Μαραθόπολη Μεσσηνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°3′30″N 21°34′44″E / 37.05833°N 21.57889°E / 37.05833; 21.57889

Μαραθόπολη
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου
(Έδρα: Πάτρα)
Περιφέρεια Πελοποννήσου
(Έδρα: Τρίπολη)
Περιφερειακή ενότητα Μεσσηνίας
(Έδρα: Καλαμάτα)
Δήμος Τριφυλίας
(Έδρα: Κυπαρισσία)
Δημοτική ενότητα Γαργαλιάνων
Τοπική κοινότητα Μαραθοπόλεως
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοπόννησος
Νομός Μεσσηνίας
Υψόμετρο 0 μ.[1]
Πληθυσμός 646 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ. 24400 [2]
Τηλ. κωδ. 27630[3]
Δήμος Τριφυλίας

Η Μαραθόπολη ή Μαραθόπολις (επίσημη ονομασία) ή ο Μάραθος (συνηθισμένη αναφορά),[4] είναι παραλιακός οικισμός κοντά στους Γαργαλιάνους και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.

Ο Μάραθος, αποτελεί το επίνειο, δηλαδή το λιμάνι, των Γαργαλιάνων. Το καλοκαίρι ο πληθυσμός του αυξάνεται, επειδή η περιοχή έχει έντονη τουριστική κίνηση και αποτελεί παραθεριστικό πόλο έλξης κόσμου από τις γειτονικές περιοχές της Μεσσηνίας, καθώς στο παραθαλάσσιο αυτό χωριουδάκι λειτουργούν ενοικιαζόμενα δωμάτια, κάμπινγκ, ξενώνες και ξενοδοχεία.[4]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μάραθος έχει μηδενικό υψόμετρο (0 μ.)[1][5] από τη θάλασσα, καθώς βρέχεται από τα νερά του Ιονίου Πελάγους. Βρίσκεται δυτικά από τους Γαργαλιάνους, από τους οποίους απέχει περίπου 5,5 χιλιόμετρα και νότια από τα Φιλιατρα, από τα οποία απέχει περίπου 11 χιλιόμετρα στη διαδρομή με κατεύθυνση προς την Κυπαρισσία, από την οποία απέχει περίπου 27 χιλιόμετρα. Στην αντίθετη κατεύθυνση της διαδρομής προς τα νοτιοανατολικά και την Πύλο απέχει από αυτήν επίσης περίπου 27 χιλιόμετρα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ίδρυση του Μαράθου στην ομώνυμη ως τότε τοποθεσία, ανάγεται στο έτος 1859, σύμφωνα με διάταγμα του τότε βασιλιά Όθωνα, μετά από εισήγηση του αρμόδιου υπουργού Εσωτερικών.[6] Η Μαραθόπολις προσαρτήθηκε στον παλαιό Δήμο Πλαταμώδους πριν από το 1889,[7][8] ενώ το 1899 μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας,[9] για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας,[10] ως οικισμός της Επαρχίας Τριφυλίας. Το 1912 το χωριό αποσπάται από τον Δήμο Πλαταμώδους και ορίζεται έδρα της κοινότητας Μαραθοπόλεως.[11] Η Μαραθόπολις παρέμεινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας, από το 1912 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», προσαρτάται στον κατηργημένο Δήμο Γαργαλιάνων,[12] ενώ από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας.[13][4] Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας.

Κάτοικοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 646 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται με τον τουρισμό, το εμπόριο, την αλιεία και σε διάφορες αγροτικές εργασίες. Το καλοκαίρι ο πληθυσμός του αυξάνεται, παράλληλα με την αύξηση της τουριστικής κίνησης.[4]

Εξέλιξη Πληθυσμού της Μαραθούπολης Μεσσηνίας
Απογραφή Πληθυσμός Διάγραμμα εξέλιξης Πληθυσμού
1879 340[14]
1889 452[15]
1896 437[16]
1907 496[17]
1920 441[18]
1928 611[19]
1940 575[20]
1951 629[21]
1961 560[22]
1971 404[23]
1981 401[24]
1991 418[25]
2001 743[26]
2011 646[27]

Κτίρια και αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό λειτουργεί νηπιαγωγείο, το οποίο στεγάζεται στο χώρο του πρώην δημοτικού σχολείου Μαραθούπολης,[28] ενώ υπάρχουν εκτός από τις κατοικίες και τα εμπορικά καταστήματα, τα παραδοσιακά καφενεία του χωριού. Επίσης, καφέ και εστιατόρια, μπαρ και ψαροταβέρνες, που βρίσκονται στον παραλιακό πεζόδρομο στην νότια πλευρά του χωριού και κοντά στον λιμενοβραχίονα στην δυτική πλευρά, καθώς και πολλές τουριστικές εγκαταστάσεις με ενοικιαζόμενα διαμερίσματα-δωμάτια, ξενοδοχεία, αλλά και κάμπινγκ.[4] Η εκκλησία του χωριού είναι ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας.

Στα αξιοθέατα του χωριού, εκτός από τον φυσικό του κυματοθραύστη, δηλαδή την κοντινή νήσο Πρώτη, η οποία προστατεύει σε απόσταση 2 περίπου ναυτικών μιλίων το λιμάνι του Μαράθου με τον δικό του τεχνικό κυματοθραύστη και τον μικρό του φάρο, υπάρχει η Παραλία του Βουρλά στη νήσο Πρώτη (πρόσβαση μόνο με σκάφος), ενώ και από τις δυο πλευρές του Μαράθου υπάρχουν παραλίες με άμμο ή βράχια. Σε κοντινές αποστάσεις από το χωριό βρίσκονται κι άλλες παραλίες, όπως η Παραλία του Λαγκουβάρδου στον Λαγκουβάρδο, η Παραλία του Αϊ-Γιαννάκη, η Παραλία του Βρωμονερίου στο Bρωμονέρι, η Παραλία της Αγιά Σωτήρας στον Βρυσόμηλο (ή Aγία Σωτήρα) και η Παραλία της Χρυσής Ακτής, γνωστή και ως «Μάτι», κοντά στα Ρίκια.[29]

Τοπικά έθιμα - πανηγύρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τοπικά έθιμα και τα πανηγύρια της Μαραθόπολης διακρίνονται για την ιδιαιτερότητά τους:

  • Την Καθαρά Δευτέρα στην Μαραθόπολη σε γιορτή που διοργανώνει ο "Πολιτιστικός Σύλλογος Μαραθόπολης" πραγματοποιούνται διάφορα χιουμοριστικά δρώμενα και παραδοσιακοί χοροί, ενώ προσφέρονται παραδοσιακά εδέσματα.
  • Το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής μετά την τελετή της Αποκαθήλωσης, η περιφορά του Επιταφίου φτάνει στο λιμανάκι της Μαραθόπολης και ο στολισμένος με άνθη Επιτάφιος τοποθετείται σε καΐκι κάνοντας τον περίπλου της ακτής του χωριού,[30] ενώ ανήμερα το Πάσχα, μετά την Ακολουθία της Αγάπης και τις αναστάσιμες ευχές πραγματοποιείται το έθιμο, γνωστό ως το "Κάψιμο του Ιούδα", το οποίο σύμφωνα με την τοπική παράδοση διατηρείται αναλοίωτο για πάνω από έναν αιώνα.[31]
  • Στον Μάραθο πραγματοποιούνται επίσης κάθε χρόνο, κατά τον μήνα Αύγουστο, το πανηγύρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (6 Αυγούστου), το πανηγύρι για τον εορτασμό της Kοιμήσεως της Θεοτόκου (15 Αυγούστου), καθώς και η "Γιορτή της Σαρδέλας", όπου προσφέρονται τοπικά εδέσματα, σαρδέλα τηγανιτή και παραδοσιακή ριγανάδα.[32] Στην απέναντι από τον Μάραθο νήσο Πρώτη, όπου βρίσκεται η Μονή της Χρυσοπηγής, γίνονται εορταστικές λειτουργίες τον Αύγουστο (22 και 23) καθώς και στις 23 Σεπτεμβρίου, όπου γίνεται εκεί το πανηγύρι της Παναγίας της Γοργοπηγής.
  • Καλοκαιρινές εκδηλώσεις, με ποικίλα προγράμματα, διοργανώνει και ο "Εμπορικός Σύλλογος Μαραθόπολης".

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μαραθόπολη, από την ιστοσελίδα: buk.gr
  2. Ταχυδρομικός Κώδικας - Μαραθόπολη Μεσσηνίας.
  3. Τηλεφωνικοί κωδικοί της Ελλάδας, Ζώνη 27: Γαργαλιάνοι: 27630
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Δήμος Τριφυλίας > Δημοτική ενότητα Γαργαλιάνων > 4)Τ.Κ. Μαραθοπόλεως (ή Μάραθος): Μαραθόπολη ή Μάραθος, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.
  5. Μαραθόπολη, από την ιστοσελίδα: moriasnow.gr.
  6. Εφημερίς της Κυβερνήσεως, Αριθ. 50, Εν Αθήναις 30/12/1859.
  7. ΦΕΚ 251Α - 04/10/1889.
  8. Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Μαραθόπολις (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr
  9. ΦΕΚ 136Α - 08/07/1899.
  10. ΦΕΚ 282Α - 04/12/1909.
  11. ΦΕΚ 262Α - 31/08/1912.
  12. ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997.
  13. ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010.
  14. Υπουργείο Εσωτερικών, "Στατιστική της Ελλάδος - Πληθυσμός 1879, εκ του Τυπογραφείου Σ. Κ. Βλαστού, Εν Αθήναις 1881. Επίσης: "Στατιστική της Ελλάδος - Πληθυσμός 1879", σελ. 125.
  15. Υπουργείο Εσωτερικών, Τμήμα Δημόσιας Οικονομίας και Στατιστικής, "Στατιστική της Ελλάδος - Πληθυσμός - Απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889", Μέρος Δεύτερον - Πίνακες Α', εκ του Εθνικού Τυπογραφείου και Λιθογραφείου, Εν Αθήναις 1890, σελ. 91.
  16. Υπουργείο Εσωτερικών, Τμήμα Δημόσιας Οικονομίας και Στατιστικής, "Στατιστικά Αποτελέσματα της Απογραφής του Πληθυσμού, κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896", Μέρος Δεύτερον - Πίνακες - Α' Πληθυσμός κατά Νομούς, Επαρχίας, Δήμους, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου και Λιθογραφείου, Εν Αθήναις 1897, σελ. 107.
  17. Υπουργείο των Εσωτερικών, Υπηρεσία Απογραφής, Στατιστικά Αποτελέσματα της Γενικής Απογραφής του Πληθυσμού, κατά την 27 Οκτωβρίου 1907", Επιμέλεια: Γεωργίου Χωματιανού, τόμος δεύτερος, εκ του Τυπογραφείου Μιχαήλ Νικολαΐδου, Εν Αθήναις 1909, σελ. 395.
  18. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1921. Επίσης: "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", σελ. 239.
  19. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928". (Πραγματικός πληθυσμός κυρωθείς δια του από 23 Νοεμβρίου 1928 διατάγματος), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1935. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928", σελ. 279.
  20. Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1950. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940", σελ. 308.
  21. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1955. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951", σελ. 150.
  22. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ. 46929/6877/1961 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1962. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961", σελ. 145.
  23. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους , κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ, 3893/Ε637/1972 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βοηθού Πρωθυπουργού και Εσωτερικών), Αθήναι 1972. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971", σελ. 140.
  24. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981". (Κυρώθηκε με την 7908/Δ'554/12-4-1982 κοινή απόφαση των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), Αθήναι 1982. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981", σελ. 151.
  25. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991". (Κυρώθηκε με την 24197/Γ' 3812/24-11-1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών), Αθήνα 1994. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991", σελ. 184.
  26. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001". (Κυρώθηκε με την 6821/Γ5-908/4-6-2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης), Αθήνα 2003. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001", σελ. 182.
  27. "Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. Μόνιμος Πληθυσμός", Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ).
  28. "Πρώτο κουδούνι με αγιασμούς και επισήμους στα σχολεία της Μεσσηνίας > Χτύπησε πάλι το κουδούνι στη Μαραθούπολη", 12/09/2014, από την ηλεκτρονική έκδοση: www.eleftheriaonline.gr, της εφημερίδας "Ελευθερία".
  29. Παραλίες > Ακτές Δημοτικής Ενότητας Γαργαλιάνων, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.
  30. Πηγή: Το άρθρο του Kώστα Μπούρα, με τίτλο: "Κοσμοσυρροή στο Μάραθο για τον Επιτάφιο", 07/05/2013, από την ηλεκτρονική έκδοση: www.eleftheriaonline.gr, της εφημερίδας "Ελευθερία".
  31. Έθιμα, από την ιστοσελίδα: www.marathopolis.gr
  32. Πανηγύρια, από την ιστοσελίδα: www.marathopolis.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]