Μπάστερ Κραμπ

Μπάστερ Κραμπ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη μητρική γλώσσα	Buster Crabbe (Αγγλικά)
Γέννηση	7 Φεβρουαρίου 1908 Όουκλαντ, Καλιφόρνια, Η.Π.Α.
Θάνατος	23 Απριλίου 1983 (75 ετών) Σκόττσντεϊλ, Αριζόνα, Η.Π.Α.
Αιτία θανάτου	έμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτου	φυσικά αίτια
Τόπος ταφής	Green Acres Memorial Park
Ψευδώνυμο	Buster Crabb
Παρατσούκλι	Buster
Χώρα πολιτογράφησης	Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα	Αγγλικά
Ομιλούμενες γλώσσες	Αγγλικά
Σπουδές	Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	Ηθοποιός κασκαντέρ κολυμβητής χρηματιστής
Περίοδος ακμής	1930
Οικογένεια
Σύζυγος	Άντα Βιρτζίνια Χελντ (ν. 1933)
Τέκνα	3
Γονείς	Edward Clinton Crabbe και Agnes Lucy McNamara
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις	International Swimming Hall of Fame Αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ
Εν ενεργεία	1930–1983
Σχετικά πολυμέσα

Μπάστερ Κραμπ

Πίνακας μεταλλίων
Χώρα συμμετοχής:  ΗΠΑ
Κολύμβηση
Ολυμπιακοί Αγώνες
Χρυσό	1932 Λος Άντζελες	400 μέτρα
Χάλκινο	1928 Άμστερνταμ	1500 μέτρα

Ο Κλάρενς Λίντεν «Μπάστερ» Κραμπ Β΄ (7 Φεβρουαρίου 1908 – 23 Απριλίου 1983) ήταν Αμερικανός ολυμπιονίκης κολυμβητής, με δύο συμμετοχές σε Ολυμπιακούς Αγώνες, καθώς και ηθοποιός του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Το 1932 κατέκτησε το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στα 400 μέτρα ελεύθερης κολύμβησης, επιτυχία που αποτέλεσε το εφαλτήριο για τη μετέπειτα σταδιοδρομία του στη μεγάλη οθόνη και, αργότερα, στην τηλεόραση. Από το 1933 έως και τη δεκαετία του 1950 πρωταγωνίστησε σε ποικίλες δημοφιλείς κινηματογραφικές ταινίες και κινηματογραφικές σειρές, ενσαρκώνοντας τους τρεις σημαντικότερους ήρωες των δημοφιλών κόμικς της δεκαετίας του 1930: τον Ταρζάν, τον Φλας Γκόρντον και τον Μπακ Ρότζερς.

Πρώιμη ζωή

Ο Κραμπ γεννήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1908 στο Όουκλαντ της Καλιφόρνια. Ήταν γιος του Έντουαρντ Κλίντον Σίμονς Κραμπ, μεσίτη ακινήτων, και της Λούσι Άγκνες Κραμπ, το γένος ΜακΝαμάρα. Είχε έναν αδελφό, τον Έντουαρντ Κλίντον Σίμονς Κραμπ Τζούνιορ (1909–1972). Μεγάλωσε στη Χαβάη και αποφοίτησε από το Punahou School στη Χονολουλού. Στη συνέχεια φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια, όπου το 1931 έγινε ο πρώτος κολυμβητής του πανεπιστημίου που αναδείχθηκε All-American, ενώ την ίδια χρονιά κατέκτησε τον τίτλο του πρωταθλητή του NCAA στην ελεύθερη κολύμβηση. Παράλληλα, έγινε μέλος της αδελφότητας Sigma Chi και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας το 1931.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Ο Κραμπ, σε ηλικία 20 ετών, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Άμστερνταμ.

Ο Κραμπ συμμετείχε ως κολυμβητής σε δύο Ολυμπιακούς Αγώνες. Στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1928 στο Άμστερνταμ κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στα 1.500 μέτρα ελεύθερης κολύμβησης. Τέσσερα χρόνια αργότερα, στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1932 στο Λος Άντζελες, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα ελεύθερης κολύμβησης, επικρατώντας του Γάλλου Ζαν Ταρίς με διαφορά μόλις ενός δεκάτου του δευτερολέπτου.

Καριέρα στην υποκριτική

Χόλυγουντ

Σε ορισμένες ταινίες αναφέρεται στους τίτλους ως «Λάρι Κραμπ» ή «Λάρι (Μπάστερ) Κραμπ». Η συμμετοχή του στην κινηματογραφική σειρά Tarzan the Fearless (1933), όπου ενσάρκωσε τον Ταρζάν, αποτέλεσε την απαρχή μιας σταδιοδρομίας κατά την οποία ο Κραμπ πρωταγωνίστησε σε περισσότερες από εκατό ταινίες. Στις ταινίες King of the Jungle (1933) και Jungle Man (1941), καθώς και στην κινηματογραφική σειρά King of the Congo (1952), υποδύθηκε χαρακτηριστικούς ρόλους «ανθρώπου της ζούγκλας». Κατά την ίδια περίοδο πρωταγωνίστησε σε αρκετές δημοφιλείς ταινίες, μεταξύ των οποίων οι The Sweetheart of Sigma Chi (1933), στο πλευρό της Μπέτι Γκρέιμπλ, Search for Beauty (1934) και Daughter of Shanghai (1937), όπου αναφέρεται στους τίτλους ως Λάρι Κραμπ.

Το 1936 επιλέχθηκε, μεταξύ αρκετών άλλων αστέρων, για να ενσαρκώσει τον Φλας Γκόρντον στην πρώτη, ιδιαίτερα επιτυχημένη, κινηματογραφική σειρά της Universal Pictures με τον ομώνυμο ήρωα. Η σειρά ακολουθήθηκε από δύο συνέχειες, οι οποίες κυκλοφόρησαν το 1938 και το 1940. Αργότερα, κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, η σειρά μονταρίστηκε εκ νέου και προβλήθηκε ευρέως στην αμερικανική τηλεόραση, ενώ στη συνέχεια αποκαταστάθηκε πλήρως για την κυκλοφορία της σε οικιακά μέσα προβολής. Ο Κραμπ ενσάρκωσε επίσης τον Μπακ Ρότζερς για λογαριασμό της Universal, υποδυόμενος τον χαρακτήρα με σκούρα μαλλιά, σε αντίθεση με τα ξανθά μαλλιά που είχε ως Φλας Γκόρντον. Το 1939 συνεργάστηκε εκ νέου με την Γκρέιμπλ, πρωταγωνιστώντας μαζί της στην κωμωδία Million Dollar Legs.

Το 1940, κατά τη δεύτερη χρονιά λειτουργίας της Παγκόσμιας Έκθεσης της Νέας Υόρκης, ο Κραμπ πρωταγωνίστησε στο υδάτινο θέαμα Billy Rose's Aquacade, αντικαθιστώντας τον επίσης ολυμπιονίκη κολυμβητή και ηθοποιό που είχε ενσαρκώσει τον Ταρζάν, Τζόνι Βαϊσμίλερ. Το 1943, ο Αλ Σίχαν προσέλαβε τον Κραμπ για να συμμετάσχει στο Aqua Follies, ένα υδάτινο βαριετέ που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, παραστάσεις καταδύσεων.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κραμπ υπέγραψε συμβόλαιο με την Producers Releasing Corporation και από το 1942 έως το 1946 πρωταγωνίστησε σε ταινίες της εταιρείας. Σε δεκατρείς ταινίες ενσάρκωσε μια κινηματογραφική εκδοχή του λαϊκού ήρωα της Άγριας Δύσης Μπίλι δε Κιντ, ενώ σε άλλες είκοσι τρεις υποδύθηκε τον Μπίλι Κάρσον, έχοντας στο πλευρό του τον Αλ Σεντ Τζον στον ρόλο του βοηθού του. Παρότι, ως τριαντατετράχρονος έγγαμος άνδρας, είχε λάβει αναβολή στράτευσης, συμμετείχε, μαζί με τον Σεντ Τζον, σε εκπαιδευτικές ταινίες του Αμερικανικού Στρατού για το πεδίο του πυροβολικού, οι οποίες γυρίστηκαν στο Φορτ Σιλ της Οκλαχόμα. Παράλληλα, συνέχισε να ενσαρκώνει και ορισμένους ρόλους σε ταινίες με θεματολογία τη ζούγκλα για λογαριασμό της εταιρείας.

Μετά το τέλος του πολέμου, ο Κραμπ συμπρωταγωνίστησε με τον Βαϊσμίλερ ως αντίπαλός του σε δύο ταινίες με θέμα τη ζούγκλα, τις Swamp Fire (1946) και Captive Girl (1950). Για την τελευταία πολυκεφαλαιακή κινηματογραφική σειρά της σταδιοδρομίας του, ο Κραμπ επέστρεψε στη θεματολογία της ζούγκλας, ενσαρκώνοντας τον Θουν’ντα στην King of the Congo (1952).

Τηλεόραση

Ο Κραμπ εμφανιζόταν συχνά σε αρχειακό υλικό που προβαλλόταν στην παιδική τηλεοπτική εκπομπή The Gabby Hayes Show. Πριν αναλάβει τον ρόλο του Λοχαγού Γκάλαντ, είχε παρουσιάσει την παιδική τηλεοπτική σειρά The Buster Crabbe Show, η οποία προβαλλόταν στη Νέα Υόρκη και λειτουργούσε ως πλαίσιο παρουσίασης παλαιότερων κινηματογραφικών ταινιών και σειρών. Μεταδιδόταν στις καθημερινές το απόγευμα από τον σταθμό WOR-TV (Κανάλι 9) της Νέας Υόρκης, από τη Δευτέρα 12 Μαρτίου 1951 έως την Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 1952. Η σειρά μετονομάστηκε σε Buster's Buddies! και επέστρεψε στους τηλεοπτικούς δέκτες της Νέας Υόρκης μέσω του WJZ-TV (Κανάλι 7), σημερινού WABC, τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 1953. Η εκδοχή της σειράς που μεταδιδόταν από το WJZ-TV περιλάμβανε ζωντανό κοινό παιδιών στο στούντιο, αποκτώντας έτσι περισσότερο τον χαρακτήρα παιδικής εκπομπής ποικίλων θεμάτων και δραστηριοτήτων. Η μετάδοση διήρκησε έως την Παρασκευή 26 Μαρτίου 1954.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 1952 έκανε πρεμιέρα στο WNBT-TV της Νέας Υόρκης η εκπομπή Sports Final with Buster Crabbe. Ο Κραμπ παρουσίαζε σύντομες ενημερώσεις για την αθλητική επικαιρότητα κάθε Κυριακή, από τις 23:15 έως τις 23:20, ώρα Ανατολικής Ακτής.

Από το 1955 έως το 1957 πρωταγωνίστησε στη διεθνώς διανεμόμενη τηλεοπτική σειρά Captain Gallant of the Foreign Legion, στον ρόλο του λοχαγού Μάικλ Γκάλαντ. Η σειρά περιπετειών μεταδιδόταν από το NBC. Στη σειρά συμμετείχε και ο γιος του στην πραγματική ζωή, Κάλεν Κραμπ, ο οποίος ενσάρκωνε τον χαρακτήρα του Κάφι Σάντερς.

Ο Κραμπ συνέχισε να πραγματοποιεί τακτικές τηλεοπτικές εμφανίσεις, μεταξύ άλλων σε επεισόδιο της σειράς Buck Rogers in the 25th Century του 1979, όπου υποδύθηκε έναν απόστρατο πιλότο μαχητικού αεροσκάφους με το όνομα Ταξίαρχος Γκόρντον, ως φόρο τιμής στον Φλας Γκόρντον. Όταν ο Ρότζερς, τον οποίο υποδυόταν ο Γκιλ Τζέραρντ, επαινεί τις πτητικές του ικανότητες, ο Γκόρντον απαντά: «Κάνω τέτοια πράγματα από πριν γεννηθείς», χωρίς να γνωρίζει ότι ο Μπακ είχε στην πραγματικότητα γεννηθεί περισσότερα από 500 χρόνια νωρίτερα. Πράγματι, ο Κραμπ είχε ενσαρκώσει για πρώτη φορά τον Μπακ Ρότζερς το 1939, έξι χρόνια πριν από τη γέννηση του Τζέραρντ. Ο Ρότζερς απαντά: «Έτσι νομίζεις;», και ο Γκόρντον ανταπαντά: «Νεαρέ, το ξέρω!».

Ο Κραμπ εμφανίστηκε επίσης σε τηλεοπτικό διαφημιστικό σποτ της Continental Airlines, όπου βλέπει τον εαυτό του σε ένα παλαιό σύντομο φιλμ του Φλας Γκόρντον που προβάλλεται εντός αεροσκάφους και σχολιάζει: «Νομίζω ότι γνωρίζω αυτόν τον τύπο. Κάποτε ήταν το είδωλό μου».

Αργότερα

Η σταδιοδρομία του Κραμπ στο Χόλιγουντ παρουσίασε κάποια κάμψη κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, και κατά την περίοδο αυτή δραστηριοποιήθηκε ως χρηματιστής και επιχειρηματίας. Σύμφωνα με το έργο Movie Stars of the '30s του Ντέιβιντ Ρέιγκαν, κατά τα μεταγενέστερα χρόνια της ζωής του ο Κραμπ ήταν ιδιοκτήτης εταιρείας κατασκευής πισίνων στη Νότια Καλιφόρνια. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 αγόρασε την εγκατάσταση της Adirondack-Florida School στην περιοχή των Αντιρόντακ, η οποία διαφημιζόταν ως κατασκήνωση κολύμβησης με την ονομασία Camp Meenahga και απευθυνόταν σε αγόρια ηλικίας οκτώ έως δεκατεσσάρων ετών, με την πλειονότητα των κατασκηνωτών να προέρχεται από το Μόντρεαλ. Παράλληλα, διετέλεσε διευθυντής του τμήματος υδάτινων δραστηριοτήτων στο Concord Resort Hotel, στα όρη Κάτσκιλ της Πολιτείας της Νέας Υόρκης.

Κατά την ίδια περίοδο, ο Μπάστερ εντάχθηκε στην εταιρεία κατασκευής πισίνων Cascade Industries, με έδρα το Έντισον του Νιου Τζέρσεϊ. Ως αντιπρόεδρος πωλήσεων, υπεύθυνος προώθησης και εκπρόσωπος της Cascade —«της πρώτης εταιρείας στον κόσμο που προσέφερε ολοκληρωμένα “πακέτα πισίνας”»— συμμετείχε σε εγκαίνια εμπορικών κέντρων και εκθέσεις, συνδυάζοντας την προώθηση των κατασκηνώσεων κολύμβησης που διηύθυνε με την προώθηση της επένδυσης από βινυλικό υλικό της Cascade για πισίνες εντός του εδάφους. Μια σειρά πισίνων έφερε το όνομά του, ενώ πισίνες πωλούνταν από «αντιπροσώπους του Μπάστερ Κραμπ» σε ολόκληρη την ανατολική ακτή και τις νότιες Πολιτείες των ΗΠΑ από το 1952 έως το 1990.

Παρότι ασχολήθηκε και με άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες, ο Κραμπ δεν εγκατέλειψε ποτέ την υποκριτική. Ωστόσο, η κινηματογραφική του σταδιοδρομία κατά τη δεκαετία του 1950 και τα μεταγενέστερα χρόνια περιορίστηκε κυρίως σε ταινίες χαμηλού προϋπολογισμού, μεταξύ των οποίων γουέστερν όπως τα Gunfighters of Abilene (1960), στο οποίο συμπρωταγωνίστησε με τον Μπάρτον ΜακΛέιν, Arizona Raiders (1965), με συμπρωταγωνιστή τον Όντι Μέρφι, και The Bounty Killer (1965), όπου συμπρωταγωνίστησε με τους Νταν Ντιούρια και Ροντ Κάμερον. Ο Κραμπ υποδύθηκε τον πατέρα ενός νεαρού κολυμβητή στην κωμωδία Swim Team (1979) και έναν σερίφη στην ταινία τρόμου χαμηλού προϋπολογισμού Alien Dead (1980). Ακολούθησε η συμμετοχή του στην ταινία The Comeback Trail (1982), έναν χρόνο πριν από τον θάνατό του. Ο Κραμπ εμφανίστηκε επίσης σε τηλεοπτικές διαφημίσεις των προϊόντων Hormel Chili, Icy Hot και Magic Mold Bodyshirt, ενός πρώιμου τύπου ανδρικού ενδύματος διαμόρφωσης του σώματος, το οποίο υποτίθεται ότι συνέβαλλε στην απώλεια βάρους. Μέσω της συνεργασίας του με την Icy Hot, συμμετείχε ενεργά σε δράσεις ενημέρωσης για την αρθρίτιδα. Παρά τις πολυάριθμες εμφανίσεις του στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, σήμερα μνημονεύεται κυρίως ως ένας από τους πρωτοπόρους ήρωες δράσης του κινηματογράφου των δεκαετιών του 1930 και του 1940.

Κατά τη δεκαετία του 1950 εκδόθηκαν δύο σειρές κόμικς που έφεραν το όνομά του. Η Eastern Color εξέδωσε δώδεκα τεύχη της σειράς Buster Crabbe Comics από το 1951 έως το 1953, ενώ το 1954 ακολούθησαν τέσσερα τεύχη της σειράς The Amazing Adventures of Buster Crabbe, που εκδόθηκαν από την Lev Gleason.

Το 1965 ο Κραμπ εντάχθηκε στο International Swimming Hall of Fame. Κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής του σταδιοδρομίας στην κολύμβηση, κατέρριψε δεκαέξι παγκόσμια και τριάντα πέντε εθνικά ρεκόρ. Συνέχισε να κολυμπά και μετά την ηλικία των εξήντα ετών και, το 1971, κατέρριψε παγκόσμιο ρεκόρ στην ηλικιακή του κατηγορία.

Προσωπική ζωή και θάνατος

Το 1933 νυμφεύθηκε την Άντα Βιρτζίνια Χελντ (1912–2004). Ο Κραμπ και η σύζυγός του απέκτησαν δύο κόρες, την Κάρεν Λιν, γνωστή με το υποκοριστικό «Σάντι», και τη Σούζαν, καθώς και έναν γιο, τον Κάλεν. Το 1983, σε ηλικία 75 ετών, ο Κραμπ απεβίωσε από καρδιακή προσβολή στην οικία του στο Σκόττσντεϊλ της Αριζόνα. Ενταφιάστηκε στο Green Acres Memorial Park της πόλης.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Μπάστερ Κραμπ στο Wikimedia Commons