Μουσικό κλειδί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Στη θεωρία της μουσικής, με τον όρο κλειδί εννοούμε το σύμβολο που βρίσκεται στην αρχή κάθε γραμμής πενταγράμμου, που προσδιορίζει την ονομασία και το ύψος κάθε μουσικού φθόγγου ανάλογα με τη θέση του στο πεντάγραμμο. Βάσει της θέσης του κλειδιού στο πεντάγραμμο μπορούμε να διαβάσουμε τα ονόματα των φθόγγων που αντιστοιχούν στις γραμμές και τα διαστήματα. Στη μουσική σημειογραφία υπάρχουν τα εξής τρία κλειδιά: κλειδί του Σολ, κλειδί του Φα και κλειδί του Ντο. Το καθένα απ' αυτά χρησιμοποιείται για διαφορετικά όργανα και φωνές, ανάλογα με την έκταση του καθενός. Χονδρικά, το κλειδί του Σολ είναι για τα υψίφωνα μέρη, το κλειδί του ντο για τα μεσόφωνα μέρη και το κλειδί του φα για τα βαθύφωνα μέρη.

All clefs.svg

Ιστορικά, στη μουσική σημειογραφία χρησιμοποιούνται δέκα κλειδιά:

  • Δύο κλειδιά του Σολ πρώτης και δεύτερης γραμμής
  • Πέντε κλειδιά του Ντο - ένα για κάθε γραμμή του πενταγράμμου
  • Τρία κλειδιά του Φα, τρίτης, τέταρτης και πέμπτης γραμμής.
C clef Mensural c clef 01.svgMensural c clef 02.svgMensural c clef 03.svgMensural c clef 04.svgMensural c clef 05.svgMensural c clef 06.svg Alto clef.svg
F clef Mensural f clef 01.svgMensural f clef 02.svgMensural f clef 03.svgMensural f clef 04.svgMensural f clef 05.svgMensural f clef 06.svgMensural f clef 08.svgMensural f clef 07.svg Bass clef.svg
G clef Mensural g clef 01.svgMensural g clef 02.svgMensural g clef 03.svgMensural g clef 04.svgMensural g clef 05.svgMensural g clef 06.svgMensural g clef 07.svgMensural g clef 08.svgMensural g clef 09.svg Treble clef.svg

Κλειδί του Σολ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλειδί του Σολ

Το κλειδί του σολ δεύτερης γραμμής είναι το πιο διαδεδομένο κλειδί. Πρωτίστως γνωστό ως «κλειδί του βιολιού», χρησιμοποιούταν ιστορικά για να σημειώνει υψίφωνα μέρη. Χρησιμοποιείται για τα εξής μουσικά όργανα:

Κλειδί του Φα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μουσικά κλειδιά σε χρήση τον 15ο αι. (Ντο-Φα-Σολ)

Το κλειδί του φα τέταρτης γραμμής, γνωστό και ως 'κλειδί του μπάσσου', χρησιμοποιείται για τα εξής όργανα:

Κλειδί του Ντο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλειδί του ντο τρίτης γραμμής, γνωστό και ως "κλειδί της άλτο" χρησιμοποιείται για τη βιόλα και συχνά για το αγγλικό κόρνο. Το κλειδί του ντο τέταρτης γραμμής χρησιμοποιείται για την ψηλή περιοχή στο φαγκότο, το τρομπόνι και το τσέλο.

Ειδικά για τις φωνές, στην προκλασσική εποχή και μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, τα κλειδιά χρησιμοποιούνταν ως εξής:

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μανώλης Καλομοίρης: Τα θεωρητικά της Μουσικής, Εκδοτικός οίκος Γαϊτάνου.
  • Hiley, David. 2001. "Clef". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, 2nd ed., edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.