Μεγάλη Μοραβία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Μεγάλη Μοραβία στα τέλη του 9ου αιώνα

Η Μεγάλη Μοραβία (τσεχικά: Velká Morava, σλοβακικά: Veľká Morava‎, λατινικά: Moravia Magna‎), Μεγάλη Μοραβική Αυτοκρατορία[1] ή απλά Μοραβία[2][3][4] ήταν το πρώτο κυρίαρχα σλαβονικό μεγάλο κράτος που αναδείχθηκε στην κεντρική Ευρώπη. Ο πυρήνας της επικράτειάς του βρισκόταν στον ποταμό Μοράβα, ο οποίος έδωσε το όνομά του στο βασίλειο. Η έκταση και η θέση της Μεγάλης Μοραβίας έχουν υπάρξει αντικείμενο διαφωνιών.[5] Διάφορες θεωρίες τοποθετούν το κέντρο της νότια του Δούναβη (στον ποταμό Μοράβα στη Σερβία)[6] ή στην μεγάλη ουγγρική πεδιάδα. Επίσης, η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης της Μεγάλης Μοραβίας είναι αμφισβητήσιμη, αλλά θεωρείται ότι η διαδικασία εγκαθίδρυσης του κράτους ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 830 από τον Μοϊμάρο Α΄ († 846), τον πρώτο γνωστό Μοραβό βασιλιά.

Ο Μοϊμάρος και ο διάδοχός του Ραστισλάβος (β. 846-870) αρχικά αναγνώρισαν την επικυριαρχία των Καρολιδών μοναρχών, αλλά οι μάχες του για ανεξαρτησία προκάλεσαν με σειρά ένοπλων συγκρούσεων στην Ανατολική Φραγκία, αρχίζοντας τη δεκαετία του 840. Η Μοραβία έφτασε στη μέγιστη έκτασή της υπό τον Σβάτοπλουκ Α΄ (β. 870-894), και συχνά αναφέρεται ως βασιλιάς στις σύγχρονές του πηγές. Αν και τα σύνορα της αυτοκρατορίας του δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβει, έλεγχε τη Μοραβία καθώς και γειτονικές περιοχές όπως η Βοημία, το μεγαλύτερο τμήμα της Σλοβακίας και τμήματα της Ουγγαρίας, Πολωνίας και Ουκρανίας. Οι αποσχιστικές τάσεις και οι εσωτερικές έριδες που ακολούθησαν τον θάνατο του Σβάτοπλουκ οδήγησαν στην πτώση της Μοραβίας, την οποία κατέλαβαν οι Μαγυάροι. Η ακριβής ημερομηνία της κατάρρευσης της Μοραβίας δεν είναι γνωστή, αλλά συνέβη ανάμεσα στο 902 και στο 907.

Η Μοραβία γνώρισε σημαντική πολιστική ανάπτυξη την εποχή του Ραστισλάβου, με την άφιξη στη Μοραβία το 863 των Αγίων Κυρίλου και Μεθόδιου. Ο Ραστισλάβος είχε ζητήσει από τον βυζαντινό αυτοκράτορα να στείλει ένα «δάσκαλο» για να εισάγει νομικό σύστημα και γραφή στη Μεγάλη Μοραβία. Οι αδελοί Κύριλλος και Μεθόδιος εισήγαγαν σύστημα γραφής (το γλαγολιτικό αλφάβητο) και σλαβονική λειτουργία, η οποία είχε εγκριθεί επίσημα από τον Πάπα Αδριανό Β΄..[7] Η γλαγολιτική γραφή εφεύρεθηκε από τον ίδιο τον Κύριλλο και η γλώσσα που χρησιμοποιήσε για τις μεταφράσεις των αγίων γραφών (η οποία έγινε γνωστή ως παλαιά εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα) βασιζόταν στη σλαβική διάλεκτο αυτός και ο αδελφός του Μεθόδιος ήξεραν από τη πόλη που μεγάλωσαν, τη Θεσσαλονίκη, και προέρχεται από τα βουλγαρικά. Μετά την αποπομπή τους από τον Σβάτοπλουκ, οι Κύριλλος και Μεθόδιος συνέχισαν την αποστολή τους στην Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία, όπου δημιούργησαν το κυριλλικό αλφάβητο.

Η σημασία του ονόματος αμφισβητείται. Ο χαρακτηρισμός Μεγάλη Μοραβία προέρχεται από το έργο του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογέννητου με τίτλο Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν, το οποίο γράφηκε το 950.[8][9] Ο αυτοκράτορας χρησιμοποιεί το επίθετο μεγάλη όταν αναφέρεται στα γεγονότα που ακολούθησαν την πτώση της, έτσι θεωρείται ότι ο όρος μεγάλη σημαίνει «παλιά» παρά «μεγάλη».[10]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα