Ναντέζντα Αλιλούγιεβα
| Ναντέζντα Αλιλούγιεβα | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Надежда Сергеевна Аллилуева (Ρωσικά) |
| Γέννηση | 22 Σεπτεμβρίου 1901 ή 9ιουλ. / 22 Σεπτεμβρίου 1901γρηγ. Μπακού |
| Θάνατος | 9 Νοεμβρίου 1932 (31 ετών) Μόσχα |
| Αιτία θανάτου | τραύμα από πυροβολισμό |
| Συνθήκες θανάτου | αυτοχειρία |
| Τόπος ταφής | Κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ρωσική Αυτοκρατορία Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Σπουδές | Industrial Academy |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | γραμματέας |
| Πολιτική τοποθέτηση | |
| Πολιτικό κόμμα/Κίνημα | Κομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Ιωσήφ Στάλιν (1919–1932) |
| Τέκνα | Σβετλάνα Αλιλούγιεβα Βασίλι Στάλιν |
| Γονείς | Sergey Alliluyev και Olga Evgen'evna Fedorenko |
| Αδέλφια | Fyodor Alliluyev |
Η Ναντέζντα Σεργκέεβνα Αλιλούγιεβα (ρωσικά: Надежда Сергеевна Аллилуева, 22 Σεπτεμβρίου [Π.Η. 9 Σεπτεμβρίου] 1901 – 9 Νοεμβρίου 1932) ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ιωσήφ Στάλιν.
Γεννημένη στο Μπακού από φίλο του Στάλιν, ενός επαναστάτη, και μεγάλωσε στην Αγία Πετρούπολη. Γνωρίζοντας τον Στάλιν από νεαρή ηλικία, παντρεύτηκαν όταν ήταν 18 ετών και απέκτησαν δύο παιδιά. Εργάστηκε ως γραμματέας για τους ηγέτες των Μπολσεβίκων, συμπεριλαμβανομένων του Βλαντιμίρ Λένιν και του Στάλιν, πριν εγγραφεί στη Βιομηχανική Ακαδημία της Μόσχας για να σπουδάσει συνθετικές ίνες και να γίνει μηχανικός. Είχε προβλήματα υγείας, τα οποία είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη σχέση της με τον Στάλιν. Υποψιαζόταν επίσης ότι ήταν άπιστος, κάτι που οδήγησε σε συχνούς καβγάδες μαζί του. Σε αρκετές περιπτώσεις, φέρεται να σκεφτόταν να εγκαταλείψει τον Στάλιν και, μετά από έναν καβγά, αυτοκτόνησε νωρίς το πρωί της 9ης Νοεμβρίου 1932.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υπόβαθρο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πατέρας της Αλιλούγιεβα, Σεργκέι Αλιλούγιεφ, καταγόταν από αγροτική οικογένεια στην περιφέρεια Βορόνεζ (σύγχρονη νοτιοδυτική Ρωσία)[1]. Μετακόμισε στον Καύκασο, όπου εργάστηκε ως ηλεκτρολόγος για τον σιδηροδρομικό σταθμό και αρχικά εξοικειώθηκε με τις συνθήκες εργασίας στη Ρωσική Αυτοκρατορία[2][3]. Η γιαγιά του Σεργκέι από την πλευρά του πατέρα του ήταν Ρομά, γεγονός στο οποίο η εγγονή του, Σβετλάνα, απέδωσε τα «νότια, κάπως εξωτικά χαρακτηριστικά» και τα «μαύρα μάτια» που χαρακτήριζαν τους Αλιλούγιεφ[4].
Ο Σεργκέι εντάχθηκε στο Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα το 1898 και έγινε ενεργό μέλος σε κύκλους μελέτης εργατών. Μέσα από αυτές τις συναντήσεις γνώρισε τον Μιχαήλ Καλίνιν, έναν από τους κύριους οργανωτές του κόμματος στον Καύκασο[5]. Ο Σεργκέι είχε συλληφθεί και εξοριστεί στη Σιβηρία, αλλά μέχρι το 1902 είχε επιστρέψει στον Καύκασο[6]. Το 1904, γνώρισε τον Ιωσήφ Τζουγκασβίλι (αργότερα γνωστό ως Ιωσήφ Στάλιν), ενώ βοηθούσε στη μεταφορά μιας τυπογραφικής μηχανής από το Μπακού στην Τιφλίδα[7]. Ο νονός της ήταν ο Άβελ Γενουκίτζε, ο οποίος ήταν Γεωργιανός Παλαιός Μπολσεβίκος και συνεργάτης του Στάλιν[8].
Η μητέρα της Αλιλούγιεβα, Όλγα Φεντοτένκο, ήταν η μικρότερη από τα εννέα παιδιά του Εβγκένι Φεντοτένκο και της Μαγκνταλένα Άιχολζ. Η Σβετλάνα έγραψε στα απομνημονεύματά της ότι ο Εβγκένι είχε ουκρανική καταγωγή από την πλευρά του πατέρα του, η μητέρα του ήταν Γεωργιανή και μεγάλωσε μιλώντας γεωργιανά στο σπίτι[9]. Η Μαγκνταλένα καταγόταν από οικογένεια Γερμανών εποίκων και μιλούσε γερμανικά και γεωργιανά στο σπίτι[10]. Ο πατέρας της Όλγας αρχικά ήθελε να παντρευτεί έναν από τους γιους ενός φίλου του, αλλά εκείνη αρνήθηκε να δεχτεί τις διευθετήσεις και έφυγε από το σπίτι στα 14 της έτη για να ζήσει με τον Σεργκέι και πήγε μαζί του στην Τιφλίδα[11].
Νεανικά χρόνια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ναντέζντα Αλιλιούγιεβα, γεννημένη στο Μπακού[2], ήταν το μικρότερο από τέσσερα παιδιά, μετά την Άννα, τον Φιόντορ και τον Πάβελ[12]. Η οικογένεια μετακόμισε στη Μόσχα το 1904, αλλά είχε επιστρέψει στο Μπακού μέχρι το 1906. Το 1907, για να αποφύγει τη σύλληψη, ο Σεργκέι μετέφερε την οικογένεια στην Αγία Πετρούπολη, όπου και θα παρέμεναν[13]. Η οικογένεια συχνά βοηθούσε στην απόκρυψη μελών των Μπολσεβίκων στο σπίτι τους, συμπεριλαμβανομένου του Στάλιν[14]. Ο Σεργκέι Αλιλούγιεφ εργαζόταν σε έναν ηλεκτρικό σταθμό και μέχρι το 1911 διορίστηκε επικεφαλής ενός τομέα εκεί, επιτρέποντας στην οικογένεια να έχει μια άνετη ζωή[15].

Εκτεθειμένη σε επαναστατική δραστηριότητα σε όλη τη νεότητά της, η Αλιλούγιεβα έγινε αρχικά υποστηρίκτρια των Μπολσεβίκων κατά τη διάρκεια του σχολείου[16]. Η οικογένειά της φιλοξενούσε συχνά μέλη του κόμματος στο σπίτι τους, συμπεριλαμβανομένου του κρυψίματος του Βλαντιμίρ Λένιν κατά τη διάρκεια των Ιουλιανών Ημερών του 1917, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω τις απόψεις της Αλιλούγιεβα[17].
Αφού ο Λένιν δραπέτευσε από τη Ρωσία τον Αύγουστο του 1917, έφτασε ο Στάλιν[18]. Γνώριζε την Αλιλούγιεβα από τότε που ήταν παιδί και φέρεται να την είχε σώσει από πνιγμό, όταν βρίσκονταν και οι δύο στο Μπακού[19]. Είχαν περάσει πολλά χρόνια από τότε που είχαν δει ο ένας τον άλλον για τελευταία φορά και κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου καλοκαιριού ήρθαν πιο κοντά[20]. Το ζευγάρι παντρεύτηκε τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο του 1919[21]. Ο Στάλιν ήταν 40χρονος χήρος και πατέρας ενός γιου (Γιάκοφ), που γεννήθηκε το 1907 από την πρώτη σύζυγο του Στάλιν, Κάτο Σβανίτζε, η οποία πέθανε από τύφο αργότερα εκείνο το έτος. Δεν υπήρξε τελετή γάμου, καθώς οι Μπολσεβίκοι αποδοκίμαζαν τα θρησκευτικά έθιμα[22].
Επαγγελματική ζωή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι Μπολσεβίκοι ανέλαβαν την εξουσία στη Ρωσία τον Οκτώβριο/Νοέμβριο του 1917, γεγονός που οδήγησε στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο. Το 1918, η Αλιλούγιεβα και ο Στάλιν μετακόμισαν στη Μόσχα και ενώθηκαν με άλλους ηγέτες των Μπολσεβίκων, καθώς η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε εκεί από το Πέτρογκραντ[23]. Εγκαταστάθηκαν στο Παλάτι των Ψυχαγωγιών του Κρεμλίνου καταλαμβάνοντας ξεχωριστά δωμάτια[24].
Ο Στάλιν διόρισε την Αλιλούγιεβα γραμματέα στο Λαϊκό Επιτροπάτο Εθνοτήτων, όπου υπηρέτησε ως επικεφαλής, και τον Μάιο έφερε μαζί της αυτήν και τον αδελφό της, Φιόντορ, στο Τσαρίτσιν, όπου οι Μπολσεβίκοι πολεμούσαν τον Λευκό Στρατό στο πλαίσιο του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου[25]. Η Αλιλούγιεβα δεν έμεινε πολύ εκεί και επέστρεψε στη Μόσχα, αν και η εμπλοκή του Στάλιν στον Εμφύλιο Πόλεμο σήμαινε ότι σπάνια βρισκόταν στο σπίτι[26]. Μέχρι το 1921 ο Εμφύλιος Πόλεμος είχε τελειώσει και το 1922 ιδρύθηκε η Σοβιετική Ένωση, με τον Λένιν να αναλαμβάνει τον ηγετικό ρόλο[27].
Μη θέλοντας να εξαρτάται από τον Στάλιν, η Αλιλούγιεβα άλλαξε θέσεις και εντάχθηκε στη γραμματεία του Λένιν υπό την ηγεσία της Λυδίας Φότιεβα[28]. Αυτό φέρεται να ενόχλησε τον Στάλιν, ο οποίος ήθελε η σύζυγός του να παραιτηθεί από τη δουλειά της και να παραμείνει στο σπίτι. Η Αλιλούγιεβα ένιωθε άνετα να εργάζεται για τον Λένιν και τη σύζυγό του, Ναντέζντα Κρούπσκαγια, επίσης Μπολσεβίκα αξιωματούχο, καθώς ήταν πιο επιεικείς με τη δουλειά της από τον Στάλιν: για παράδειγμα, ο Λένιν γνώριζε ότι η Αλιλούγιεβα είχε εγκαταλείψει το σχολείο σε νεαρή ηλικία και κατά συνέπεια τη συγχωρούσε για τα ορθογραφικά λάθη της[29].
Το 1921, λίγους μήνες μετά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού, του Βασίλι, η Αλιλούγιεβα διαγράφηκε από το Μπολσεβίκικο Κόμμα. Σύμφωνα με τον ιστορικό Όλεγκ Χλεβνιούκ, δυσκολευόταν να διαχειριστεί την οικογενειακή ζωή, την επαγγελματική εργασία και την κομματική δουλειά και θεωρούνταν «άχρηστη χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τη ζωή του κόμματος»[30]. Αν και έγινε δεκτή ξανά με τη μεσολάβηση κορυφαίων αξιωματούχων του κόμματος, συμπεριλαμβανομένου του Λένιν, η πλήρης κοινωνική της θέση δεν αποκαταστάθηκε μέχρι το 1924[31].
Η Αλιλούγιεβα ανησυχούσε ότι, αν δεν εργαζόταν εκτός σπιτιού, δεν θα την έπαιρναν στα σοβαρά. Επιθυμούσε επίσης να είναι κατάλληλη για οποιονδήποτε ρόλο αναλάμβανε[32]. Αφού εργάστηκε στο γραφείο του Λένιν, η Αλιλούγιεβα μετατέθηκε για να εργαστεί για λίγο για τον Σέργκο Ορτζονικίτζε, στενό φίλο του Στάλιν και συνάδελφο ανώτερο Μπολσεβίκο, και στη συνέχεια στο Διεθνές Αγροτικό Ινστιτούτο στο Τμήμα Αγκιτάτσιας και Προπαγάνδας ως βοηθός[33].
Ο Λένιν πέθανε το 1924 και τελικά ο Στάλιν τον διαδέχθηκε ως ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης[34]. Κουρασμένη από τη δουλειά της και δυσαρεστημένη με τον ρόλο της ως «Πρώτη Κυρία», η Αλιλούγιεβα αναζήτησε κάτι άλλο να κάνει[35]. Ενδιαφερόμενη για την εκπαίδευση και θέλοντας να ασχοληθεί περισσότερο με το κόμμα, το 1929 εγγράφηκε στη Βιομηχανική Ακαδημία για να σπουδάσει μηχανική και συνθετικές ίνες, που ήταν μια νέα τεχνολογία εκείνη την εποχή, και έγινε πιο ενεργή στις τοπικές συναντήσεις του κόμματος[23][36]. Όπως ήταν το έθιμο της εποχής, η Αλιλούγιεβα εγγράφηκε χρησιμοποιώντας το πατρικό της όνομα, το οποίο της επέτρεπε επίσης να διατηρεί χαμηλό προφίλ. Δεν είναι σαφές αν οι συνεργάτες της γνώριζαν ποια ήταν, αν και είναι πιθανό ότι τουλάχιστον ο τοπικός αρχηγός του κόμματος, Νικίτα Χρουστσόφ, γνώριζε γι' αυτήν[37]. Η Αλιλούγιεβα έπαιρνε συχνά το τραμ από το Κρεμλίνο στην ακαδημία, μαζί με την Ντόρα Χαζάν, σύζυγο του Αντρέι Αντρέγιεφ, κορυφαίου Μπολσεβίκου και συνεργάτη του Στάλιν[38].
Στην ακαδημία, η Αλιλούγιεβα συναναστρεφόταν με φοιτητές από όλη τη Σοβιετική Ένωση. Κάποιοι έχουν υποθέσει ότι η Αλιλούγιεβα έμαθε για τα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο πληθυσμός ως αποτέλεσμα της κολεκτιβοποίησης της γεωργίας, συμπεριλαμβανομένου του λιμού στη Ρωσία, και διαφώνησε με τον Στάλιν σχετικά[39][37]. Ο Χλεβνιούκ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «δεν υπάρχει απολύτως καμία αδιάσειστη απόδειξη ότι [η Αλιλούγιεβα] αντιτάχθηκε στις πολιτικές του συζύγου της...Οι επιστολές της δίνουν την εντύπωση ότι η ίδια, όπως και η υπόλοιπη ελίτ των Μπολσεβίκων, ήταν εντελώς απομονωμένη από τα βάσανα δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων έξω από τα τείχη του Κρεμλίνου»[40].
Οικογενειακή ζωή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Αλιλούγιεβα απέκτησε το πρώτο της παιδί, τον Βασίλι, το 1921. Ο ιστορικός Σάιμον Σεμπάγκ Μοντεφιόρε σημείωσε ότι πήγε περπάτησε στο νοσοκομείο για να γεννήσει σε μια επίδειξη «μπολσεβίκικης λιτότητας»[41]. Ένα δεύτερο παιδί, η κόρη της, Σβετλάνα, γεννήθηκε το 1926[42]. Το 1921, η οικογένεια δέχτηκε επίσης τον πρώτο γιο του Στάλιν, Γιάκοφ Τζουγκασβίλι, ο οποίος ζούσε στην Τιφλίδα με συγγενείς της Σβανίτζε[43]. Η Αλιλούγιεβα ήταν μόνο έξι χρόνια μεγαλύτερη από τον Γιάκοφ, με τον οποίο ανέπτυξε μια φιλική σχέση[44]. Περίπου την ίδια εποχή, η οικογένεια δέχτηκε επίσης τον Αρτιόμ Σεργκέγιεφ, γιο του Φιόντορ Σεργκέγιεφ, στενού φίλου του Στάλιν. Ο Φιόντορ πέθανε τέσσερις μήνες μετά τη γέννηση του Αρτιόμ σε ατύχημα και, παρόλο που η μητέρα του ήταν ακόμα ζωντανή, το αγόρι μεγάλωσε στο σπίτι του Στάλιν[45][46].
Ενδιαφερόμενη να ακολουθήσει μια επαγγελματική καριέρα, η Αλιλούγιεβα δεν περνούσε πολύ χρόνο με τα παιδιά της και αντ' αυτού προσέλαβε μια νταντά, την Αλεξάνδρα Μπιτσόκοβα, για να τα προσέχει[47]. Όταν η Αλιλούγιεβα ασχολούνταν με τα παιδιά της, όμως, ήταν αρκετά αυστηρή: η Σβετλάνα αργότερα θυμόταν ότι η μόνη επιστολή που έλαβε από τη μητέρα της την επέπληττε επειδή «ήταν τρομερά άτακτη», παρά το γεγονός ότι η Σβετλάνα ήταν μόνο τεσσάρων ή πέντε ετών τότε. Θυμόταν επίσης ότι το μόνο άτομο που φοβόταν ο Στάλιν ήταν η Ναντέζντα[48]. Ακόμα κι έτσι, η Ναντέζντα ήθελε να διασφαλίσει ότι τα παιδιά θα λάμβαναν καλή εκπαίδευση[35].
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, η οικογένεια έμενε στο διαμέρισμά τους στο Κρεμλίνο, όπου η Ναντέζντα διατηρούσε έναν απλό τρόπο ζωής και έλεγχε τα έξοδα της οικογένειας[37]. Τα Σαββατοκύριακα, συχνά πήγαιναν στη ντάτσα τους στα περίχωρα της Μόσχας[43]. Τα αδέλφια της Αλιλούγιεβα και οι οικογένειές τους ζούσαν κοντά και όλοι τους συγκεντρώνονταν συχνά σε αυτές τις περιστάσεις[49]. Το καλοκαίρι, ο Στάλιν έκανε διακοπές κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας, κοντά στο Σότσι ή στην Αμπχαζία, και συχνά τον συνόδευε η Ναντέζντα, αν και μέχρι το 1929 περνούσε μόνο λίγες μέρες εκεί πριν επιστρέψει στη Μόσχα για τις σπουδές της. Αν και χωριστά, οι δυο τους έγραφαν συχνά επιστολές ο ένας στον άλλον[50].
Σύμφωνα με την στενή της φίλη, Πολίνα Ζεμτσούζινα, ο γάμος ήταν τεταμένος και οι δυο τους μάλωναν συχνά[51]. Ο Στάλιν πίστευε ότι η μητέρα της Ναντέζντα ήταν σχιζοφρενής[52]. Ο Καρλ Πάουκερ, τότε επικεφαλής της προσωπικής ασφάλειας του Στάλιν, ήταν απρόθυμος μάρτυρας των καβγάδων τους. «[Ο Στάλιν] είναι πολύ σκληρός μαζί της, αλλά ακόμη και αυτός τη φοβάται μερικές φορές. Ειδικά όταν το χαμόγελο εξαφανίζεται από το πρόσωπό της»[53]. Υποψιαζόταν ότι ο Στάλιν ήταν άπιστος και πήγαινε με άλλες γυναίκες[54][40], αν και, σύμφωνα με τον Μπόρις Μπαζάνοφ, γραμματέα του Στάλιν, «οι γυναίκες δεν ενδιέφεραν [τον Στάλιν]. Η δική του γυναίκα ήταν αρκετή γι' αυτόν και της έδινε ελάχιστη προσοχή»[55].
Παράλληλα με την υποτιθέμενη παραμέληση του συζύγου της, τα τελευταία χρόνια της Ναντέζντα αμαυρώθηκαν από κακή υγεία. Υπέφερε από «τρομερές καταθλίψεις», πονοκεφάλους και πρόωρη εμμηνόπαυση. Η κόρη της αργότερα ισχυρίστηκε ότι η Ναντέζντα είχε «γυναικεία προβλήματα» λόγω «μερικών αμβλώσεων που δεν αντιμετωπίστηκαν ποτέ»[56]. Σε αρκετές περιπτώσεις, η Ναντέζντα φέρεται να σκέφτηκε να εγκαταλείψει τον Στάλιν και να πάρει τα παιδιά μαζί της και το 1926 έφυγε για μικρό χρονικό διάστημα, μετακομίζοντας στο Λένινγκραντ. Ο Στάλιν την κάλεσε πίσω και εκείνη επέστρεψε για να μείνει μαζί του[57]. Ο ανιψιός της, Αλεξάντερ Αλιλούγιεβ, ισχυριζόταν αργότερα ότι, λίγο πριν τον θάνατό της, η Ναντέζντα σχεδίαζε ξανά να εγκαταλείψει τον Στάλιν, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό[58].
Θάνατος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Νοέμβριος 1932
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τον Νοέμβριο του 1932, η Αλιλούγιεβα απείχε μόνο λίγες εβδομάδες από την ολοκλήρωση των σπουδών της στην ακαδημία[59]. Μαζί με τους συμπατριώτες της, παρέλασε στην παρέλαση της 7ης Νοεμβρίου για την επέτειο της δέκατης πέμπτης επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης, ενώ ο Στάλιν και τα παιδιά την παρακολουθούσαν από την κορυφή του Μαυσωλείου του Λένιν στην Κόκκινη Πλατεία[60]. Μετά το τέλος της παρέλασης, η Αλιλούγιεβα παραπονέθηκε για πονοκέφαλο, οπότε τα παιδιά πήγαν στη ντάτσα τους έξω από την πόλη, ενώ εκείνη επέστρεψε στην κατοικία τους στο Κρεμλίνο[60]. Το επόμενο βράδυ, τόσο η Αλιλούγιεβα όσο και ο Στάλιν παρευρέθηκαν σε δείπνο που παρέθεσε στο διαμέρισμα του Κλίμεντ Βοροσίλοφ στο Κρεμλίνο, στενού φίλου του Στάλιν και μέλους του Πολιτικού Γραφείου, για να τιμήσουν την Επανάσταση. Αν και προτιμούσε να ντύνεται σεμνά, με ένα στυλ που να συμβαδίζει περισσότερο με την ιδεολογία των Μπολσεβίκων, η Αλιλούγιεβα ντύθηκε κατάλληλα για την περίσταση. Υπήρξε πολύ ποτό κατά τη διάρκεια του δείπνου, στο οποίο παρευρέθηκαν αρκετοί υψηλόβαθμοι Μπολσεβίκοι και οι σύζυγοί τους, και η Αλιλούγιεβα και ο Στάλιν άρχισαν να διαφωνούν, κάτι που δεν ήταν ασυνήθιστο σε αυτές τις συγκεντρώσεις[54]. Έχει υποστηριχθεί ότι ο Στάλιν φλέρταρε επίσης με την Γκαλίνα Γιεγκόροβα, τη νεαρή σύζυγο του Αλεξάντερ Γιεγκόροφ, και υπήρξε συζήτηση ότι είχε κοιμηθεί με μια κομμώτρια που εργαζόταν στο Κρεμλίνο[60][61].
Τα πράγματα χειροτέρεψαν ακόμη περισσότερο μεταξύ των δύο και ο Μοντεφιόρε υποστήριξε ότι, όταν ο Στάλιν «έκανε πρόποση για την καταστροφή των Εχθρών του Κράτους», είδε ότι η Αλιλούγιεβα δεν σήκωσε το ποτήρι της και ενοχλήθηκε[62]. Ο Στάλιν υποτίθεται ότι της πέταξε κάτι (αναφέρεται ως φλούδα πορτοκαλιού, γόπα τσιγάρου ή κομμάτι ψωμί) για να τραβήξει την προσοχή της, πριν τελικά της φωνάξει, κάτι που εξόργισε ακόμη περισσότερο την Αλιλούγιεβα, η οποία έφυγε απότομα από το δείπνο και βγήκε έξω. Η Ζεμτσούζινα την ακολούθησε για να βεβαιωθεί ότι κάποιος άλλος ήταν εκεί μαζί της[62]. Οι δύο γυναίκες βγήκαν έξω συζητώντας τα γεγονότα της νύχτας, συμφωνώντας ότι ο Στάλιν ήταν μεθυσμένος και μιλώντας για τα προβλήματα της Αλιλούγιεβα με τις υποτιθέμενες σχέσεις του Στάλιν[63]. Οι δύο χώρισαν τους δρόμους τους και η Αλιλούγιεβα επέστρεψε στην κατοικία της[64].
Τα γεγονότα που ακολούθησαν δεν είναι σαφή, αλλά κάποια στιγμή νωρίς το πρωί της 9ης Νοεμβρίου, η Αλιλούγιεβα, μόνη στο δωμάτιό της, αυτοπυροβολήθηκε στην καρδιά και πέθανε ακαριαία[65]. Η Αλιλούγιεβα χρησιμοποίησε ένα μικρό πιστόλι Μάουζερ που της είχε δώσει πρόσφατα ο αδελφός της, Πάβελ Αλιλούγιεφ, ο οποίος το έφερε ως δώρο από την εποχή που βρισκόταν στο Βερολίνο. Του το είχε ζητήσει σημειώνοντας ότι μερικές φορές θα μπορούσε να είναι επικίνδυνο να βρίσκεται μόνη της στο Κρεμλίνο και ήθελε προστασία[66].
Κηδεία και ταφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Στάλιν και οι άλλοι ηγέτες αποφάσισαν ότι δεν θα ήταν σκόπιμο να πουν ότι η Αλιλούγιεβα αυτοκτόνησε, οπότε, όταν ο θάνατός της ανακοινώθηκε την επόμενη μέρα, αιτία θανάτου αναφέρθηκε σκωληκοειδίτιδα[67][68]. Τα παιδιά δεν ενημερώθηκαν για την πραγματική φύση του θανάτου της[67]. Για να μην αποκαλυφθεί η πραγματική φύση του θανάτου της Αλιλούγιεβα, το προσωπικό που εργαζόταν στο Κρεμλίνο εκείνη την εποχή είτε απολύθηκε είτε συνελήφθη, αν και οι προσπάθειες για την απόκρυψη αυτής της πληροφορίας συνεχίστηκαν για αρκετά χρόνια αργότερα[69]. Αφηγήσεις συγχρόνων του και επιστολές του Στάλιν δείχνουν ότι επηρεάστηκε πολύ από το γεγονός και μάλιστα καθόταν δίπλα στον τάφο της τη νύχτα για ώρες κάθε φορά[70][71][72].
Η Πράβντα, η επίσημη εφημερίδα του κόμματος, ανακοίνωσε τον θάνατο της Αλιλούγιεβα στο τεύχος της 10ης Νοεμβρίου. Αυτό εξέπληξε πολλούς στη Σοβιετική Ένωση, καθώς ήταν επίσης η πρώτη δημόσια αναγνώριση ότι ο Στάλιν ήταν παντρεμένος. Η σορός της, σε ανοιχτό φέρετρο, τοποθετήθηκε σε έναν επάνω όροφο του πολυκαταστήματος GUM, απέναντι από την Κόκκινη Πλατεία και το Κρεμλίνο. Κυβερνητικοί και κομματικοί αξιωματούχοι ήρθαν να την επισκεφτούν, αλλά δεν επιτράπηκε η είσοδος στο κοινό[73].
Η κηδεία πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου, με την παρουσία τόσο του Στάλιν όσο και του Βασίλι[73][74]. Ο Στάλιν συμμετείχε στην πομπή προς το νεκροταφείο στη συνέχεια, η οποία περιελάμβανε μια πορεία έξι χιλιομέτρων προς το Νεκροταφείο Νοβοντέβιτσι, αν και δεν είναι σαφές αν περπάτησε ολόκληρη τη διαδρομή.[75][76]. Στα απομνημονεύματά της, η Σβετλάνα ισχυρίστηκε ότι ο Στάλιν δεν επισκέφθηκε ποτέ ξανά τον τάφο[74].
Συνέπειες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο θάνατος της Αλιλούγιεβα είχε βαθύ αντίκτυπο στα παιδιά και την οικογένειά της. Η κόρη της, Σβετλάνα, έμαθε ότι η μητέρα της είχε αυτοκτονήσει μόνο όταν διάβασε ένα άρθρο σε αγγλικό περιοδικό το 1942. Η αποκάλυψη την σόκαρε και άλλαξε ριζικά τη σχέση της με τον Στάλιν, ο οποίος έλεγε ψέματα για μια δεκαετία[77][72]. Παρέμεινε μακριά από τον Στάλιν μέχρι τον θάνατό του και πήρε το πατρικό όνομα της μητέρας της το 1957 για να αποστασιοποιηθεί περαιτέρω από αυτόν[78]. Τελικά αυτομόλησε από τη Σοβιετική Ένωση το 1967 και πέθανε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2011[79].
Ο γιος της, Βασίλι, επηρεάστηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό: αν και η Αλιλούγιεβα δεν είχε παίξει σημαντικό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών της, εξακολουθούσε να δείχνει ενδιαφέρον για την ευημερία τους. Μετά τον θάνατό της, ο Στάλιν λάτρευε τη Σβετλάνα, αλλά ουσιαστικά αγνόησε τον Βασίλι, ο οποίος άρχισε να πίνει από νεαρή ηλικία και τελικά πέθανε από προβλήματα που σχετίζονταν με το αλκοόλ το 1962[80][81].
Ο πατέρας της Αλιλούγιεβα, Σεργκέι, αποσύρθηκε μετά τον θάνατό της. Έγραψε απομνημονεύματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν το 1946 μετά από εκτεταμένη επεξεργασία. Πέθανε από καρκίνο του στομάχου το 1945[82]. Η μητέρα της Αλιλούγιεβα, Όλγα, έζησε μέχρι το 1951, πεθαίνοντας από καρδιακή προσβολή[83]. Αρκετοί από τους συγγενείς της Αλιλούγιεβα συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν το 1940, συμπεριλαμβανομένης της αδερφής της, Άννας, και του συζύγου της Άννας, Στανισλάβ Ρέντενς, ο οποίος πυροβολήθηκε τον Ιανουάριο του ίδιου έτους[84].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Richardson 1993, σελ. 7
- 1 2 Ebon 1967, σελ. 40
- ↑ Richardson 1993, σελίδες 13–14
- ↑ Richardson 1993, σελ. 10
- ↑ Richardson 1993, σελίδες 18–19
- ↑ Richardson 1993, σελίδες 25–26
- ↑ Suny 2020, σελ. 198
- ↑ Kun 2003, σελ. 216
- ↑ Alliluyeva 2016, σελ. 44
- ↑ Richardson 1993, σελ. 44
- ↑ Richardson 1993, σελ. 45
- ↑ Kun 2003, σελ. 396
- ↑ Richardson 1993, σελίδες 29, 35–38
- ↑ Kotkin 2014, σελ. 117
- ↑ Richardson 1993, σελ. 39
- ↑ Richardson 1993, σελ. 64
- ↑ Richardson 1993, σελ. 56
- ↑ Richardson 1993, σελ. 62
- ↑ Montefiore 2007, σελ. 194
- ↑ Montefiore 2007, σελίδες 345–346
- ↑ Kotkin 2014, σελ. 264
- ↑ Richardson 1993, σελ. 69
- 1 2 Montefiore 2003, σελ. 8
- ↑ Kotkin 2014, σελ. 593
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 45
- ↑ Richardson 1993, σελ. 66
- ↑ Kotkin 2014, σελ. 485
- ↑ Richardson 1993, σελ. 70
- ↑ Vasilieva 1994, σελ. 61
- ↑ Khlevniuk 2015, σελ. 252
- ↑ Kotkin 2014, σελίδες 467–468
- ↑ Kotkin 2014, σελίδες 594–595
- ↑ Montefiore 2003, σελίδες 7–8
- ↑ Montefiore 2003, σελίδες 36–37
- 1 2 Richardson 1993, σελ. 80
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 25
- 1 2 3 Kotkin 2017, σελ. 109
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 43
- ↑ Richardson 1993, σελίδες 119–122
- 1 2 Khlevniuk 2015, σελ. 255
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 35
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 15
- 1 2 Kotkin 2014, σελ. 466
- ↑ Kotkin 2014, σελ. 595
- ↑ Kun 2003, σελ. 351
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 18
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 23–24
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 19–21
- ↑ Kotkin 2017, σελίδες 108–109
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 6
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 27
- ↑ Vasilieva 1994, σελ. 63
- ↑ Kun 2003, σελ. 201
- 1 2 Montefiore 2003, σελ. 12
- ↑ Bazhanov 1990, σελ. 106
- ↑ Richardson 1993, σελ. 125
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 46
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 50–51
- ↑ Kun 2003, σελ. 204
- 1 2 3 Kotkin 2017, σελ. 110
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 3
- 1 2 Montefiore 2003, σελ. 15
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 16
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 17
- ↑ Kotkin 2017, σελίδες 110–111
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 18
- 1 2 Sullivan 2015, σελ. 53
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 108
- ↑ Merridale 2013, σελίδες 320–321
- ↑ Rieber 2001, σελίδες 1662–1663
- ↑ Montefiore 2003, σελίδες 19–20
- 1 2 Thurston 1996, σελ. 18
- 1 2 Kotkin 2017, σελ. 111
- 1 2 Sullivan 2015, σελ. 52
- ↑ Montefiore 2003, σελίδες 110–111
- ↑ Kotkin 2017, σελίδες 111–112
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 103–104
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 3, 217
- ↑ Sullivan 2015, σελίδες 1, 622
- ↑ Montefiore 2003, σελίδες 120–121
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 669
- ↑ Richardson 1993, σελ. 188
- ↑ Sullivan 2015, σελ. 210
- ↑ Montefiore 2003, σελ. 332