Μπάτα Ζιβογίνοβιτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βέλιμιρ Μπάτα Ζιβογίνοβιτς
Велимир "Бата" Живојиновић
Velimir Bata Živojinović 2.jpg
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Велимир Живојиновић (Σερβικά)
Γέννηση 5 Ιουνίου 1933
Κορατσίτσα, Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας
Θάνατος 22 Μαΐου 2016 (82 ετών)
Βελιγράδι, Σερβία
Αιτία θανάτου γάγραινα
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Νέο κοιμητήριο Βελιγραδίου
Εθνικότητα Σέρβοι
Χώρα πολιτογράφησης Γιουγκοσλαβία
Σερβία
Σπουδές Πανεπιστήμιο Τεχνών στο Βελιγράδι
Ιδιότητα ηθοποιός ταινιών, πολιτικός και ηθοποιός θεάτρου
Σύζυγος Λούλα Ζιβογίνοβιτς (1960–2016)
Βραβεύσεις

  • Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πούλα: 1962 (αργυρό), 1965, 1967 (χρυσό)
  • Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πούλα: 1979 (καλύτερου ηθοποιού), 1997 (Βραβείο επιτευγμάτων όλης του της ζωής)
  • Διάφορα: Βελιγράδι (1972, 2006), Πάλιτς (2005), Νις (2005) κλπ.
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Βέλιμιρ Μπάτα Ζιβογίνοβιτς (σερβικά: Велимир "Бата" Живојиновић) ήταν Σέρβος ηθοποιός και πολιτικός. Έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 340 ταινίες και τηλεοπτικές σειρές και θεωρείται ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας.[1][2]

Πρώιμα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζιβογίνοβιτς (με το παρατσούκλι Μπάτα) γεννήθηκε στο χωριό Κορατσίτσα, στις παρυφές του βουνού Κοσμάι, κοντά στο Μλαντένοβατς, του τότε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας (τώρα Σερβία).[3] Ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός και η μητέρα του νοικοκυρά. Είχε δύο αδελφές και μεγάλωσε σε ένα πατριαρχικό νοικοκυριό. Μια σύγκρουση κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ανάγκασε την οικογένειά του να μετακομίσει στο Βελιγράδι.[4][5][6]

Ο νεαρός Μπάτα πήγαινε συχνά με τους φίλους του σινεμά και θέατρο, πυροδοτώντας το ενδιαφέρον του στην υποκριτική. Μετά την αποφοίτησή του από σχολεία υποκριτικής στη Νις και το Νόβι Σαντ, ενεγράφη στη Δραματική Ακαδημία Βελιγραδίου.[7][8]

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζιβογίνοβιτς έκανε μια σπουδαία καριέρα στον κινηματογράφο, κάνοντας το ντεμπούτο του το 1955 με την ταινία Pesma sa Kumbare, όπου έπαιξε ρόλους τόσο ηρώων όσο και κακοποιών.[9] Το ζενίθ της δημοτικότητάς του ήρθε με ταινίες που είχαν ως θέμα τους παρτιζάνους και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη δεκαετία του 1970. Μια από τις πιο γνωστές ταινίες του από εκείνη την περίοδο ήταν η «Ο Βάλτερ υπερασπίζεται το Σαράγεβο» (Valter brani Sarajevo), η οποία κέρδισε μεγάλη επιτυχία και λατρεία στην Κίνα.[10][11]

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1990 εξελέγη για το Σερβικό Κοινοβούλιο, ως μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Σερβίας. Ήταν υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2002, λαμβάνοντας το 3.27% των ψήφων.[12]

Ασθένεια και θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζιβογίνοβιτς υπέστη καρδιακή προσβολή τον Οκτώβριο του 2006 και υπέφερε από γάγγραινα στο δεξί του πόδι για περίπου τρία χρόνια. Οι γιατροί αρχικά ήθελαν να ακρωτηριάσουν το ένα άκρο του, αλλά ταξίδεψε στην Κούβα, όπου ζει η κόρη του. Μέσα στις 25 ημέρες που πέρασε στη Κούβα, θεραπεύθηκε από τη γάγγραινα από τον δόκτορα Μοντέκιν, ο οποίος θεράπευσε και τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες.[13]

Στις 4 Ιουλίου 2012 υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο εγκεφαλοαγγειακών παθήσεων Σβέτι Σάβα (Άγιος Σάβας) στο Βελιγράδι. Νοσηλεύθηκε στη μονάδα εντατικής θεραπείας και αναφέρθηκε ότι βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση. Σύμφωνα με αναφορές μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο ήταν σε κώμα για δύο ημέρες. [14][15] Παρέμεινε σε κρίσιμη κατάσταση για τρεις εβδομάδες.[16][17] Μετά από θεραπεία για το εγκεφαλικό επεισόδιο, πήρε εξιτήριο αλλά δεν μπορούσε να περπατήσει χωρίς βοήθεια και αντιμετώπιζε δυσκολίες στην ομιλία[18][19].

Στις 6 Μαΐου 2016, αφού μεταφέρθηκε από το νοσοκομείο Σβέτι Σάβα στο "ΚΒΣ Ντεντίνιε", υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση στην οποία ακρωτηριάστηκε το ένα του πόδι για να αντιμετωπιστεί η γάγγραινα.[20] Πέθανε 16 μέρες αργότερα στο Βελιγράδι.[21]

Ο Ζιβογίνοβιτς σε σερβικό γραμματόσημο του 2019

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζιβογίνοβιτς παντρεύτηκε τη Γιουλιάνα "Λούλα" Ζιβογίνοβιτς το 1960 και παρέμειναν ζευγάρι μέχρι τον θάνατο του το 2016. Είχαν μια κόρη, τη Γιελένα, ένα γιο, τον Μίλικο, και έξι εγγόνια.[22]

Ο Ζιβογίνοβιτς ήταν στενός φίλος με τον Κροάτη ηθοποιό Μπόρις Ντβόρνικ μέχρι τον Κροατικό πόλεμο. Το 1991, οι δυο τους αποχωρίστηκαν μετά από μια σειρά ανοικτών γραμμάτων, μια χειρονομία που συχνά θεωρήθηκε συμβολική για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Το 2004 αναφέρθηκε ότι οι δύο άνδρες προσπάθησαν να συμφιλιωθούν. Το 2006, οι δύο άνδρες μίλησαν δημοσίως στην τηλεόραση μέσω σύνδεσης μεταξύ Σπλιτ και Βελιγραδίου. Ο ηθοποιός είπε ότι «τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξε μίσος ανάμεσα σε εμάς» και ο Ντβόρνικ ολοκλήρωσε τη φράση λέγοντας ότι ήταν «μόνο μια παρανόηση»[23].

Βραβεία και τιμές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Živojinović κέρδισε τρεις φορές τη Χρυσή Αρένα για τον Καλύτερο Ηθοποιό στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πούλα, το μεγαλύτερο βραβείο κινηματογράφου στην ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας (το κέρδισε στα έτη 1965, 1967 και 1972). Κέρδισε το βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού στο 11ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας το 1979 για το ρόλο του στην ταινία Στιγμή.[24] Στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας (το 1981) ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής.[25]

Ήταν ο αποδέκτης του Βραβείου Οκτώβρης του Βελιγραδίου το 1972 και του βραβείου της 7ης Ιουλίου στη Σερβία το 1981. Τον Αύγουστο του 1993 του απονεμήθηκε το βραβείο δια βίου κατορθώματος "Σλάβιτσα".[26] Το 2016 κέρδισε το βραβείο δια βίου κατορθώματος Μπεογκράντσκι πομπέντνικ (Νικηφόρος του Βελιγραδίου).

Επιλεγμένη φιλμογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://2tm.si/bata-left-but-walter-remains-velimir-bata-zivojinovic-a-legendary-serbian-actor-and-politician-left-this-life/?lang=en
  2. http://www.imdb.com/list/ls006100250/
  3. https://www.blic.rs/vesti/hronika/opljackana-kuca-bate-zivojinovica-u-koracici/kbf7j57
  4. http://beogradskigrafiti.com/galerija/velimir-bata-zivojinovic-crveni-krst-2016/
  5. https://www.blic.rs/vesti/beograd/secanje-na-valtera-krstasi-oslikali-mural-cuvenog-glumca/ehw6d8r
  6. https://www.lupiga.com/vijesti/razgovor-velimir-bata-zivojinovic-nisam-ono-sto-sam-radio
  7. https://hocupozoriste.rs/vesti/zurka-za-pomoc-pozoristu-branko-krsmanovic
  8. http://www.balkaninsight.com/en/article/yugoslav-film-legend-bata-zivojinovic-dies-in-belgrade-05-23-2016
  9. http://www.fcs.rs/najbolje-uloge-bate-zivojinovica-po-njegovom-sopstvenom-izboru-drugi-deo/
  10. http://ba.n1info.com/a225798/Vijesti/Kultura/Koliko-su-Bata-i-Ljubisa-zaradili-od-Valtera.html
  11. https://www.blic.rs/kultura/covek-koga-vole-milijarde-kako-je-bata-zivojinovic-postao-legenda-medu-kinezima/3vqgk9x
  12. «IFES Election Guide | Elections: Serbia Pres 29 Sep 2002». www.electionguide.org. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  13. «Velimir Bata Živojinović imao moždani udar i u kritičnom je stanju» [Velimir Bata Živojinović had a stroke, and is in a critical condition]. Blic.rs (στα Serbian). 6 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  14. «Bata Živojinović bolje, probudio se iz kome» [Bata Živojinović is feeling better, woke up from a coma]. Slobodna Dalmacija (στα Serbian). 6 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  15. «Bata Živojinović u kritičnom stanju» [Bata Živojinović is in a critical condition]. B92.net (στα Serbian). 5 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  16. «Bata Živojinović i dalje kritično» [Bata Živojinović still a critical condition]. Glas Srpske (στα Serbian). 20 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  17. «Bata Živojinović i dalje u teškom stanju» [Bata Živojinović still in serious condition]. seebiz.eu (στα Serbian). 20 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  18. «Bata Živojinović neće moći samostalno da hoda» [Bata Živojinović won't be able to walk on his own]. Svet Plus (στα Serbian). 26 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  19. «Bata Živojinović: Dobiću i ovu bitku» [Bata Živojinović: I'll win this battle too]. Svet Plus (στα Serbian). 24 July 2012. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  20. «BATA ŽIVOJINOVIĆ U TEŠKOM STANJU: Legendarnom glumcu amputirali nogu, da bi preživeo!» [BATA ŽIVOJINOVIĆ IN SERIOUS CONDITION: The legendary actor had to have his leg amputated to save his life!]. INFORMER (στα Serbian). 9 May 2016. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  21. «Преминуо Бата Живојиновић» [Bata Živojinović passed away] (στα Serbian). Novosti.rs. 22 May 2016. Ανακτήθηκε στις 23 May 2016. 
  22. «ISPOVEST Lula Živojinović: Moj život s Batom». 
  23. «Bata i Boris: Naša pomirba odnosi se na cjelokupni hrvatski i srpski narod» (στα Croatian). Index.hr. 2 November 2006. http://www.index.hr/vijesti/clanak/bata-i-boris-nasa-pomirba-odnosi-se-na-cjelokupni-hrvatski-i-srpski-narod/331662.aspx. Ανακτήθηκε στις 21 June 2010. 
  24. «11th Moscow International Film Festival (1979)». MIFF. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 April 2014. Ανακτήθηκε στις 17 January 2013. 
  25. «12th Moscow International Film Festival (1981)». MIFF. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 April 2013. Ανακτήθηκε στις 21 January 2013. 
  26. «Umro Bata Živojinović». B92. 23 May 2016.