Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ
| Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | میرزا فتحعلی آخوندزاده (Αζερμπαϊτζανικά) |
| Γέννηση | 12 Ιουλίου 1812[1][2] Σάκι |
| Θάνατος | 10 Μαρτίου 1878[3][1] Τιφλίδα |
| Τόπος ταφής | Pantheon of Azeri figures |
| Χώρα πολιτογράφησης | Shaki Khanate Ρωσική Αυτοκρατορία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | αζέρικα[4] περσικά[5] αραβικά Ρωσικά |
| Σπουδές | Nukha Uyezd School |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | συγγραφέας[1] θεατρικός συγγραφέας[1] κριτικός λογοτεχνίας φιλόσοφος[6][1] ποιητής μεταφραστής[1] |
| Οικογένεια | |
| Τέκνα | Rashid bey Akhundov |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Βραβεύσεις | Τάγμα της Αγίας Άννης, Γ΄ Τάξη Τάγμα του Αγίου Στανισλάου, Β΄ Τάξη Τάγμα του Αγίου Στανισλάου, Γ΄ Τάξη d:Q4240316 Grand Officer of the Order of the Lion and the Sun Commander of the Order of the Lion and the Sun 4th class, Order of the Medjidie d:Q55449148 Τάγμα του Λέοντος και του Ήλιου Τάγμα του Αγίου Στανίσλαου (Οίκος των Ρομανώφ) Τάγμα της Αγίας Άννης Τάγμα του Μετζιντιγέ |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ (αζερ. και περσ. میرزا فتحعلی آخوندزاده), γνωστός και ως Μιρζά Φαταλί Αχουντζάντα ή Μιρζά Φατχ-Αλή Αχουντζαντέχ (12 Ιουλίου 1812 – 9 Μαρτίου 1878), ήταν σημαντικός Ιρανοαζέρος[7] θεατρικός συγγραφέας, αθεϊστής[7] φιλόσοφος και κριτικός της λογοτεχνίας, που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο έδαφος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οφείλει τη φήμη του κυρίως στα ευρωπαϊκής εμπνεύσεως θεατρικά έργα του, που γράφηκαν στην αζερική γλώσσα.[8]
Αποτίμηση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μόνος του ο Αχουντζάντα άνοιξε ένα νέο στάδιο στην ανάπτυξη της αζερικής λογοτεχνίας. Εκτός των έργων του, συνηγόρησε στην αλλαγή της γραφής της γλώσσας από τους περσοαραβικούς χαρακτήρες στο λατινικό αλφάβητο. Μέσα από τις περσικές μεταφράσεις τους, τα θεατρικά έργα του διεδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο στη γένεση του νεότερου ιρανικού θεάτρου. Εκτός αυτών, υπήρξε ο θεμελιωτής του υλιστικού και αθεϊστικού κινήματος στο Αζερμπαϊτζάν[9], αλλά ταυτοχρόνως και ένας από τους προδρόμους του σύγχρονου ιρανικού εθνικισμού.[10]
Σύμφωνα με τον ιστορικό και πολιτικό επιστήμονα Ζαούρ Γκασίμοφ, το διανοητικό τοπίο του Αχουντζαντέχ ήταν στην ολότητά του «πυκνά διαπεπλεγμένο με την περσική σκέψη».[11]
Εκδόσεις έργων του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Комедии Мирзы Фетъ-Али-Ахундова (= κωμωδίες του Μιρζά Φαταλί Αχούντοφ), Τιφλίδα 1853
- Tamsīlāt-i Kaputan Mīrzā Fath-ʿAlī Āḵūndzāda (= «συλλογή των θεατρικών έργων του Μιρζά Φαταλί Αχουντζάντα»), Τιφλίδα 1860
Έργα κριτικής της λογοτεχνίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Qirītīkah (= «κριτική»)
- Risālah-i īrād (= «πραγματεία περί ευρέσεως λαθών»)
- Fann-i kirītīkah (= «η τέχνη της κριτικής»)
- Darbārah-i Mullā-yi Rūmī va tasnīf-i ū (= «περί του Ρουμί] και του έργου του»)
- Darbārah-i nazm va nasr (= «περί στίχου και πεζού»)
- Fihrist-i kitāb (= «ο πρόλογος του βιβλίου»)
- Maktūb bih Mīrzā Āqā Tabrīzī (= «γράμμα στον Μιρζά Ακά Ταμπριζί»)
- Uṣūl-i nigārish (= «αρχές της συγγραφής»)
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Εθνική Βιβλιοθήκη του Αζερμπαϊτζάν, που φέρει το όνομα του Μ.Φ. Αχούντοφ
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 «საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი» (Γεωργιανά, Αγγλικά) 00005462. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2018.
- ↑ «Pantheon». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2017.
- ↑ «Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы» (αζέρικα) Research Center of "Azerbaijan National Encyclopaedia". Μπακού. 1976. σελ. 496.
- ↑ Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. jn19990000062. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2022.
- ↑ «Encyclopædia Iranica» (Αγγλικά) Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. 1982.
- ↑ Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019.
- 1 2
- Το λήμμα ĀḴŪNDZĀDA στην Encyclopædia Iranica
- ↑ Millar, James R. (2004). Encyclopedia of Russian History. MacMillan Reference USA. σελ. 23. ISBN 978-0-02-865694-6.
- ↑ M. Iovchuk κ.ά. (επιμ.): The Philosophical and Sociological Thought of the Peoples of the USSR in the 19th Century, εκδ. Mysl, Μόσχα 1971.
- ↑ Tadeusz Swietochowski: Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition, Columbia University Press, Νέα Υόρκη 1995, σσ. 27-28
- ↑ Gasimov, Zaur (2022). «Observing Iran from Baku: Iranian Studies in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan». Iranian Studies 55 (1): 38. doi:.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Molavi, Mohammad Ali (2018). «آخوندزاده» (στα περσικά). The Great Islamic Encyclopaedia. https://www.cgie.org.ir/fa/article/237340.
- Το ομώνυμο λήμμα στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 7, σελ. 553