Μίκα Βάλταρι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μίκα Βάλταρι
Mika Waltari.jpg
Γέννηση19 Σεπτεμβρίου 1908
Ελσίνκι
Θάνατος26 Αυγούστου 1979
Ελσίνκι
Επάγγελμα/
ιδιότητες
συγγραφέας, μεταφραστής, δημοσιογράφος, μυθιστοριογράφος, σεναριογράφος και ποιητής[1]
ΥπηκοότηταΦινλανδία
Σχολές φοίτησηςΠανεπιστήμιο του Ελσίνκι

Υπογραφή
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τoν συγγραφέα

Ο Μίκα Βάλταρι (Mika Toimi Waltari, 19 Σεπτεμβρίου 1908 – 26 Αυγούστου 1979) ήταν Φινλανδός συγγραφέας, περισσότερο γνωστός για το best-seller μυθιστόρημά του Ο Αιγύπτιος (φινλανδικά: Sinuhe egyptiläinen). Ήταν ένας εξαιρετικά παραγωγικός συγγραφέας και έγραψε, εκτός από μυθιστορήματα, ποίηση, μικρές ιστορίες, αστυνομικά μυθιστορήματα, θεατρικά έργα, δοκίμια, ταξιδιωτικές ιστορίες, σενάρια για τον κινηματογράφο και κείμενα για κινούμενα σχέδια.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βάλταρι γεννήθηκε στο Ελσίνκι και έχασε τον πατέρα του, έναν λουθηρανό ιερέα, σε ηλικία πέντε ετών. Ως μικρό αγόρι, έγινε μάρτυρας του Φινλανδικού Εμφυλίου Πολέμου στο Ελσίνκι. Αργότερα εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι ως φοιτητής θεολογίας, σύμφωνα με την επιθυμία της μητέρας του, αλλά σύντομα εγκατέλειψε την θεολογία για χάρη της φιλοσοφίας, της αισθητικής και της λογοτεχνίας, αποφοιτώντας το 1929. Κατά την διάρκεια των σπουδών του εργάστηκε σε αρκετά περιοδικά, όπου έγραφε ποίηση και ιστορίες και δημοσίευσε το πρώτο του βιβλίο το 1925. Το 1927 πήγε στο Παρίσι, όπου έγραψε το πρώτο ολοκληρωμένο μυθιστόρημά του με τίτλο Suuri illusioni ('My Grand Illusion'), μια ιστορία μποέμικης ζωής. Όσον αφορά το ύφος, το μυθιστόρημα αυτό θεωρείται ότι είναι το φινλανδικό ισοδύναμο των έργων των Αμερικανών συγγραφέων της Χαμένης Γενιάς. Στο ιστορικό μυθιστόρημα του Βαλτάρι The Adventurer, το οποίο λαμβάνει χώρα τον 16ο αιώνα, ο κεντρικός ήρωας είναι ένας Φινλανδός, ο οποίος περιπλανιέται σε όλη την Ευρώπη, συναντά αρκετούς σημαντικούς χαρακτήρες της εποχής και καταλήγει στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργάζεται για την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Βαλτάρι ήταν επίσης, για ένα μικρό χρονικό διάστημα, μέλος του φιλελεύθερου λογοτεχνικού κινήματος Tulenkantajat, παρόλο που οι πολιτικές και κοινωνικές απόψεις του αργότερα έγιναν συντηρητικές. Το 1931 παντρεύτηκε και απέκτησε μια κόρη, την Satu, που έγινε και αυτή συγγραφέας.

Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1930 και του 1940, ο Βαλτάρι εργάστηκε ως δημοσιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας, συνεργαζόμενος με κάμποσες εφημερίδες και περιοδικά και ταξιδεύοντας ευρέως στην Ευρώπη. Ήταν ο διευθυντής του περιοδικού Suomen Kuvalehti. Την ίδια περίοδο συνέχισε να γράφει βιβλία, τα οποία εκπροσωπούσαν διάφορα λογοτεχνικά είδη και μετακινούνταν εύκολα από το ένα λογοτεχνικό πεδίο στο άλλο. Είχε ένα αρκετά πολυάσχολο και αυστηρό πρόγραμμα. Θεωρείται ότι υπέφερε από αϋπνία και κατάθλιψη, μερικές φορές σε επίπεδο να χρειάζεται ιατρική θεραπεία. Συμμετείχε, και συχνά κέρδισε, σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, αποδεικνύοντας την ποιότητα του έργου του στους κριτικούς λογοτεχνίας. Ένας από αυτούς τους διαγωνισμούς ανέδειξε έναν από τους πιο δημοφιλείς χαρακτήρες του, τον επιθεωρητή Palmu, έναν τραχύ ντετέκτιβ της αστυνομίας του Ελσίνκι, ο οποίος πρωταγωνίστησε σε τρία μυθιστορήματα μυστηρίου, που έγιναν όλα κινηματογραφικές ταινίες (μια τέταρτη ταινία δημιουργήθηκε χωρίς την συμμετοχή του Βάλταρι). Ο Βάλταρι έγραψε επίσης το σενάριο της δημοφιλούς σειράς κινουμένων σχεδίων Kieku ja Kaiku και έγραψε το Aiotko kirjailijaksi, έναν οδηγό για συγγραφείς, ο οποίος επηρέασε πολλούς νέους συγγραφείς όπως τον Kalle Päätalo.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και διεθνής αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βάλταρι εργάστηκε στο κυβερνητικό κέντρο πληροφόρησης και έθεσε τις λογοτεχνικές δεξιότητες στην υπηρεσία της πολιτικής προπαγάνδας. Το 1945 κυκλοφόρησε το πρώτο και πιο πετυχημένο ιστορικό μυθιστόρημα του Βάλταρι, The Egyptian. Το θέμα του πάνω στην διαφθορά των ανθρωπιστικών αξιών σε έναν υλικό κόσμο έμοιαζε να κυριαρχεί στην Ευρώπη μετά το πέρας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και το βιβλίο έγινε διεθνές bestseller και αποτέλεσε την βάση της ομώνυμης ταινίας του Χόλυγουντ το 1954. Ο Βάλταρι έγραψε επτά επιπλέον ιστορικά μυθιστορήματα, τα οποία τοποθετούνταν σε ποικίλους αρχαίους πολιτισμούς. Μεταξύ αυτών ήταν το The Dark Angel, το οποίο έλαβε χώρα κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Σε αυτά τα μυθιστορήματα, εξέφρασε σε μεγάλο βαθμό την απαισιοδοξία του και επίσης, σε δυο μυθιστορήματα που τοποθετούνται στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, την πίστη του στον χριστιανισμό. Μετά τον πόλεμο, έγραψε αρκετές νουβέλες. Το 1957 έγινε μέλος της Φινλανδικής Ακαδημίας Γραμμάτων και το 1970 έγινε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Τούρκου.

Ο Βάλταρι ήταν ένας από τους πιο παραγωγικούς Φινλανδούς συγγραφείς. Έγραψε τουλάχιστον 29 μυθιστορήματα, 15 νουβέλες, 6 συλλογές παραμυθιών, 6 ποιητικές συλλογές και 26 θεατρικά έργα αλλά και σενάρια για τον κινηματογράφο, θεατρικά έργα για το ραδιόφωνο, μεταφράσεις και εκατοντάδες άρθρα και μελέτες. Είναι διεθνώς ο γνωστότερος Φινλανδός συγγραφέας και τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 30 γλώσσες.

Μετέπειτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα δυο τελευταία μυθιστορήματα του Βάλταρι έχουν ως θέμα τους την πρώιμη ιστορία του χριστιανισμού : το Valtakunnan salaisuus (Το Μυστικό του Βασιλείου, 1959) και το Ihmiskunnan viholliset (Ο Ρωμαίος, 1964). Ως μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων, καθοδήγησε τους νεότερους συγγραφείς. Αναμείχθηκε επίσης στην επανέκδοση και επιμέλεια των πρώιμων έργων του και έδωσε εκτενείς συνεντεύξεις στην Ritva Haavikko, οι οποίες αργότερα κυκλοφόρησαν σε βιβλίο.

Αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βάλταρι έλαβε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας πέντε φορές : 1933, 1934, 1936, 1949 και 1953. Το μετάλλιο Pro Finlandia του απονεμήθηκε το 1952.

Η 100η επέτειος από την γέννηση του Μίκα Βάλταρι εορτάστηκε με την επιλογή του συγγραφέα ως βασικής φιγούρας σε ένα νόμισμα, στο τιμητικό νόμισμα Μίκα Βάλταρι των €10, που κυκλοφόρησε το 2008.

Δυο αστεροειδείς έχουν πάρει το όνομα του Βάλταρι : n:o 4266 Mika Waltari και n:o 4512 Sinuhe.

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μυθιστορήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Jumalaa paossa (1925)
  • Suuri illusioni (1928)
  • Appelsiininsiemen (1931)
  • Keisarin tekohampaat (1931, with Armas J. Pulla, AKA Leo Rainio)
  • Punainen Madonna (1932, AKA Leo Rainio)
  • Älkää ampuko pianistia! (1932, AKA Leo Rainio)
  • Helsinki trilogy:
    1. Mies ja haave (1933)
    2. Sielu ja liekki (1934)
    3. Palava nuoruus (1935)
    4. From Father to Son (Isästä poikaan) (1942). Abbreviated reprint of the trilogy
  • Surun ja ilon kaupunki (1936)
  • Ihmeellinen Joosef eli elämä on seikkailua (1938, AKA M. Ritvala)
  • Komisario Palmu series:
    1. Kuka murhasi rouva Skrofin? (1939)
    2. Komisario Palmun erehdys (1940)
    3. Tähdet kertovat, komisario Palmu! (1962)
  • Antero ei enää palaa (1940). Novella
  • Fine van Brooklyn (1941). Novella
  • Kaarina Maununtytär (1942)
  • Ei koskaan huomispäivää!, AKA Kevät uuden maailmansodan varjossa (1942). Novella
  • Rakkaus vainoaikaan (1943)
  • Tanssi yli hautojen (1944)
  • Jokin ihmisessä (1944). Novella
  • Sellaista ei tapahdu, AKA Unohduksen pyörre (1944). Novella
  • The Egyptian (Sinuhe egyptiläinen) (1945). Abridged translation
  • Kultakutri (1948). Novella
  • The Adventurer series:
    1. The Adventurer, AKA Michael The Finn (Mikael Karvajalka) (1948)
    2. The Wanderer, AKA The Sultan's Renegade (Mikael Hakim) (1949)
  • The Dark Angel series:
    1. The Dark Angel (Johannes Angelos) (1952)
    2. Nuori Johannes (1981). Published posthumously. Prequel
  • The Etruscan (Turms, kuolematon) (1955)
  • Feliks onnellinen (1958)

Συλλογή μικρών ιστοριών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Kuolleen silmät. Kertomuksia tuntemattoman ovilta (1926, AKA Kristian Korppi)
  • Dshinnistanin prinssi (1929)
  • Kiinalainen kissa ja muita satuja (1932)
  • Novelleja, AKA Nainen tuli pimeästä ja muita novelleja (1943). Contains 28 short stories:
    1. I Poikia:
      • "Herääminen"
      • "Pelkuri"
      • "Kiusaus"
      • "Salaseura "Hurjat hosujat"
      • "Oi, nuoruus"
    2. II Päivä paistaa:
      • "Nuori mies rakastaa"
      • "Suomalaista rakkautta"
      • "Kosto"
      • "Ensimmäinen vuosi on pahin"
      • "Mies ja hänen koiransa"
      • "Huviretki"
      • "Vanha mies herää kevääseen"
      • "Helsingin kevät"
    3. III Maa:
      • "Hannu Suolanhakijan tarina"
      • "Rauhaton taival"
      • "Omenapuut"
      • "Ihminen on hyvä"
      • "Huutokaupassa"
      • "Juhlapäivä"
      • "Mies kävelee talvista tietä"
    4. IV Kaupunki:
      • "Pimeä piha"
      • "Oli kerran pieni poika"
      • "Poika palaa kotiin"
      • "Äiti on sairas"
      • "Mies herää unesta"
      • "Hiilet hehkuvat"
      • "Uusi rakennusmaa"
    5. V Tuolta puolen:
      • "Nainen tuli pimeästä"
  • Kuun maisema (1953). Contains 6 short stories:
    • "Jokin ihmisessä" (1944). Novella
    • "Jäinen saari"
    • "Moonscape" ("Kuun maisema"). Novella
    • "Ennen maailmanloppua"
    • "Pariisilaissolmio"
    • "Ihmisen vapaus"
  • Koiranheisipuu ja neljä muuta pienoisromaania (1961). Contains 5 short stories:
    • "The Tree of Dreams" ("Koiranheisipuu")
    • "Ei koskaan huomispäivää!", AKA "Kevät uuden maailmansodan varjossa" (1942). Novella
    • "Kultakutri" (1948). Novella
    • "Fine van Brooklyn" (1941). Novella
    • "Sellaista ei tapahdu", AKA "Unohduksen pyörre" (1944). Novella
  • Pienoisromaanit (1966). Contains 13 short stories:
    • "Multa kukkii" (1930). Novella
    • "Ei koskaan huomispäivää!", AKA "Kevät uuden maailmansodan varjossa" (1942). Novella
    • "Fine van Brooklyn" (1941). Novella
    • "Sellaista ei tapahdu", AKA "Unohduksen pyörre" (1944). Novella
    • "Jokin ihmisessä" (1944). Novella
    • "Nainen tuli pimeästä"
    • "Kultakutri" (1948). Novella
    • "Ennen maailmanloppua"
    • "Moonscape" ("Kuun maisema"). Novella
    • "Jäinen saari"
    • "Pariisilaissolmio"
    • "Ihmisen vapaus"
    • "The Tree of Dreams" ("Koiranheisipuu")
  • Lukittu laatikko ja muita kertomuksia (1978)
  • Joulutarinoita (1985). Contains 57 short stories:
    • "Kapinalliset naiset"
    • "Aili, Bonzo ja suuri saippuapallo"
    • "Eräs joululahja"
    • "Hentomielinen mies"
    • "Hiilet hehkuvat"
    • "Hirveä päivä"
    • "Hyvyys ja rauha"
    • "Hyvästi, Joulupukki..."
    • "Insinööri Jalovaaran uskomaton seikkailu"
    • "Isoäiti"
    • "Joulu"
    • "Joulu on jo ovella : leikkiä ja totta joulusta 1940"
    • "Joulu, ihmeellinen, palaamaton"
    • "Joulu, samettikoira ja minä"
    • "Jouluaatto, vuokra-auto ja onnellinen loppu"
    • "Jouluaattona"
    • "Joululahjasäkeitä"
    • "Joululaulu"
    • "Joululoma ja valokuva"
    • "Jouluna 1940"
    • "Joulutarina 1962"
    • "Jouluyö Atlas-vuorilla"
    • "Juhlapäivä"
    • "Kaikki on hyvin, mutta..."
    • "Kaksi pientä koiraa"
    • "Kamreeri Miettinen kertoo joululomastaan"
    • "Keittiömies Petterin onni"
    • "Kirjailijan joulu"
    • "Koti ja taivas"
    • "Kotiinpaluu"
    • "Maan viisaus"
    • "Merimiehen jouluilta"
    • "Myöhästyneet joululahjat"
    • "Nuoren Anttonin jouluaatto"
    • "Nuori Henrik"
    • "Pienen mustan koiran joulu"
    • "Pieni villipeto"
    • "Pikkujouluna kerromme sadun urhoollisesta Pörristä"
    • "Prinsessan joululahja"
    • "Rangaistuskomppanian joulu"
    • "Ratkaisun edessä"
    • "Rauhaton taival"
    • "Riimikronikka joulukirjoista"
    • "Satu Joulupukin suurimmasta salaisuudesta"
    • "Satu Kimistä ja Kaista, jotka matkustivat kuuhun elefantilla"
    • "Satu Pekasta ja äidin punaisesta huivista ja murheellisesta joulupukista"
    • "Taiteilijan joulu : satu aikuisille"
    • "Triest"
    • "Tuntematon tie"
    • "Tyttö katsoi äitiään"
    • "Täti Hortensian kaunein satu"
    • "Unelmien kude"
    • "Vaatimaton jouluruno"
    • "Vanha tietäjä"
    • "Vanhaisäntä käy kaupungissa"
    • "Yllätys isälle"
    • "Yö sairaalassa"
  • Viisi ässää ja muita kertomuksia (1999)

Μικρές ιστορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Satu kuninkaasta jolla ei ollut sydäntä" (1945)

Κινούμενα σχέδια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Kieku ja Kaiku (1979)

Ποιήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Lauluja saatanalle (1926, AKA Untamo Raakki). Unpublished
  • Sinun ristisi juureen (1927)
  • Valtatiet (1928, with Olavi Lauri)
  • Muukalaislegioona (1929)
  • Sotatalvi (1940, with Yrjö Jylhä, Arvi Kivimaa, Viljo Kajava, Ragnar Ekelund, Lauri Viljanen, Otto Varhia)
  • Runoja 1925-1945 (1945)
  • 22.30 – Pikajuna Viipuriin (1966)
  • Pöytälaatikko (1967)
  • Mikan runoja ja muistiinpanoja 1925–1978 (1979)

Θεατρικά έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Tieteellinen teoria (1928)
  • Jättiläiset ovat kuolleet (1930)
  • Elämämme parhaat vuodet (1934)
  • Yö yli Euroopan (1937)
  • Akhnaton, auringosta syntynyt (1937)
  • Kuriton sukupolvi (1937)
  • Mies rakasti vaimoaan (1937)
  • Toimittaja rakastaa (1937)
  • Hämeenlinnan kaunotar (1939)
  • Sotilaan paluu (1940)
  • Maa on ikuinen (1941)
  • Tulevaisuuden tiellä (1941)
  • Hankala kosinta (1942)
  • Yövieras (1943)
  • Paracelsus Baselissa (1943)
  • Gabriel, tule takaisin (1945)
  • Rakas lurjus (1946)
  • Elämän rikkaus (1947)
  • Noita palaa elämään (1947)
  • Omena putoaa (1947)
  • Portti pimeään (1947)
  • Huhtikuu tulee (1948)
  • Kutsumaton (vieras) (1948)
  • Myöhästynyt hääyö (1948)
  • Viimeiset ihmiset (1950)
  • Pimeä komero (1951)
  • Miljoonavaillinki (1959)
  • Isänmaan parhaat (1961)
  • Keisari ja senaattori (1961)

Μη-φαντασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Siellä missä miehiä tehdään (1931). Description of the Finnish army
  • Aiotko kirjailijaksi (1935)
  • Neuvostovakoilun varjossa (1943)
  • Lähdin Istanbuliin (1948). Travels
  • Vallaton Waltari (1957). Artícles
  • Ihmisen ääni (1978)
  • Yksinäisen miehen juna (1978). Travels
  • Kirjailijan muistelmia (1980). Memoirs
  • Mika Waltarin mietteitä (1982)
  • Matkakertomuksia (1989). Travels

Περαιτέρω μελέτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.