Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μαρκιωνία της Βερόνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 01/07/2026.
Η Ιταλία το 1050.

Η Μαρκιωνία της Βερόνας και της Ακυληίας ήταν μία τεράστια μαρκιωνία (συνοριακή περιοχή) του βασιλείου της Γερμανίας στη βορειοανατολική ιταλική περιοχή κατά τον Μεσαίωνα, με επίκεντρο τις πόλεις της Βερόνας και της Ακυληίας. Καταλήφθηκε από τον βασιλιά Όθωνα Α΄ της Γερμανίας το 952 και κρατήθηκε από τους δούκες της Βαυαρίας. Από το 976 βρισκόταν σε προσωπική ένωση με το δουκάτο της Καρινθίας. Το καθεστώς του μαργραβάτου τερματίστηκε με την έλευση της Λομβαρδικής Ένωσης το 1167.

Γεωγραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πορεία περιελάμβανε περίπου τις ιστορικές περιοχές Φριούλι και Βένετο από τα σύνορα με τη Λομβαρδία και τον ποταμό Κιέζε στα δυτικά έως τον Ταλιαμέντο και τον Ιζόνζο (Σότσα) στα ανατολικά. Η άνω κοιλάδα Σότσα εντός των Ιουλιανών Άλπεων αποτελεί σήμερα μέρος της σλοβενικής περιοχής Γκόρισκα. Αρχικά περιελάμβανε επίσης το σημερινό Τρεντίνο ανηφορικά μέχρι τον ποταμό Αντίτζε στα βορειοδυτικά. Εκτός από τις λιμνοθάλασσες που ελέγχονταν από τη Βενετία, εκτεινόταν από την Αδριατική Θάλασσα μέχρι την κορυφογραμμή των Δολομιτών και τις Καρνικές Άλπεις στα βόρεια, όπου η ορεινή περιοχή Κάρνια συνορεύει με την Καρινθία. Τα δυτικά εδάφη γύρω από τη Βερόνα περιελάμβαναν την κοιλάδα του Πάδου, τους λόφους Εουγκάνεζ και Μπερίτσι, τις Βενετικές Προάλπεις και τη λίμνη Γκάρντα.

Εκτός από την πρωτεύουσα Βερόνα, κοντά στα νοτιοδυτικά σύνορα με την Τοσκάνη, η μαρκιωνία περιελάμβανε την επισκοπική έδρα της Ακυληίας, την ιστορική πρωτεύουσα του Φριούλι, Ούντινε, με το κοντινό Τσιβιντάλε και το λιμάνι Γκράντο στα ανατολικά, καθώς και τις μεγάλες πόλεις Βιτσέντζα, Τρεβίζο και Πάντοβα, οι οποίες έπαιξαν ζωτικό ρόλο στη δημιουργία της Λομβαρδικής Ένωσης. Η μαρκιωνία της Βερόνα ήταν μία στρατηγικά σημαντική επαρχία, η οποία κυβερνούσε τις νότιες προσεγγίσεις στα Αλπικά περάσματα που οδηγούσαν στη Γερμανία, και σημαντική στις —τελικά αποτυχημένες— προσπάθειες των βασιλέων της Γερμανίας να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην Ιταλία.

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Marca Veronensis et Aquileiensis δημιουργήθηκε από τον βασιλιά Βερεγγάριο Α΄ του Φριούλι π. το 890 ως μέρος μίας γενικής αναδιάρθρωσης τού βασιλείου του, όταν αντικατέστησε την πρώην Καρολίγγεια μαρκιωνία του Φριούλι που κατείχε τελευταία ο Βαλφρέδος, ο οποίος ήταν υπεύθυνος ιδιοκτησίας του Βερεγγάριου. Διαχωρίστηκε από το Ιταλικό βασίλειο μετά την εκστρατεία τού βασιλιά Όθωνα Α΄ της Γερμανίας εναντίον του βασιλιά Βερεγγάριου Β΄ της Ιταλίας το 951. Στη συνεδρίαση του Ράιχσταγκ στο Άουγκσμπουργκ τον επόμενο χρόνο, ο Βερεγγάριος Β΄ διατήρησε την Ιταλία, αλλά αναγκάστηκε να αποκηρύξει τη μαρκιωνία της Βερόνας, η οποία ήταν προσαρτημένη στο βασικό δουκάτο της Βαυαρίας υπό τον αδελφό του Όθωνα, δούκα Ερρίκο Α΄. Εκείνη την εποχή, η Μαρκιωνία της Ιστρίας ήταν προσαρτημένη στη Βερόνα ως κομητεία. Από το 952 έως το 975, τόσο η Καρινθία όσο και η Βερόνα βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των δουκών της Βαυαρίας, σχηματίζοντας ένα τεράστιο ιταλικό, γερμανικό και σλαβικό φέουδο, που κυβερνιόταν από συγγενείς της σαξονικής δυναστείας των Οθωνιδών. [1]

Μετά από αρκετές εξεγέρσεις με επικεφαλής τους Βαυαρούς εξαδέλφους του, ο βασιλιάς Όθων Β΄ το 976 εκθρόνισε τον δούκα Ερρίκο Β΄ της Βαυαρίας και ίδρυσε το δουκάτο της Καρινθίας υπό τον πιστό υποτελή του των Λεοπολδιδών, Ερρίκο Γ΄ τον Νεότερο, στα νοτιοανατολικά εδάφη. Παρέλαβε επίσης τη Βερόνα ως Καρινθιακή οδό, και από τότε και στο εξής βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Καρινθιακών δουκών, ενώ άλλες φορές όχι. Ήδη το 975 είχε ιδρυθεί μία κοινότητα στην πρωτεύουσα, όταν ο Όθων Β΄ παραχώρησε στη Βερόνα τις εξουσίες της μαρκιωνίας. Από τότε και στο εξής, η Βερόνα και αρκετές άλλες πόλεις της μαρκιωνίας σταδιακά εξελίχθηκαν σε ανεξάρτητες πόλεις-κράτη, και με τη σειρά τους ο τίτλος μάργραβος της Βερόνα έγινε ουσιαστικά μία κενή κληρονομική τιμή στους δουκικούς οίκους της Βαυαρίας και της Καρινθίας. Έκτοτε, οι βασιλείς της Γερμανίας άρχισαν να διορίζουν βικάριους για να τους εκπροσωπούν, αντί για μαργράβους, στη Βερόνα.

Από το 1004, ο βασιλιάς Ερρίκος Β΄ της Γερμανίας, έχοντας κατακτήσει το βασίλειο της Ιταλίας, παραχώρησε αρκετές Βερονέζικες περιοχές στην κοιλάδα Aντίγκε γύρω από το Τριδέντον (Τρέντο) στους επισκόπους του Τριδέντου. Ο Σάλιος διάδοχός του, Κορράδος Β΄ της Γερμανίας, κατά τη στέψη του το 1027, διαχώρισε αυτές τις περιοχές από το Ιταλικό βασίλειο, και έδωσε στους επισκόπους του Τριδέντου άμεση εξουσία, αναβαθμίζοντάς τους στο αξίωμα των βασιλικών πρίγκιπα-επισκόπων. Το Τριδέντο παρέμεινε υπό επισκοπική κυριαρχία -αμφισβητούμενη από τους κόμητες του Τυρόλου- μέχρι την εκκοσμίκευσή του το 1803.

Το 1061 η βασιλική σύζυγος Αγνή παραχώρησε στον Σουηβό κόμη Μπέρτολντ από τον Οίκο του Τσέρινγκεν μαζί με την Καρινθία και τη Βερόνα. Αν και δεν μπόρεσε να επικρατήσει, ούτε ως δούκας της Καρινθίας ούτε ως μάργραβος της Βερόνα, κληροδότησε τον τίτλο στους απογόνους του τους δούκες του Μπάντεν, οι οποίοι συνέχισαν να κυβερνούν τα Σουηβικά εδάφη τους ως «μάργραβοι». Εκείνη την εποχή, το 1070, η Ιστρία αναστήθηκε ξανά σε μία μαρκιωνία, και αποσπάστηκε από τη Βερόνα, ενώ κατά τη διάρκεια της Έριδας για την Περιβολή το 1077, τα εδάφη του Φριούλι στα ανατολικά, γύρω από την επισκοπική πόλη της Ακυληίας, διαχωρίστηκαν από τη μαρκιωνία, για να δημιουργηθεί ένα εκκλησιαστικό πατριαρχείο της Ακυληίας, όπως το Τριδέντο, άμεσος υποτελές του βασιλιά Ερρίκου Δ΄ της Γερμανίας.

Το 1151 ο βασιλιάς της Γερμανίας, Κορράδος Γ΄ των Χόενσταουφεν, αφαίρεσε τελικά από τον δούκα Ερρίκο Ε΄ της Καρινθίας την υπόλοιπη μαρκιωνία της Βερόνα, και έδωσε στον μάργραβο Χέρμαν Γ΄ του Μπάντεν τα δικαιώματα. Ωστόσο, το 1164, οι σημαντικότερες πόλεις σχημάτισαν την Ένωση της Βερόνας, μία ένωση Städtebund που στόχευε στην προστασία της ανεξαρτησίας τους από τις ιταλικές πολιτικές τού ανιψιού τού Κορράδου Γ΄, βασιλιά Φρειδερίκου Α΄ Βαρβαρόσα. Η Ένωση είχε επικεφαλής τη Βενετία. Άλλα μέλη ήταν η Βερόνα, η Πάντοβα, η Βιτσέντζα και το Τρεβίζο. Το 1167 οι πόλεις της Βερόνας εντάχθηκαν στην Λομβαρδική Ένωση. Αυτό αποτέλεσε το de facto τέλος της μαρκιωνίας, που επιβεβαιώθηκε από τη νίκη των Λομβαρδών στη Μάχη του Λενιάνο το 1176. Οι βασιλείς συνέχισαν να διορίζουν βικάριους, αν και μέχρι τότε το αξίωμα ήταν καθαρά ονομαστικό, καθώς από τον 13ο αι. και μετά οι πραγματικοί άρχοντες της Βερόνας ήταν οι ποντεστά από τη δυναστεία των Σκάλιγκερ (ντελα Σκάλα). Το 1405 οι Βερονέζοι πολίτες υποτάχθηκαν στη Βενετία, η οποία μέχρι π. το 1420 κατέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της πρώην μαρκιωνίας, και την ενσωμάτωσε στην Domini di Terraferma.

Κατάλογος μαργράβων της Βερόνας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δούκες της Βαυαρίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • 953 - 955 Μίλο, κόμης από το 930 ή το 931, κυβέρνησε ως μάργραβος υπό τον Ερρίκο

Δούκες της Καρινθίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο δράκος, έμβλημα των δουκών της Καρινθίας.

Μάργραβοι του Μπάντεν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑  Coolidge, William Augustus Brevoort (1911) «Tirol» στο: Chisholm, Hugh, επιμ. Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 26 (11η έκδοση) Cambridge University Press, σσ. 1010–1012, gives dates of 951 and 962.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Μαρκιωνία_της_Βερόνας&oldid=11695917"