, και έχοντας κοπιάσει όλες τις ημέρες του για την ευημερία τους. Γι’ αυτό, ο λαός επιθυμούσε να διατηρήσει σε ανάμνηση το όνομά του. Και οποιοσδήποτε βασίλευε στη θέση του να ονομαζόταν από τον λαό δεύτερος Νεφί, τρίτος Νεφί, και ούτω καθεξής, σύμφωνα με τις βασιλείες των βασιλιάδων. Και έτσι ονομάζονταν από τον λαό, ας είχαν οποιοδήποτε όνομα ήθελαν.

— Ιακώβ 1:10–11

Κριτές

Ο τελευταίος νεφίτης βασιλιάς ήταν ο Μωσίας Βʹ. Περίπου το 91 π.Χ. ανακοίνωσε ότι, αντί να ορίσει νέο βασιλιά, θα ολοκλήρωνε την περίοδο της βασιλείας του και μετά οι Νεφίτες θα εξέλεγαν κριτές για να τους κυβερνούν. Υπήρχαν τουλάχιστον τρία επίπεδα κριτών: ένας αρχικός (αρχικός) κριτής, αρκετοί ανώτεροι κριτές και αρκετοί κατώτεροι κριτές. (Μερικά χωρία αναφέρονται σε πολλούς «αρχικούς κριτές», πιθανόν συνώνυμοι με τους «ανώτερους κριτές»· δείτε, για παράδειγμα, Άλμα 62:47· Νεφί Γ 6:21.)

Οι κριτές αμείβονταν ανάλογα με το χρόνο που αφιέρωναν στην άσκηση των καθηκόντων τους. Ο Μωσίας Βʹ όρισε τον ρυθμό σε ένα σενίν χρυσού (ή το αντίστοιχο σενουμ αργύρου) για μία ημέρα εργασίας (Άλμα 11:1, 3). Επίσης καθιέρωσε ελέγχους στο σύστημα αυτό για να αποτρέψει όσο το δυνατόν τη διαφθορά:

Και τώρα αν έχετε δικαστές, και δεν σας κρίνουν σύμφωνα με τον νόμο που έχει δοθεί, μπορείτε να κάνετε ώστε αυτοί να κριθούν από ανώτερο δικαστή. Αν οι ανώτεροι δικαστές σας δεν κρίνουν δίκαιες κρίσεις, να κάνετε ώστε ένας μικρός αριθμός από τους κατώτερους δικαστές σας να συγκεντρωθεί, και να κρίνουν τους ανώτερους δικαστές σας σύμφωνα με την ψήφο του λαού.

— Μωσία 29:28–29

Μετά την ανακοίνωση της μεταβολής του συστήματος από βασιλεία σε κριτές, ο Μοσιάχ εξήγησε την αρχή πίσω από την αλλαγή:

Γιατί ιδού, σας λέω, οι αμαρτίες πολλών ανθρώπων έχουν προκληθεί από τις ανομίες των βασιλέων τους. Γι’ αυτό οι ανομίες τους επιβαρύνονται επάνω στα κεφάλια των βασιλέων τους.

— Μωσία 29:31, 26

Το σύστημα των κριτών διήρκεσε 120 χρόνια, όταν για σύντομο διάστημα ανατράπηκε για περίπου τρία χρόνια (περίπου 30–33 μ.Χ.) από μια αριστοκρατική ομάδα, υπό την ηγεσία ενός άνδρα ονόματι Ιάκωβος. Αντικαταστάθηκε από ένα χαλαρό σύστημα φυλών και συγγενειών, το οποίο διήρκεσε μέχρι να εμφανιστεί ο Ιησούς στην Αμερική και να εγκαθιδρύσει μια κοινωνία που πλησίαζε τα ιδεώδη της Σιών. Η κοινωνία αυτή επιβίωσε για περίπου δύο αιώνες πριν οι άνθρωποι ξαναπέσουν σε αδικία.

Μετά το Νεφί Δ΄ δεν γίνεται αναφορά εάν οι Νεφίτες χρησιμοποιούσαν κριτές ή βασιλείς. Ο Μόρμον αναφέρει ότι «οι Λαμανίτες είχαν βασιλιά» (Μόρμον 2:9). Η αναφορά αυτή, όπως διατυπώνεται, μπορεί να θεωρηθεί ως αντίθεση προς το ότι οι Νεφίτες είχαν αρχικό κριτή. Εφόσον δεν αναφέρεται ρητά κάποια αλλαγή στο πολιτειακό σύστημα μετά το 4 Νεφί, είναι πιθανό ότι οι Νεφίτες συνέχισαν να χρησιμοποιούν κριτές μέχρι την εξαφάνισή τους περίπου το 385 μ.Χ.

Παραπομπές

Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Nephites στο Wikimedia Commons