Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου
Συντεταγμένες: 36°26′38″N 28°13′32″E / 36.44389°N 28.22556°E
| Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου | |
|---|---|
| παλαιά πόλη και Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς | |
 | |
 | |
| Διοικητική υπαγωγή | Δήμος Ρόδου |
| Τοποθεσία | Ρόδος |
| Χώρα | Ελλάδα |
 Πολυμέσα | |
| Δεδομένα () | |
UNESCO | |
|---|---|
| Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου | |
| Τοποθεσία |  Ελλάδα |
| Τύπος | Πολιτισμικό |
| Κριτήρια | ii, iv, v |
| Ήπειρος | Ευρώπη και Βόρεια Αμερική |
| Έκταση | 65.85 ha |
| Κωδικός UNESCO | 493 |
| Εγγραφή | 1988 (12η Σύνοδος) |
Η μεσαιωνική πόλη της Ρόδου, μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO από το 1988,[1] αναπτύχθηκε χωρίς συγκεκριμένο πολεοδομικό σχεδιασμό γύρω από το φρούριο-ακρόπολη της πόλης της Ρόδου, πιθανώς μετά τον σεισμό του 515.[2] Το φρούριο διαιρείτο σε δύο διακριτά πολεοδομικά σχήματα, το Κολλακιό βόρεια και τη Χώρα νότια. Στο Κολλακιό περιλαμβάνεται ο πολύ γνωστός δρόμος των Ιπποτών, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου ή Καστέλο, το Νοσοκομείο που έχει μετατραπεί σε μουσείο, οι ναοί του Τάγματος και άλλα σημαντικά κτήρια. Στη Χώρα βρίσκεται το τουρκικό παζάρι γύρω από το τζαμί του Σουλεϊμάν, η παλαιά αγορά και άλλα κτήρια περιηγητικού ενδιαφέροντος.
Σύμφωνα με τη συνοπτική περιγραφή στην επίσημη σελίδα της UNESCO, οι Οσπιταλιέροι του Τάγματος του Αγίου Ιωάννου της Ιερουσαλήμ κατείχαν τη Ρόδο δι' αγοράς[3] δύο και έτι αιώνες, από το 1309 έως το 1523, μεταμορφώνοντας την πόλη σε ισχυρό οχυρό, εξαιτίας της ιδιαίτερης ρευστότητας και των εκτεταμένων συγκρούσεων της εποχής. Αργότερα η πόλη διατέλεσε αλληλοδιάδοχα υπό Τουρκική[4] και ιταλική κατοχή.[α][5] Θεωρείται μία από τις αρχαιότερες ενεργές μεσαιωνικές πόλεις και σημείο συνάντησης πολλών πολιτισμών.
Η Παλιά Πόλη της Ρόδου είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα μεσαιωνικά αστικά σύνολα της Ευρώπης και αποτελεί ζωντανό μνημείο της μακραίωνης ιστορίας του νησιού. Η περιοχή κατοικείται από την αρχαιότητα, όμως η σημερινή της μορφή άρχισε να διαμορφώνεται από τον 7ο αιώνα μ.Χ., όταν δημιουργήθηκαν οι πρώτες βυζαντινές οχυρώσεις για την άμυνα της πόλης. Η καθοριστική περίοδος για την αρχιτεκτονική και τον χαρακτήρα της Παλιάς Πόλης ήταν η εποχή των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη, οι οποίοι κυριάρχησαν στη Ρόδο από το 1309 έως το 1522. Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο αιώνων, η πόλη μετατράπηκε σε ένα από τα πιο ισχυρά οχυρά της Μεσογείου: οι Ιππότες ανήγειραν ισχυρά τείχη μήκους περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων, δημιούργησαν προμαχώνες, πύλες, τάφρους και έκτισαν δημόσια και διοικητικά κτίρια, μεταξύ των οποίων το επιβλητικό Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και οι κατοικίες των διαφορετικών «γλωσσών» του Τάγματος στην περίφημη Οδό των Ιπποτών.[6]
Μετά την οθωμανική κατάκτηση του 1522, η πόλη εμπλουτίστηκε με νέα στοιχεία, όπως τζαμιά, μιναρέδες, χαμάμ και κατοικίες ανατολίτικου τύπου. Η συμβίωση βυζαντινής, γοτθικής και οθωμανικής αρχιτεκτονικής δημιούργησε ένα μοναδικό αστικό μωσαϊκό που αποτυπώνει την ιστορική πολυπολιτισμικότητα της Ρόδου. Αργότερα, κατά την ιταλική περίοδο (1912–1943), πραγματοποιήθηκαν αναστηλώσεις και επεμβάσεις που στόχευαν στη διατήρηση και ανάδειξη του μεσαιωνικού χαρακτήρα της πόλης.[6]
Η Παλιά Πόλη χωρίζεται παραδοσιακά σε δύο ζώνες: το πάνω μέρος (Collachium), όπου ζούσαν και διοικούσαν οι Ιππότες, και το κάτω μέρος (Burgus), όπου κατοικούσε ο υπόλοιπος πληθυσμός. Σήμερα, μέσα στα τείχη συναντά κανείς στενά λιθόστρωτα σοκάκια, μεσαιωνικές κατοικίες, θρησκευτικά κτίρια διαφορετικών εποχών, μικρές πλατείες, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία, καθώς και πολυάριθμα μαγαζιά, εστιατόρια και κατοικίες. Η Παλιά Πόλη δεν είναι μουσειακό σύνολο αλλά ένας ζωντανός, κατοικημένος οικισμός με έντονη καθημερινή δραστηριότητα.[6]
Κεντρικά μνημεία που δεσπόζουν είναι το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, τα τείχη με τους προμαχώνες, η Οδός των Ιπποτών, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου (στεγασμένο στο παλιό Νοσοκομείο των Ιπποτών), καθώς και τα οθωμανικά μνημεία όπως το Τέμενος του Σουλεϊμάν. Κάθε γωνιά της πόλης αντανακλά τη διαδοχή των εποχών και των πολιτισμών που πέρασαν από το νησί.[6]
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Τα ιταλικά στρατεύματα κατέλαβαν το νησί και την υπόλοιπη Δωδεκάνησο το 1912. Οι παρεμβάσεις τους στη μεσαιωνική πόλη είχαν ως αποτέλεσμα να κηρυχθεί ζώνη πρασίνου το οθωμανικό και το εβραϊκό νεκροταφείο και να αφαιρεθούν, αν όχι όλες, οι πλείστες οθωμανικές προσθήκες στα μεσαιωνικά κτήρια. Στην ίδια περίοδο διαμορφώθηκε συγκεκριμένος πολεοδομικός κανονισμός για την εντός των τειχών πόλη, αλλά και για τον περιβάλλοντα εκτός των τειχών χώρο.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ World Heritage site από το britannica.com
- ↑ Ιστορία Ρόδου στο International Writers and Translators' Center of Rhodes.
- ↑ «Ιστορία της Ρόδου: Ιπποτική Περίοδος». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2009.
- ↑ Περίοδο κατά την οποία έχασε η μεσαιωνική πόλη τον διεθνή χαρακτήρα της.
- ↑ Medieval City of Rhodes
- 1 2 3 4 «Visit Greece». VisitGreece (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2025.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Βόρεια Ελλάδα |  | |
|---|---|---|
| Θεσσαλονίκη | Παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης: Άγιος Δημήτριος · Βυζαντινά λουτρά · Βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης · Γαλεριανό συγκρότημα (Αψίδα του Γαλερίου-Ροτόντα) · Αγία Σοφία · Παναγία Χαλκέων · Άγιος Νικόλαος ο Ορφανός · Άγιοι Απόστολοι · Παναγία Αχειροποίητος · Μονή Λατόμου / Όσιος Δαβίδ · Άγιος Παντελεήμων · Προφήτης Ηλίας · Αγία Αικατερίνα · Μεταμόρφωση του Σωτήρος · Μονή Βλατάδων | |
| Κεντρική Ελλάδα | Δελφοί · Επίδαυρος · Μονή Οσίου Λουκά · Μετέωρα · Μυκήνες και Τίρυνθα · Μυστράς · Παλαιά Πόλη της Κέρκυρας · Ολυμπία · Ναός Επικούριου Απόλλωνα | |
| Αττική | ||
| Νησιά του Αιγαίου και Κρήτη | ||
UNESCO | ||
 |
Αυτό το λήμμα σχετικά με ένα ιστορικό θέμα χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |