Μιλτιάδης Πορφυρογένης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μιλτιάδης Πορφυρογένης
Γέννηση
Θάνατος
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Ελλάδα
Ιδιότητα πολιτικός
Αξίωμα μέλος της Βουλής των Ελλήνων (εκλογική περιφέρεια Λάρισας)

Ο Μιλτιάδης Πορφυρογένης (Αγριά Βόλου, 12 Φεβρουαρίου 1903[1] - Πράγα, 6 Μαρτίου 1958) ήταν Έλληνας δικηγόρος, μαρξιστής, βουλευτής και ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, υπουργός εργασίας στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γεωργίου Παπανδρέου, αντιστασιακός και υπουργός Δικαιοσύνης της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης.

Νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μιλτιάδης Πορφυρογένης γεννήθηκε στην Αγριά Βόλου το 1903. Καταγόταν από εύπορη σχετικά οικογένεια και μετά τις γυμνασιακές του σπουδές στον Βόλο συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου σπούδασε νομικά. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του επέστρεψε στον Βόλο και άρχισε να δικηγορεί.

Ένταξη στο ΚΚΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από πολύ νωρίς εντάχθηκε στις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος όταν γνωρίστηκε με τον Νίκο Ζαχαριάδη στο Βόλο με τον οποίο και συνδέθηκε με στενή φιλία.

Στις εκλογές του 1932 εξελέγη βουλευτής Λάρισας του ΚΚΕ με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών. Το Γενάρη του 1934 στην 6η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ[2] γίνεται μέλος της ΚΕ με πρόταση του Νίκου Ζαχαριάδη. Αυτό έγινε γιατί πολλά μέλη της ΚΕ που είχαν εκλεγεί στο 4ο Τακτικό Συνέδριο το 1928 είχαν διαγραφεί για τη συμμετοχή τους στη Φραξιονιστική Πάλη Χωρίς Αρχές την περίοδο 1929-31.

Τον Μάρτιο του 1934 στο 5ο Τακτικό Συνέδριο εξελέγη στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ.[3]

Το 1936 εξελέγη βουλευτής Λάρισας με το Παλλαϊκό Μέτωπο, εκλογική συνεργασία του ΚΚΕ.[4] Με την κήρυξη όμως της Δικτατορίας του Ι. Μεταξά εκτοπίστηκε στην Ανάφη, στην Ακροναυπλία και μετά στην Κίμωλο. Η κήρυξη του πολέμου το 1940 τον βρήκε εκτοπισμένο στην Κίμωλο, κατάφερε όμως να δραπετεύσει στις 20-5-1941 μαζί με τους 36 πολιτικούς κρατουμένους και με τη σύζυγό του Φούλα Χατζηδάκη διαπεραιώθηκαν στην Κρήτη.[5]

Κατοχή - Αντίσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επίθεση των Γερμανών κατά της Κρήτης τον βρήκε στη μεγαλόνησο και συμμετείχε ενεργά στην αντίσταση ενάντια στους εισβολείς. Πριν και μετά την κατάληψη του νησιού από τους Γερμανούς δημοσίευσε στον παράνομο τύπο άρθρα για αντίσταση κατά του κατακτητή. Μάλιστα στις 16.5.1941 δημοσίευσε ως πρώην βουλευτής του ΚΚΕ γράμμα που καλούσε σε αντίσταση.

....Ο καθένας μας πρέπει νάναι ανεπιφύλακτα στο πλευρό της Κυβέρνησης στον αγώνα για την άμυνα της Κρήτης, για το τσάκισμα του Χιτλερισμού, για την απελευθέρωση της Ελλάδας μας. Βλέπουμε την απελευθέρωση της Ελλάδας για το τσάκισμα του Χιτλερισμού και των πρακτόρων του σαν ένα τεράστιο βήμα προς την κοινωνική χειραφέτηση των εργαζομένων, προς την κοινωνική πρόοδο. Και όταν ο Ελληνικός λαός νικήσει, και θα νικήσει, τότε στους ήρωες του σημερινού αγώνα θα υψώσει ένα μνημείο αθάνατο μέσα στους αιώνες: θάναι το ζωντανό μνημείο μιας Ελλάδας λεύτερης, πραγματικά λεύτερης, ανεξάρτητης, πραγματικά ανεξάρτητης, ευτυχισμένης, πραγματικά ευτυχισμένη.... [6]

Λίγο αργότερα ανέβηκε στην Αθήνα και εντάχθηκε στο ΕΑΜ σε ηγετική θέση και έγινε εκ νέου μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Συμμετείχε στη διάσκεψη του Λιβάνου ως εκπρόσωπος του ΕΑΜ και στη συνέχεια συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Γ. Παπανδρέου.

Συμμετείχε στη συμφωνία της Καζέρτας (26 Σεπτεμβρίου 1944) μετά την οποία επέστρεψε στην Ελλάδα με την κυβέρνηση εθνικής ενότητας σαν υπουργός εργασίας, μέχρι την παραίτησή του στις 28 Νοέμβρη 1944.

Εμφύλιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιούνη του 1947, ενώ ο εμφύλιος πόλεμος είχε ήδη αρχίσει, ο Πορφυρογένης εκπροσώπησε το ΚΚΕ στο συνέδριο του γαλλικού κομμουνιστικού κόμματος στο Στρασβούργο. Εκεί στις 27 Ιούνη έκανε σε δημόσια δήλωση του αναφορά στην προοπτική συγκρότησης "κυβέρνησης του βουνού" από το ΚΚΕ.

"Μπροστά στο γεγονός της αγγλοαμερικάνικης και μοναρχοφασιστικής αδιαλλαξίας, η αποφασιστική πολεμική επίδοση και ανάπτυξη του ΔΣΕ αναγκαστικά τείνει να αποκρυσταλλωθεί και αποκρυσταλλώνεται κιόλας στη δημιουργία μιας ελεύθερης δημοκρατικής Ελλάδα, με δική της κυβέρνηση και δική της υπόσταση"[7]. Η δήλωση αυτή χαρακτηρίστηκε "βόμβα του Στρασβούργου".

Στην Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση που συγκροτήθηκε στα τέλη του 1947 με πρόεδρο τον Μάρκο Βαφειάδη έγινε υπουργός δικαιοσύνης. Όταν, το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, οι αντάρτες του ΔΣΕ εξαπέλυσαν επίθεση κατά της Κόνιτσας για να την καταλάβουν και να την καταστήσουν έδρα της νέας κυβέρνησης που θα συγκροτούσαν, η τότε ελληνική κυβέρνηση συνασπισμού, υπό τον Πρωθυπουργό Θεμιστοκλή Σοφούλη υιοθέτησε τον αναγκαστικό νόμο 509 του 1947 με τον οποίο και άρχισαν οι μαζικές συλλήψεις και εκτοπίσεις κομμουνιστών σε κέντρα συγκέντρωσης, με αποκορύφωμα τη δημιουργία των λεγομένων Αναμορφωτηρίων της Μακρονήσου. Ο ίδιος ο Πορφυρογένης διέφυγε στο εξωτερικό. Φέρεται ότι επανήλθε στην Ελλάδα κρυφά δύο φορές πριν τον θάνατό του.

Μετά τον εμφύλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τη ήττα του ΔΣΕ τον Αύγουστο του 1949 ο Πορφυρογένης κατέφυγε μαζί με την ηγεσία του ΚΚΕ στις ανατολικές χώρες.

Κατά τα τελευταία του χρόνια στην Τσεχοσλοβακία τήρησε αποστάσεις από την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη και την Αποσταλινοποίηση[8]. Πέθανε από καρδιακό έμφραγμα στην Πράγα, την Πέμπτη 6 Μαρτίου 1958[1] περιθωριοποιημένος από τη νέα καθοδήγηση του ΚΚΕ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 "Απέθανεν ο Μιλτ. Πορφυρογένης εις την Πράγαν", To Βήμα, 9/3/1958, σελ. 10
  2. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α' τόμος, (2012), σελ.265
  3. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α' τόμος, (2012), σελ.262
  4. Ριζοσπαστης, Ένθετη 'Εκδοση ΙΣΤΟΡΙΑ, 16 Οκτωβρίου 2011
  5. Ιστορία της Αντίστασης 1940-45, εκδόσεις Αυλός Αθήνα 1979
  6. [1] Άρθρο Μιλτιάδη Πορφυρογένη 16/5/1941
  7. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α' τόμος, (2012), σελ. 572
  8. Εφημερίδα Ανασύνταξη

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, τόμος Α, 1918-1949, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2012
  • Ιστορία της Αντίστασης 1940-45, Εκδόσεις Αυλός, Αθήνα 1979
  • Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος ΙΣΤ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2000