Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μαρία Ζούμποβα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μαρία Βόινοβνα Ζούμποβα
Γέννηση1749 (πιθανώς)[1]
ΘάνατοςΣεπτέμβριος 1799[1]
Αγία Πετρούπολη

Η Μαρία Βόινοβνα Ζούμποβα (ρωσικά: Мария Воиновна Зубова, 1749; 1799) ήταν Ρωσίδα ποιήτρια, συνθέτρια και τραγουδίστρια, γνωστή για την απόδοσή της σε λαϊκά τραγούδια.

Γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη και ήταν κόρη του Αντιναυάρχου Πολεμιστή Γιακόβλεβιτς Ρίμσκι-Κόρσακοφ[2]. Ήταν παντρεμένη με τον Αφανάσι Νικολάεβιτς Ζούμποφ (1738–1822), Κυβερνήτη του Κουρσκ από το 1782 έως το 1791[3]. Με τον σύζυγό της, στις 19 Ιουνίου 1780, μετακόμισαν σε ένα κτήμα κοντά στο Μούρομ, στην περιφέρεια Βλαντιμίρ, η οποία θεωρείται μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ρωσίας[4].

Η Ζούμποβα ήταν δημιουργός ποιημάτων και συνθέτρια τραγουδιών στα τέλη του 18ου αιώνα και θεωρούνταν από τον Ρώσο συγγραφέα Ντανίλ Μορντοβτσέφ ως μία από τις «λογοτεχνικές κόρες του Λομονόσοφ και του Σουμαρόκοφ».

Μόνο ένα μικρό μέρος του μουσικού της έργου δημοσιεύτηκε, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου εκδόθηκε στην Αγία Πετρούπολη κατά τη διάρκεια του 1770. Ήταν επίσης μεταφράστρια γαλλικής λογοτεχνίας, αν και το έργο της παραμένει αδημοσίευτο[5].

Είναι περισσότερο γνωστή για το λαϊκό της τραγούδι «Κινούμαι στην έρημο...» που γράφτηκε το 1791, του οποίου οι στίχοι χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως στη ρωσική γλώσσα. Ο δεύτερος στίχος της πρώτης στροφής χρησιμοποιείται, π.χ. «Από τα όμορφα μέρη εδώ», για να υποδηλώσει μια κυνικά ειρωνική στάση ψεύτικης νοσταλγικής θλίψης για την αναχώρηση κάποιου από έναν λιγότερο ικανοποιητικό τόπο κατοικίας. Ως εκ τούτου, προτιμούν τη ζέστη της ερήμου από τις κατώτερες συνθήκες του παρόντος[6].

Η ημερομηνία που αποδίδεται στο τραγούδι αμφισβητείται[7], καθώς πολλά από τα τραγούδια της τυπώθηκαν 10 χρόνια νωρίτερα σε μια ανθολογία, που εκδόθηκε από το δίδυμο Μ. Ντ. Τσούλκοφ και Ν. Ι. Νοβίκοφ. Το τραγούδι υπάρχει σε διάφορες ανθολογίες, η πιο πρόσφατη από τις οποίες είναι η σοβιετική συλλογή τραγουδιών με τίτλο «Μνημεία Ρωσικής Μουσικής Τέχνης», όπως συλλέχθηκαν από τον Σοβιετικό Μουσικολόγο Γιούρι Β. Κέλντις το 1979[8]. Παρουσιάστηκε από τον Κέλντις σε κλασικό στυλ, χωρίς στολίδια και χωρίς συνοδεία μπάσου, μόνο με συνεχές βάσιμο.

Τα τραγούδια της Ζούμποβα περιείχαν τους δικούς της ποιητικούς στίχους και επηρεάστηκαν έντονα από τον προεπαναστατικό επεκτατισμό ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων της Α΄ μεταρρύθμιση του Τσάρου Πέτρου και των περαιτέρω πνευματικών καλλιεργειών υπό την Αικατερίνη τη Μεγάλη κατά τη διάρκεια του Ρωσικού Διαφωτισμού. Επειδή ήταν κυρίως ενεργή κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, τα θέματα που χρησιμοποιούσε στα ρομαντικά και λαϊκά της τραγούδια ασχολούνταν με την έκφραση της φυσικότητας της ζωής και των ρεαλιστικών εμπειριών του λαού, διατηρώντας παράλληλα την εκλεπτυσμένη αντικειμενικότητα[9]. Εξαιτίας αυτού, κέρδισε μεγάλη υποστήριξη από τη ρωσική κοινωνία και η καριέρα της ήταν εξαιρετικά καρποφόρα σε όλη την κοινωνική ιεραρχία της Ρωσίας.

Ο Μορντοβτσέφ σημειώνει ότι τα τραγούδια της Ζούμποβα ήταν «οι πρώτες» συνθέσεις συναισθηματικά ικανές να τραγουδηθούν λόγω της αποθαρρυμένης και κοινωνικοπολιτισμικά πληγωμένης θέσης της Ρωσίας ως αποτέλεσμα του κινήματος Ρασκόλ στα μέσα/τέλη του 17ου αιώνα, ενός θρησκευτικού Σχίσματος με επικεφαλής τον Πατριάρχη Νίκωνα για να συγκεντρώσει τη ρωσική ορθόδοξη πίστη και τις πρακτικές της, καθώς και να εδραιώσει την ιεραρχία, οδηγώντας σε εκτεταμένες διώξεις εναντίον των « Παλαιών Πιστών».

Παράλληλα με την καριέρα της ως συνθέτρια, ήταν ευρέως γνωστή ως μια εξαιρετικά επιδέξια ερμηνεύτρια λαϊκού τραγουδιού, η οποία συχνά εμφανιζόταν σε σαλόνια αποσπώντας επαίνους[5]. Ο Ρώσος λαογράφος Μιχαήλ Νικολάεβιτς Μακάροφ (1785–1847) την χαρακτήρισε «την καλύτερη τραγουδίστρια στις αρχές της βασιλείας της Αικατερίνης Β'». Το μουσικό της ταλέντο ήταν εμποτισμένο με το ιταλικό στυλ και συμμετείχε στη σύμβαση του 18ου αιώνα για διακόσμηση και μελωδικό αυτοσχεδιασμό κατά την εκτέλεση, σύμφωνα με το έθιμο κατά την περίοδο του Μπαρόκ. Αυτό το στυλ έδινε έμφαση στην επιδέξια κίνηση και τις συναισθηματικές ορμές διατηρώντας παράλληλα μια ψύχραιμη συμπεριφορά και συνθετική ζωντάνια, μια πεμπτουσία του τραγουδιστικού στυλ της Ζούμποβα[10].

Προσωπικότητα και θάνατος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ναταλία Κιρίλοβνα Ζαγκριαζσκάγια (1747–1837), υπηρέτρια της Αικατερίνης Β' και στενή γνωριμία του Πούσκιν, αποκάλεσε τη Ζούμποβα «έξυπνη και ευγενική γυναίκα»[5], παρόμοια με το στυλ συμπεριφοράς της Μαρκησίας ντε Μερτέιγ του μυθιστορήματος Επικίνδυνες Σχέσεις του Πιέρ Σοντερλό ντε Λακλό[5].

Στις 9 Οκτωβρίου 1799, ο Κόμης Φιόντορ Βασιλίεβιτς Ροστόπτσιν (1763–1826) και ο Κόμης Σεμιόν Βοροντσόφ (1744–1832) ενημέρωσαν τους συγγενείς της Ζούμποβα ότι είχε πεθάνει ξαφνικά μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού με φίλους[11].

  1. 1 2 «Словарь русских писателей XVIII века. Выпуск 1: А—И» (Ρωσικά) 1988. σελ. 361. ISBN-10 5-02-027972-2.
  2. Rimsky-Korsakov, Warrior Yakovlevich // Great Russian Biographical Encyclopedia (electronic edition). - Version 3.0. - M .: Businessoft, IDDK, 2007
  3. «ЗУБОВ Афанасий Николаевич (ок. 1738 — 22.2.1822)» [ZUBOV Afanasy Nikolaevich (c. 1738 - 22.2.1822)]. penzahroniki.ru. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2021.
  4. «Murom | Russia». Encyclopedia Britannica (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2021.
  5. 1 2 3 4 «Классика: Зубова Мария Воиновна. Зубова М. В.: биографическая справка» [Classics: Zubova Maria Voinovna. Zubova M. V.: biographical information]. az.lib.ru. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2021.
  6. «Зубова. От прекрасных здешних мест» [Zubova. From the beautiful places here]. www.bibliotekar.ru. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2021.
  7. Мария Зубова - Я в пустыню удаляюсь (1770), 7 December 2020, https://www.youtube.com/watch?v=DT1ipmbnhgA, ανακτήθηκε στις 2021-07-17
  8. «Russian Theoretical Thought in Music 0835714578». dokumen.pub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2021.
  9. «Зубова Мария Воиновна — Краткие биографии» [Zubova Maria Voinovna - Short Biographies]. biographiya.com. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2021.
  10. Brandon, Beverly Ann, "Ornamentation of Italian Vocal Music of the Eighteenth Century According to Pietro Francesco Tosi and Giovanni Battista Mancini" (1970). Theses and Dissertations. 834.
  11. Amanda Ewington, επιμ. (2014). Russian women poets of the eighteenth and early nineteenth centuries (bilingual έκδοση). Toronto: Iter Press. ISBN 978-0-7727-2162-4.