Νίκη ντε Σαιν Φαλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Νίκη ντε Σαιν Φαλ
Niki de Saint Phalle (1964) by Erling Mandelmann.jpg
Γέννηση 29  Οκτωβρίου 1930[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]
Νεϊγί-συρ-Σεν[11]
Θάνατος 21  Μαΐου 2002[1][2][3][4][5][8][9][10]
Σαν Ντιέγκο[12]
Αιτία θανάτου Εμφύσημα
Υπηκοότητα Γαλλία και Ελβετία
Σπουδές Brearley School
Ιδιότητα μοντέλο, ζωγράφος, εικαστικός καλλιτέχνης και γλύπτης
Σύζυγος Harry Mathews (1949, 1961) και Ζαν Τινγκουελί (1971, 1991)
Τέκνα Laura Duke Condominas
Είδος τέχνης figurative art
Καλλιτεχνικά ρεύματα feminist art[13]
Σημαντικά έργα Le Cyclop, nanas, d:Q18380067, Giardino dei Tarocchi και Stravinsky Fountain
Βραβεύσεις Praemium Imperiale
Ιστοσελίδα Επίσημος ιστότοπος
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Η Νίκη ντε Σαιν Φαλ, (πλήρες όνομα: Κατρίν Μαρί-Ανιές Φαλ ντε Σαιν Φαλ, γαλλικά: Catherine Marie-Agnès Fal de Saint Phalle‎, 29 Οκτωβρίου 1930 - 21 Μαΐου 2002) ήταν Γαλλίδα εικαστικός, ζωγράφος, γλύπτρια και σκηνοθέτρια.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σαιν Φαλ γεννήθηκε στο Νεϊγί-συρ-Σεν στις 29 Οκτωβρίου 1930. Ήταν κόρη ενός εύπορου Γάλλου τραπεζίτη αριστοκρατικής καταγωγής και της Αμερικανίδας συζήγου του. Όπως εξομολογήθηκε πολλά χρόνια αργότερα στη βιογραφία της, σε ηλικία 11 ετών βιάστηκε από τον πατέρα της, γεγονός που τη σημάδεψε. Η Σαιν Φαλ μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη και στα 18 της παντρεύτηκε τον Χάρυ Μάθιους, παιδικό της φίλο. Αρχικά εργάστηκε σαν μοντέλο, κοσμώντας το εξώφυλλο περιοδικών όπως τα Life και Vogue. Στη συνέχεια για ένα διάστημα έμεινε στο σπίτι να μεγαλώσει τα παιδιά της προτού ξεκινήσει να ασχολείται με την τέχνη ως αυτοδίδακτη.

Στο Παρίσι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1952 μετακόμισε στο Παρίσι όπου πήρε μαθήματα θεατρολογίας και υποκριτικής, ενώ παράλληλα ξεκίνησε να ζωγραφίζει, επηρεασμένη από διάφορα καλλιτεχνικά ρεύματα όπως η τέχνη του περιθωρίου. Τον επόμενο χρόνο υπέστη νευρική κρίση που την οδήγησε στο νοσοκομείο, μια εμπειρία που την ώθησε ακόμα πιο έντονα στη ζωγραφική.

Το 1955 ταξίδεψε στην Ισπανία μαζί με τον σύζυγο της και ανακάλυψε τους κήπους του Γκαουντί, ιδιαίτερα το Πάρκο Γκουέλ, το οποίο άσκησε μεγάλη επιρροή στην τεχνοτροπία της. Στο Παρίσι, στο μουσείο μοντέρνας τέχνης, γνώρισε τον Ελβετό γλύπτη Ζαν Τινγκελί τον οποίο παντρεύτηκε το 1971 ύστερα από το διαζύγιο της με τον Μάθιους.[14] Οι δύο τους πραγματοποίησαν μεγάλο αριθμό γλυπτών, είτε ύστερα από αναθέσεις είτε απλώς ως έκφραση της δημιουργικότητας τους. Μαζί δημιούργησαν στη Γαλλία το Συντριβάνι Στραβίνσκι, ύστερα από δημόσια ανάθεση στη Σαιν Φαλ, και τον Κύκλωπα, δημιουργία του Τινγκελί.

Το 1961 έγινε μέλος του κινήματος των Νέων Ρεαλιστών, μαζί με καλλιτέχνες όπως οι Ζεράρ Ντεσάν, Σεζάρ, Μίμο Ροτέλα, Κρίστο και Υβ Κλάιν.Τη δεκαετία του ‘60 πραγματοποίησε τους Πυροβολισμούς, μια σειρά από περφόρμανς που την έκαναν διάσημη διεθνώς.[15] Αποτελούνταν από πλαστικούς σάκους σε σχήμα ανθρώπινης φιγούρας γεμάτους μπογιά τους οποίους η Σαιν Φαλ πυροβολούσε για να απελευθερωθεί η μπογιά και να ζωγραφιστεί με αυτό τον τρόπο το έργο. Την ίδια περίοδο η Σαιν Φαλ δημιούργησε μια μεγάλη σειρά από μνημειακά γλυπτά σε πάρκα γλυπτικής, κάποια εκ των οποίων με προσωπικές της δαπάνες, όπως τον Κήπο τον Ταρώ στην Τοσκάνη και τον Μαγικό Κύκλο της Βασίλισσας Καλιφιά στην Καλιφόρνια.[16] Άλλα έργα της ήταν δημόσιες αναθέσεις. Από τα σημαντικότερα ήταν το Γκόλεμ, ένα παιδικό τέρας που βρίσκεται στο πάρκο Ραμπίνοβιτς της Ιερουσαλήμ και ήταν παραγγελία των τοπικών αρχών. Το 1994 το Jerusalem Foundation της ανάθεσε μια ακόμα παραγγελία για τον Βιβλικό Ζωολογικό Κήπο της Ιερουσαλήμ. Η Σαιν Φαλ δημιούργησε ένα σύνολο γλυπτών ζώων με τον τιτλο Η Κιβωτός του Νόε τα οποία ολοκλήρωσε το 1998. Επίσης το 1987 ο Φρανσουά Μιτεράν της ανάθεσε το συντριβάνι του Σατώ-Σινόν.[17]

Το τέλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σαιν Φαλ μετακόμισε το 1994 στην Καλιφόρνια, όπου ήταν και η μόνιμη κατοικία της μέχρι το θάνατο της στις 21 Μαΐου του 2002.

Εικόνες έργων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12095568h. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 «Niki de Saint-Phalle». RKDartists. 108497.
  4. 4,0 4,1 «Niki de Saint Phalle». (Αγγλικά) CLARA. 1157.
  5. 5,0 5,1 «Niki de [Mathews, Niki; Fal de Saint Phalle, Catherine Marie-Agnès Saint Phalle»]. SIKART. 4021948.
  6. (Αγγλικά) Benezit Dictionary of Artists. 2006. B00159299. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  7. SNAC. w62r4c94. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Catherine-Marie-Agnes-Fal-de-Saint-Phalle. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 (Αγγλικά) Discogs. 2408061. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 filmportal.de. 365fd884dce74e4992f6da60300fb3e6. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  12. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  13. niki-de-saint-phalle.
  14. «Living with Niki: Harry Mathews on Niki de Saint Phalle». Tate.org.uk. Ανακτήθηκε στις 2012-10-04. 
  15. http://nikidesaintphalle.org/life_02
  16. «Queen Califia's Magical Circle Garden». Queencalifia.org. Ανακτήθηκε στις 2012-10-04. 
  17. «Niki de Saint Phalle Chronology (1930-2002)» (PDF). ci.escondido.ca.us. Ανακτήθηκε στις 16 November 2010. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]