Μπόνα Σφόρτσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μπόνα Σφόρτσα
Cranach the Younger Bona Sforza.jpg
Βασίλισσα της Πολωνίας
Μεγάλη Δούκισσα της Λιθουανίας
Περίοδος1518 - 1548
Στέψη18 Απριλίου 1518
Κρακοβία
ΔιάδοχοςΕλισάβετ της Αυστρίας
Γέννηση2 Φεβρουαρίου 1494
Βιτζεβάνο, Ιταλία
Θάνατος19 Νοεμβρίου 1557 (63 ετών)
Μπάρι, Ιταλία
Τόπος ταφήςΒασιλική του Σαν Νικόλα, Μπάρι, Ιταλία
ΟίκοςΟίκος των Σφόρτσα
ΠατέραςΤζαν Γκαλεάτσο Σφόρτσα
ΜητέραΙσαβέλλα της Αραγονίας, δούκισσα του Μιλάνου
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )
Μπόνα Σφόρτσα το 1517

Η Μπόνα Σφόρτσα (Bona Sforza, 2 Φεβρουαρίου 1494 - 19 Νοεμβρίου 1557) μέλος του ισχυρού Οίκου των Σφόρτσα που κυβερνούσε το Δουκάτο του Μιλάνου από το 1447, έγινε βασίλισσα της Πολωνίας το 1518 και μεγάλη δούκισσα της Λιθουανίας.
Φιλόδοξη και ενεργητική, η Μπόνα συμμετείχε ενεργά στην πολιτική ζωή της Πολωνίας και της Λιθουανίας. Για να αυξήσει τα κρατικά έσοδα, εφάρμοσε διάφορες οικονομικές και αγροτικές μεταρρυθμίσεις.
Όταν η μητέρα της, Ισαβέλλα της Νεάπολης πέθανε το 1524, η Μπόνα κατάφερε να αποκτήσει τους τίτλους της Δούκισσας του Μπάρι και της Πριγκίπισσας του Ροσσάνο. Έγινε επίσης η κάτοχος της αξίωσης των Μπριέν στον τίτλο του βασιλιά της Ιερουσαλήμ.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Queen Bona's gardens at the Wawel Castle

Η Μπόνα γεννήθηκε μέσα στην ισχυρή και πλούσια ιταλική δυναστεία των Σφόρτσα, η οποία κυριαρχούσε στο Μιλάνο από το 1447. Ήταν το τρίτο παιδί του Τζαν Γκαλεάτσο Σφόρτσα και της συζύγου του Ισαβέλλας της Αραγονίας. Μεγαλύτερος αδερφός της ήταν ο Φραγκίσκος διάδοχος, που όμως απεβίωσε 21 ετών. Οι αδελφές της Ιππολύτη-Μαρία και Μπιάνκα-Μαρία απεβίωσαν μικρές.

ο πατέρας της ήταν δούκας τού Μιλάνου, όμως εκδιώχθηκε από τον θείο του Λουδοβίκο Σφόρτσα, γνωστό στην ιστορία ως ο μαυριτανός (il moro). Αυτός ασκούσε την εξουσία για λογαριασμό του νεαρού πρίγκιπα, μέχρι το θάνατό του το 1494 στο κάστρο της Παβίας. Λίγο αργότερα, η Πριγκίπισσα Ισαβέλλα, μαζί με τις κόρες της, πήγε στο Μπάρι. Για να ανακτήσει πολιτικό κύρος και τις πρώην κτήσεις της, έπρεπε να βρει έναν σύζυγο στη Μπόνα, την επιζήσασα κόρη της. Οι πρώτες της προσπάθειες ήταν ανεπιτυχείς, λόγω της δυσμενούς πολιτικής κατάστασης εκείνη την εποχή, αλλά χάρη στην υποστήριξη τού Οίκου των Αψβούργων κατάφερε να παντρέψει τη Μπόνα με το χήρο Σιγισμούνδο Α΄ των Γιαγκελλόνων της Πολωνίας. Οι τελετές του γάμου και η στέψη της Μπόνας διεξήχθησαν στην Κρακοβία στις 18 Απριλίου 1518. Όταν ήταν νέα, η Μπόνα είχε αποκτήσει μια αξιόλογη εκπαίδευση. Διδάσκαλός της ήταν ο Χρισόστομος Κολόνα, μέλος της Ακαδημίας Ποντ, ο οποίος επέβλεπε την εκπαίδευσή της μαζί με τον Αντώνιο Γκαλατέο. Η Μπόνα διδάχθηκε ιστορία, δίκαιο, διοίκηση και θεολογία. Ήταν λιτή, οικονόμος και επίσης διέθετε την ικανότητα να επηρεάζει τους ανθρώπους, ικανότητα που την επέδειξε σε όλες της δραστηριότητές της.

Βασίλισσα της Πολωνίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχεδόν από την αρχή της ζωής της στην Πολωνία, η βασίλισσα Μπόνα προσπάθησε να αποκτήσει μια ισχυρή πολιτική θέση. Άρχισε να σχηματίζει τη δική της μερίδα. Επίσης ωφελήθηκε από την υποστήριξη του βασιλιά. Υποστηριζόταν επίσης από τον Πιότρ Κλίνκα Σομπιένσκ, τον Ανδρέα-Λαδίσλαο και τον Πιότρ Γκαμράτ, πηγαίνοντας τους στα γραφεία της και σχηματίζοντας τη λεγόμενη Τριανδρία (Triumvirate). Αυτή επίσης κατάφερε Πάπας Λέων X να αποφασίσει για τις 15 σημαντικότερες εκκλησιαστικές αποφάσεις. (π.χ. in Kraków, Gniezno, Poznań, Włoclawek and Frombork). Η Μπόνα βγήκε από την πεποίθηση ότι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών και των σχεδίων για την ενίσχυση της βασιλικής αρχής είναι η πρόσβαση στην κατάλληλη υψηλή χρηματοδότηση. Ως εκ τούτου έθεσε το στόχο στον εαυτό της να ανυψώσει τόσο την κοινωνική όσο και την οικονομική θέση της δυναστείας, η οποία θα έδινε στον Οίκο των Γιαγκιελλόνων οικονομική ανεξαρτησία. Η οικογένεια κέρδισε πολλά κτήματα στην Λιθουανία και τελικά το 1536-1546 ανέλαβε το Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας. Αυτό επέφερε τεράστια κέρδη.