Μαρκιωνία της Τοσκάνης
 |
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. |
Η Μαρκιωνία της Τοσκάνης [α] ήταν μία μαρκιωνία του βασιλείου της Ιταλίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά τον Μεσαίωνα. Βρισκόταν στη βορειοδυτική κεντρική Ιταλία, συνόρευε με τα Παπικά Κράτη στα νότια, τη Λιγουρική Θάλασσα στα δυτικά και τη Λομβαρδία στα βόρεια. Αποτελούνταν από ένα σύνολο κομητειών, κυρίως στην κοιλάδα του ποταμού Άρνου, με αρχικά κέντρο τη Λούκα.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η μαρκιωνία ήταν μία Καρολίγγεια δημιουργία, διάδοχος του Λομβαρδικού δουκάτου της Τούσκια. Μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Τούσκια από το 568 ήταν μέρος του βορειο-ιταλικού βασιλείου των Λομβαρδών (Μεγάλης Λογγοβαρδίας) μέχρι που, το 754, οι Φράγκοι βασιλείς παρενέβησαν στη σύγκρουση με τον πάπα Στέφανο Β'. Με τη δωρεά του Πεπίνου, το νότιο τμήμα της Τούσκια γύρω από το Βιτέρμπο έγινε μέρος των νεοσύστατων Παπικών Κρατών, ενώ το βόρειο τμήμα (ή Λομβαρδική Τοσκάνη) εξελίχθηκε στην αυτοκρατορική μαρκιωνία της Τοσκάνης, αφότου ο Καρλομάγνος κατέλαβε τελικά το Λομβαρδικό βασίλειο το 773/74. Η καθαυτή Λομβαρδία έγινε ο πυρήνας του βασιλείου της Ιταλίας, μαζί με τις μαρκιωνίες της Τοσκάνης και της Βερόνας.
Ο πρώτος μαργράβος της Τοσκάνης ήταν ο Αδάλβερτος Α΄, στον οποίο απονεμήθηκε ο τίτλος το 846. Πριν από αυτόν, ο πατέρας και ο παππούς του, Βονιφάτιος Α΄ κόμης της Τοσκάνης (Λούκας) και Βονιφάτιος Β΄, πιθανώς Βαυαρικής καταγωγής, είχαν τον έλεγχο στις περισσότερες κομητείες της περιοχής, και κατείχαν και υψηλότερους τίτλους, όπως έπαρχος της Κορσικής ή δούκας της Λούκας. Οι Βονιφάτιοι κράτησαν την μαρκιωνία μέχρι το 931. Κατά τα τέλη του 9ου και τις αρχές του 10ου αι., η υποστήριξη των μαργράβων της Τοσκάνης ήταν καθοριστική για κάθε υποψήφιο, που σκόπευε να γίνει βασιλιάς της Ιταλίας.
Το 931 ο Ούγος της Προβηγκίας (Αρλ), ο οποίος είχε αυτοανακηρυχθεί βασιλιάς της Ιταλίας, εκθρόνισε τους Βονιφάτιους σε μία προσπάθεια να εδραιώσει όλα τα σημαντικά φέουδα της Ιταλίας στα χέρια των συγγενών του. Παραχώρησε την Τοσκάνη στον αδελφό του Μπόζο. Παρέμεινε στα χέρια μελών της οικογένειας, γνωστών ως Μποζονίδες, μέχρι το 1001. Διατήρησε επίσης την επιρροή της στις βασιλικές εκλογές. Μέχρι το 1027 ο Ραινιέρ εκθρονίστηκε από τη μαρκιωνία από τον βασιλιά της Γερμανίας Κορράδο Β΄, επειδή τού εναντιώθηκε ως βασιλιάς.
Το 1027 το δουκάτο παραχωρήθηκε στους κόμητες της Κανόσα. Ο Βονιφάτιος Γ΄ χρησιμοποίησε τον τίτλο dux et marchio: δούκας και μάργραβος. Ήταν σύμμαχος των βασιλέων της Γερμανίας, αλλά η δύναμή του ήταν τόσο μεγάλη, που απειλούσε εκείνη των βασιλέων στην Ιταλία. Ένωσε την κληρονομιά της Κανόσα, η οποία βρισκόταν σε μεγάλο βαθμό στην Εμίλια, με την Τοσκάνη, και την παρέδωσε στην κόρη του Ματθίλδη. Εκτός από τις τεράστιες ελεύθερες γαίες της στην Εμίλια, η μεγαλύτερη κτήση της ήταν η Τοσκάνη, την οποία κατείχε σε φεουδαρχική υποτέλεια, και την άσκησε προς όφελος του Παπισμού στη Έριδα για την Περιβολή. Με το τέλος της Ματθίλδης το 1115, η εποχή των φεουδαρχών πριγκίπων είχε παρέλθει στη βόρεια Ιταλία, για να αντικατασταθεί από την κυριαρχία των πόλεων-κρατών, των ναυτικών δημοκρατιών και των κοινοτήτων.
Μάργραβοι της Τοσκάνης, 812–1197
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οίκος των Βονιφατιδών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Αυτοί ήταν αρχικά κόμητες της Λούκας, που επέκτειναν την εξουσία τους στις γειτονικές κομητείες.
- Βονιφάτιος Α΄, 812–823
- Βονιφάτιος Β΄, 828–834
- Αγανός, 835–845
- Αδάλβερτος Α΄, 847–886
- Aδαλβέρτος Β΄ ο Πλούσιος, 886–915
- Γουίδων/Γκυ, 915–929
- Λαμβέρτος, 929–931
Οίκος τ Μωνποζονιδών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Αυτοί ήταν οι (ως επί το πλείστον νόθοι) συγγενείς του Ούγου της Προβηγκίας (Άρλ), βασιλιά της Ιταλίας, τους οποίους διόρισε στη θέση τους μετά την απομάκρυνση της δυναστείας του Βονιφάτιου.
- Μπόζο, 931–936
- Ουμβέρτος, 936–961
- Ούγος ο Μέγας, 961–1001
Οίκος του Ουκπόλδου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Βονιφάτιος της Μπολόνια, 1004–1011
Μη δυναστικός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ραινιέρ, 1014–1027
Οίκος της Κανόσα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αυτοί ήταν οι απόγονοι των κομήτων της Κανόσα:
- Βονιφάτιος Γ΄, 1027–1052
- Φρειδερίκος, 1052–1055, γιός του
- Βεατρίκη του Μπαρ, 1052–1069 (επίτροπος ως μητέρα του Φρειδερίκου)
- Γοδεφρείδος ο Γενειοφόρος, δούκας της Κάτω Λωρραίνης, 1053–1069 (επίτροπος ως σύζυγος της Βεατρίκης, και πατριός του Φρειδερίκου και της Ματθίλδης)
- Ματθίλδη, 1055–1115, κόρη του Βονιφάτιου Γ΄
- Γοδεφρείδος ο Κυφός, δούκας της Κάτω Λωρραίνης, 1069–1076 (συν-ηγεμόνας, ως 1ος σύζυγος της Ματθίλδης)
- Γουέλφος Β΄, 1089–1095 (συν-ηγεμόνας, ως 2ος σύζυγος της Ματθίλδης)
Μη δυναστικοί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ραμπόντο, 1116–1119μ βικάριος του Ερρίκου Ε΄ της Γερμανίας
- Κορράδος, 1119/20–1129/31, βικάριος του Ερρίκου Ε΄ της Γερμανίας
- Ράμπρετ, περ. 1131
- Ένγκελμπερτ, 1134/5–1137, μάργραβος της Ιστρίας (των Σπόνχαϊμ)
- Ερρίκος ο Υπερήφανος, 1137–1139, δούκας της Βαυαρίας (των Γουέλφων)
- Ούλριχ του Άττεμς, 1139–1152, βικάριος του Κορράδου Γ΄ της Γερμανίας
- Γουέλφος ΣΤ΄, 1152–1160, αδελφός του Ερρίκου του Υπερήφανου (των Γουέλφων)
- Γουέλφος Ζ΄, 1160–1167, γιος του προηγουμένου (των Γουέλφων)
- Ραινάλντ του Ντάσελ, αρχιεπίσκοπος Κολωνίας, 1160–1163, βικάριος του Φρειδερίκου Α΄
- Κριστιάν του Μπουχ, αρχιεπίσκοπος του Μάιντς 1163–1173, βικάριος του Φρειδερίκου Α΄
- Γουέλφος ΣΤ΄, 1167–1173, 2η φορά
- Φίλιππος της Σουαβίας, 1195–1197, γιος του Φρειδερίκου Α΄ της Γερμανίας (των Χοενστάουφεν)
- Το 1197 ο Φίλιππος της Σουαβίας εξελέγη βασιλιάς της Γερμανίας, και η πλειοψηφία της αριστοκρατίας, των πόλεων και των επισκόπων της Τοσκάνης σχημάτισε την Τοσκανική Ένωση με την υποστήριξη του πάπα.
- Φρειδερίκος της Αντιόχειας, 1246–51 (αυτοκρατορικός βικάριος και βασιλιάς της Τοσκάνης), νόθος γιος του Φρειδερίκου Β΄ της Γερμανίας (των Χοενστάουφεν)
Μετά από αυτό, η Τοσκάνη διαιρέθηκε μεταξύ των ανταγωνιστικών δημοκρατιών της Φλωρεντίας, της Πίζας, της Σιένας, του Αρέτσο, της Πιστόια και της Λούκας. Από τον 14ο αι. η Φλωρεντία απέκτησε κυριαρχία επί της Πιστόια (1306, προσαρτήθηκε επίσημα το 1530), του Αρέτσο (1384), της Πίζας (1406) και της Σιένας (1559). Η Λούκα ήταν ανεξάρτητη δημοκρατία μέχρι την περίοδο του Ναπολέοντα Α΄ τον 19ο αι.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Κατάλογος ηγεμόνων της Τοσκάνης
- Ιταλικές πόλεις-κράτη
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Πρότυπο:Langx; modern Πρότυπο:Langx, [it]. Also called a margrav(i)ate or marquisate (Πρότυπο:Langx). The terms are synonymous with "march" (Πρότυπο:Langx) and derive from the title of the Tuscan rulers: margrave (from German Markgraf), or marquis, which became a mere rank of nobility, even used as sinecure (themselves from Latin marchio).
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- (Αγγλικά) Wickham, Chris (1981). Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400–1000. MacMillan Press. ISBN 9780333266717.
