Μικρόλιθοι
Με τον όρο μικρόλιθοι ή μικρολεπίδες εννοούνται στην αρχαιολογία πολύ μικρά λίθινα εργαλεία από πυριτόλιθο ή οψιανό. Κατά την μεσολιθική διαμορφώνονταν συνήθως με γεωμετρική μορφή και χρησιμοποιούνταν κυρίως σε πλέον σύνθετα εργαλεία[1]. Διαμορφώνονταν από πρισματικές λεπίδες με αιχμηρές πλευρικές άκρες που διευκόλυναν την κοπή[2]. Όντας πολύ μικροί για να χρησιμοποιηθούν από μόνοι τους, οι μικρόλιθοι προσαρμόζονταν σε ξύλινες ή οστέινες λαβές διαμορφώνοντας σύνθετα εργαλεία, όπως τα δρεπάνια του Νατούφιου πολιτισμού[3]. Οι ύστεροι μικρόλιθοι ονομάζονται γεωμετρικοί εξαιτίας του τεχνητά διαμορφωμένου σχήματός τους[4].
Οι μικρόλιθοι είναι παράγωγα συνήθως της τεχνικής των μικρογλυφίδων, δηλαδή παράγωγα επεξεργασίας ενός μεγαλύτερου λίθου[5]. Οι γλυφίδες που αποσπώνται σε αυτή τη διαδικασία παράγουν λίθους μικρότερων διαστάσεων[4]. Αν και ο όρος μικρόλιθος χρησιμοποιείται συχνά για οποιοδήποτε επεξεργασμένο εργαλείο, ένας ακριβέστερος ορισμός είναι ότι η επεξεργασία πρέπει να αφορά δύο διαδοχικές πλευρές τουλάχιστον[6]. Για τους γεωμετρικούς μικρόλιθους αυτό σημαίνει ότι το σχήμα διαμορφωνόταν εσκεμμένα με γεωμετρική μορφή[4]. Διαφορετικά οι φυσικά εκλεπτυσμένες λεπίδες που μπορούν να ταξινομηθούν ως τριγωνικοί μικρόλιθοι, έπαιρναν μάλλον τυχαία το τριγωνικό τους σχήμα[3].
Ορισμένοι τύποι μικρολίθων, όπως οι τραπεζοειδείς, χρησιμοποιήθηκαν κατά την Νεολιθική όπως επίσης και στον πολιτισμό της γραμμικής ταινιωτής κεραμικής και άλλους πολιτισμούς της Επιπαλαιολιθικής[7]. Τυπικά έχουν μήκος περίπου 1 εκ. και πλάτος 0,5 εκ. μετά την επεξεργασία τους[4].
Τυπολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Λογχοειδής μικρόλιθος
Οι λογχοειδείς μικρόλιθοι είναι μικρόλιθοι επεξεργασμένοι ως ένα σημείο, συνήθως με πλάγια επεξεργασία. Είναι συνώνυμοι με τις «πλαγίως επεξεργασμένες αιχμές» της αγγλικής μεσολιθικής.
- Μικρόλιθος μηνίσκος
Οι μηνίσκοι μικρόλιθοι είναι επεξεργασμένοι σε σχήμα ημισέληνου.
- Τριγωνικός μικρόλιθος
Οι τριγωνικοί μικρόλιθοι, είναι μικρόλιθοι επεξεργασμένοι σε τριγωνικό σχήμα. Υποδιαιρούνται σε σκαληνά και ισοσκελή τρίγωνα.
- Τραπεζοειδής μικρόλιθος
Οι τραπεζοειδείς μικρόλιθοι είναι μικρόλιθοι επεξεργασμένοι σε σχήμα τραπεζίου.
- Ορθογώνιος μικρόλιθος
Οι ορθογώνιοι μικρόλιθοι είναι μικρόλιθοι επεξεργασμένοι σε ορθογώνιο σχήμα.
- Ρομβοειδής μικρόλιθος
Οι ρομβοειδείς μικρόλιθοι είναι μικρόλιθοι επεξεργασμένοι σε ρομβοειδές σχήμα.
Μικροεργαλείο χάραξης 
Τραπεζοειδής 
Τριγωνικός 
Μηνίσκος
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Cortell-Nicolau, A., Key, A., & Palomo, A. (2025). Assessing geometric microliths as cultural markers through an analysis of shape variation and projectile performance. Scientific Reports, 15(1), 95054. https://doi.org/10.1038/s41598-025-95054-2
- Groman-Yaroslavski, I., Chen, H., Liu, C., Shimelmitz, R., & Yeshurun, R. (2016). Composite sickles and cereal harvesting methods at the end of the Epipalaeolithic in the southern Levant. Journal of Archaeological Science: Reports, 10, 1–9. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2016.06.017
- Rosenberg, D., & Chasan, R. (2021). Between novelty and variability: Natufian hunter-gatherers (c. 15–11.7 kyr), proto-agrotechnology, and the question of morphometric variations of the earliest sickles. Proceedings of the Prehistoric Society, 87(1), 1–18. https://doi.org/10.1017/ppr.2020.10
- Schulting, R. J. (1999). Nouvelles dates AMS à Téviec et Hoëdic (Quiberon, Morbihan). Bulletin de la Société Préhistorique Française, 96(2), 203–207.
- Hoffmann, C. (1995). Natufian Chipped Lithic. CNI Publications. ISBN 9788772892818
- Ballin, T. B. (2019). Classification of Lithic Artefacts from the British Late Glacial and Holocene Periods. Archaeopress. ISBN 9781789698695
- Valla, F. R., & Bar-Yosef, O. (2013). Natufian Foragers in the Levant: Terminal Pleistocene Social Changes and Cultural Dynamics. International Monographs in Prehistory. ISBN 9781879621459
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Crabtree, Don E., An Introduction to Flint working. Occasional Papers of the Idaho Museum of Natural History, Number 28. Second Edition, Pocatello, (Idaho,1982)
- Whittaker, J.C., Flint knapping: making and understanding stone tools, University of Texas Press, (Austin, 1994)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Η μεσολιθική στην Ελλάδα
- STONE AGE REFERENCE COLLECTION - University of Oslo, Norway Αρχειοθετήθηκε 2005-10-25 στο Wayback Machine.
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Microliths στο Wikimedia Commons
