Μάχη της Καρμπάλα

Μάχη της Καρμπάλα
Γενικές πληροφορίες
Προφορά
Πληροφορίες ασχολίας
Σχετικά πολυμέσα

Η Μάχη τής Καρμπάλα. Μουσείο του Μπρούκλιν.

Η μάχη της Καρμπάλα (αραβ.: ) διεξήχθη στις 10 Οκτωβρίου 680 (10 Μουχαράμ τού 61 ΈΕ τού ισλαμικού ημερολογίου) μεταξύ τού στρατού τού 2ου χαλίφη των Ομεϋαδών, Γιαζίντ Α΄ (βασ. 680–683 ) και ένός μικρού στρατού με επικεφαλής τον Χουσεΐν ιμπν Αλί, εγγονό τού Μωάμεθ προφήτη τού Ισλάμ, στην Καρμπάλα, στην περιοχή Σαβάντ (σημερινό νότιο Ιράκ).

Πριν από το τέλος του, ο χαλίφης των Ομεϋαδών Μουαβία Α΄ (βασ. 661–680 ) είχε προτείνει τον γιο του Γιαζίντ ως διάδοχό του. Ο διορισμός τού Γιαζίντ αμφισβητήθηκε από τούς γιους μερικών εξεχόντων συντρόφων του Μωάμεθ, συμπεριλαμβανομένου τού Χουσεΐν, γιου τού 4ου χαλίφη Ρασιντούν Αλί, και τού Αμπντ Αλάχ ιμπν αλ-Ζουμπαΐρ, γιου τού Ζουμπαΐρ ιμπν αλ-Αβάμ. Μετά το τέλος τού Μουαβία το 680, ο Γιαζίντ απαίτησε υποταγή από τον Χουσεΐν και άλλους αντιφρονούντες. Ο Χουσεΐν δεν έδωσε υποταγή, και ταξίδευσε στη Μέκκα. Οι κάτοικοι τής Κούφα, μίας ιρακινής πόλης-φρουράς και κέντρου τού χαλιφάτου τού Αλί, ήταν αντίθετοι με τούς χαλίφες των Ομεϋαδών με έδρα τη Συρία, και είχαν μακροχρόνιο δεσμό με τον οίκο τού Αλή. Πρότειναν στον Χουσεΐν να ανατρέψει τούς Ομεϋάδες. Στον δρόμο τού Χουσεΐν προς την Κούφα με μία συνοδεία περίπου 70 ανδρών, το καραβάνι του αναχαιτίστηκε από έναν στρατό 1.000 ανδρών τού χαλίφη, σε κάποια απόσταση από την Κούφα. Αναγκάστηκε να κατευθυνθεί βόρεια, και να στρατοπεδεύσει στην πεδιάδα τής Καρμπάλα στις 2 Οκτωβρίου, όπου έφθασε λίγο αργότερα ένας μεγαλύτερος στρατός των Ομεϋαδών . Οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν, αφού ο κυβερνήτης των Ομεϋαδών, Ουμπαΐντ Αλάχ ιμπν Ζιγιάντ, αρνήθηκε στον Χουσεΐν ασφαλή διέλευση, χωρίς να υποταχθεί στην εξουσία του, όρο που απέρριψε ο Χουσεΐν. Ακολούθησε μάχη στις 10 Οκτωβρίου, κατά την οποία ο Χουσεΐν σκοτώθηκε μαζί με τούς περισσότερους συγγενείς και συντρόφους του, ενώ τα επιζώντα μέλη τής οικογένειάς του αιχμαλωτίστηκαν. Η μάχη ήταν η αρχή τής Δεύτερης Φιτνά, κατά την οποία οι Ιρακινοί οργάνωσαν δύο ξεχωριστές εκστρατείες, για να εκδικηθούν το τέλος τού Χουσεΐν. Η πρώτη από τούς Ταβαμπίν και η άλλη από τον Μουχτάρ αλ-Θακαφί και τούς υποστηρικτές του.

Η Μάχη τής Καρμπάλα ενίσχυσε την ανάπτυξη τού φιλο-Αλιδικού κόμματος (Σιίτες τού Αλί) σε μία ξεχωριστή θρησκευτική αίρεση, με τις δικές της τελετουργίες και συλλογική μνήμη. Κατέχει κεντρική θέση στην ιστορία, την παράδοση και τη θεολογία των Σιιτών, και έχει συχνά αναφερθεί στη σιιτική λογοτεχνία. Για τούς Σιίτες, τα βάσανα και το τέλος τού Χουσεΐν έγιναν σύμβολο θυσίας στον αγώνα για το σωστό ενάντια στο λάθος, και για τη δικαιοσύνη και την αλήθεια ενάντια στην αδικία και το ψεύδος. Παρέχει επίσης στα μέλη τής σιιτικής πίστης έναν κατάλογο ηρωικών κανόνων. Η μάχη αυτή τιμάται κατά τη διάρκεια μίας ετήσιας δεκαήμερης περιόδου, κατά τη διάρκεια τού ισλαμικού μήνα Μουχαράμ από τούς Σιίτες, με αποκορύφωμα τη 10η ημέρα τού μήνα, γνωστή ως Ημέρα τής Ασούρα. Την ημέρα αυτή, οι Σιίτες Μουσουλμάνοι θρηνούν, πραγματοποιούν δημόσιες πομπές, οργανώνουν θρησκευτικές συγκεντρώσεις, χτυπούν το στήθος τους, και σε ορισμένες περιπτώσεις αυτομαστιγώνονται. Οι Σουνίτες Μουσουλμάνοι θεωρούν επίσης το περιστατικό ως ιστορική τραγωδία. Ο Χουσεΐν και οι σύντροφοί του θεωρούνται ευρέως μάρτυρες τόσο από τούς Σουνίτες, όσο και από τούς Σιίτες Μουσουλμάνους.

Νόμισμα τού Γιαζίντ Α΄ με μοτίβα των Σασσανιδών,[πθ λόπηκε στο νομισματοκοπείο τής Βασόρας, με ημερομηνία 61 ΈΕ (680/1 μ.Χ.), το έτος κατά το οποίο έλαβε χώρα η Μάχη τής Καρμπάλα.

Ένα ιερό κτισμένο στη θέση τού στρατοπέδου τού Χουσεΐν.

Το τζαμί Αλ-Αμπάς στην Καρμπάλα.

Ιερό μνημείο για όσους σκοτώθηκαν στη μάχη.

Το μέρος από όπου η Ζαϊνάμπ μπιντ Αλί έβλεπε τη μάχη.

Το ιερό Iμάμ Χουσαΰν κατά τη διάρκεια τού Αρμπαεέν.

Η τελετουργία χτυπήματος στο στήθος.

Ένα ματζλίς που κρατείται σε μία χουσαϋνιγιά.

Μία ζουλτζανά σε μία πομπή Μουαχαράμ.

Παράσταση των 12 Ιμάμηδων και επισόδεια από τη ζωή τους, όπως η Μάχη τής Καρμπάλα και το τέλος των χρόνων. Ζωγραφική από το Ιράν, λάδι σε καμβά, 19ος αι. Τρόπενμουζέουμ, Άμστερνταμ.

Πλακάκια μέσα στο Μουαβίν αολ-Μουλκ χουσαϋνιγιά, Κερμανσάχ, Ισάν, που παριστούν τον Αλί [ιμπν Χουσαΰν] Ζαΰντ αλ-Αμπιντίν, τη Ζαΰνάμπ μπιντ Αλί και άλλους αιχμαλώτους, που τούς πήραν στην Αυλή τού Γιαζίντ.

Βιβλιογραφία

• Aghaie, Kamran S. (2004). The Martyrs of Karbala: Shi'i Symbols and Rituals in Modern Iran. Seattle & London: University of Washington Press. ISBN 978-0-295-98455-1. 
• al-Balādhurī, Aḥmad ibn Yaḥyā (1996) [860–880]. Zakar, Suhail, επιμ. Ansab al-Ashraf, Vol. 3 (Dar al-Fikr έκδοση). Beirut, Lebanon: Dar al-Fikr. 
• Anthony, Sean (2011). The Caliph and the Heretic: Ibn Sabaʾ and the Origins of Shīʿism. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-21606-8. 
• Arjomand, Saïd A. (2016). Sociology of Shiʿite Islam: Collected Essays. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-9004326279. 
• Ayoub, Mahmoud (1978). Redemptive Suffering in Islam: A Study of the Devotional Aspects of Ashura in Twelver Shi'ism. Hague: Mouton Publishers. ISBN 90-279-7943-X. 
• Borrut, Antoine (2015). «Remembering Karbalāʾ: the construction of an early Islamic site of memory». Jerusalem Studies in Arabic and Islam 42: 249–282. 
• Brunner, Rainer (2013). «Karbala». Στο: Bowering, Gerhard; Crone, Patricia; Mirza, Mahan και άλλοι, επιμ. The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. New Jersey: Princeton University Press, σελ. 293. ISBN 978-0691134840. https://books.google.com/books?id=q1I0pcrFFSUC&pg=PA293. 
• Calmard, Jean (1982). «ʿAbbās b. ʿAlī b. Abū Ṭāleb». Encyclopaedia Iranica. 1. Encyclopædia Iranica Foundation. http://www.iranicaonline.org/articles/abbas-b-ali-b-abu-taleb. Ανακτήθηκε στις 11 August 2019. 
• Calmard, Jean (2004). «Ḥosayn b. ʿAli II. In Popular Shiʿism». Encyclopaedia Iranica. 7. Encyclopædia Iranica Foundation. http://www.iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-ii. Ανακτήθηκε στις 11 August 2019. 
• Chelkowski, Peter (1989). «Narrative Painting and Painting Recitation in Qajar Iran». Muqarnas 6: 98–111. doi:10.1163/22118993-90000238. 
• Chittick, William C. (1986). «Rūmī's view of the Imam Ḥusayn». 12. London: The Muhammadi Trust of Great Britain and Northern Ireland, pp. 3–12. ISBN 978-0710302076. 
• Πρότυπο:Daftary-The Ismailis
• Dakake, Maria M. (2007). The Charismatic Community: Shi'ite Identity in Early Islam. Albany: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-7033-6. 
• Dixon, Abd al-Ameer A. (1971). The Umayyad Caliphate, 65–86/684–705: (a Political Study). London: Luzac. ISBN 978-0718901493. 
• Donaldson, Dwight M. (1933). The Shi'ite Religion: A History of Islam in Persia and Irak. London: Luzac. OCLC 459263076. 
• Donner, Fred M. (2010). Muhammad and the Believers, at the Origins of Islam. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-05097-6. 
• Elsie, Robert (2005). Albanian Literature: A Short History. London & New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1845110314. 
• Fischer, Michael M. J. (2003). Iran: From Religious Dispute to Revolution. Madison: The University of Wisconsin Press. ISBN 978-0299184735. 
• Fitzpatrick, Coeli· Walker, Adam H. (2014). Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God [2 volumes]. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 978-1-61069-178-9. 
• Gölz, Olmo (2019). «Martyrdom and Masculinity in Warring Iran:The Karbala Paradigm, the Heroic, and the Personal Dimensions of War». Behemoth: A Journal on Civilisation 12 (1): 35–51. doi:10.6094/behemoth.2019.12.1.1005. 
• Günther, Sebastian (1994). «Maqâtil Literature in Medieval Islam». Journal of Arabic Literature 25 (3): 192–212. doi:10.1163/157006494X00103. 
• Halm, Heinz (1997). Shi'a Islam: From Religion to Revolution. Μτφρ. Allison Brown. Princeton: Markus Wiener Publishers. ISBN 1-55876-134-9. 
• Hanaway, W. L. Jr. (1991). «Marthiya in Persian literature». Στο: Bosworth, C. E., επιμ (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VI: Mahk–Mid. Λάιντεν: E. J. Brill, σσ. 608–609. ISBN 90-04-08112-7. 
• Πρότυπο:The First Dynasty of Islam
• Hawting, Gerald R. (2002). «Yazid (I) b. Mu'awiya». Στο: Bearman, P. J., επιμ (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume XI: W–Z. Λάιντεν: E. J. Brill. ISBN 90-04-12756-9. 
• Haywood, J. A. (1991). «Marthiya in Urdu literature». Στο: Bosworth, C. E., επιμ (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VI: Mahk–Mid. Λάιντεν: E. J. Brill, σσ. 610–612. ISBN 90-04-08112-7. 
• Hitti, Philip K. (1961). The Near East in History: A 5000 Year Story. Princeton, NJ: D. Van Nostrand Company.  Reprint: (ISBN 978-1258452452).
• Howard, I. K. A. (1986). «Husayn the Martyr: A Commentary on the Accounts of the Martyrdom in Arabic Sources». 12. London: The Muhammadi Trust of Great Britain and Northern Ireland, pp. 124–142. ISBN 978-0710302076. 
• Howard, I.K.A., επιμ. (1991). The History of al-Ṭabarī, Volume 19: The Caliphate of Yazīd ibn Muʿāwiyah, A.D. 680–683/A.H. 60–64. SUNY series in Near Eastern studies. (στα Αγγλικά). Ώλμπανυ, Νέα Υόρκη: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-0040-1. 
• Howard-Johnston, James (2010). Witnesses to a World Crisis: Historians and Histories of the Middle East in the Seventh Century. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-920859-3. 
• Hyder, Syed Akbar (2006). Reliving Karbala: Martyrdom in South Asian Memory. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-537302-8. 
• Jafri, S. M. (1979). Origins and Early Development of Shi'a Islam. London & New York: Longman. ISBN 978-0582780804. 
• Πρότυπο:Kennedy-The Armies of the Caliphs
• Kennedy, Hugh (2023). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (2nd έκδοση). Abingdon, Oxon and New York: Routledge. ISBN 978-0-367-36690-2. 
• Lammens, Henri (1927). «Al-Ḥasan b. 'Ali b. Abï Ṭālib». Στο: Houtsma, M. Th.; Wesinck, A. J.; Arnold, T. W. και άλλοι, επιμ. The Encyclopædia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples. 2. Leiden: E. J. Brill, σελ. 274. OCLC 1008303874. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73273/page/n5. 
• Lammens, Henri (1921). Le Califat de Yazid Ier (στα Γαλλικά). Beirut: Imprimerie Catholique Beyrouth. OCLC 474534621. 
• Lewis, Bernard (2002). Arabs in History. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-164716-1. 
• Madelung, Wilferd (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-64696-0. 
• Madelung, Wilferd (2004). «Ḥosayn b. ʿAli I. Life and Significance in Shiʿism». Encyclopaedia Iranica. 7. Encyclopædia Iranica Foundation. http://www.iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-i. Ανακτήθηκε στις 11 August 2019. 
• Momen, M. (1985). An Introduction to Shi'i Islam. Yale University Press. ISBN 978-0300035315. 
• Nakash, Yitzhak (1993). «An Attempt To Trace the Origin of the Rituals of 'Āshūrā». Die Welt des Islams 33 (2): 161–181. doi:10.1163/157006093X00063. 
• Munson, Henry (1988). Islam and Revolution in the Middle East. Yale University Press. ISBN 978-0300046045. 
• Norris, H. T. (1993). Islam in the Balkans: Religion and Society Between Europe and the Arab World. Columbia: University of South Carolina Press. ISBN 978-0872499775. 
• Pinault, David (2001). Horse of Karbala: Muslim Devotional Life in India. New York: Palgrave. ISBN 978-1-349-61982-5. 
• Sachedina, Abdulaziz A. (1981). Islamic Messianism: The Idea of Mahdi in Twelver Shi'ism. Albany: State University of New York Press. ISBN 978-0-87395-442-6. 
• Schimmel, Annemarie (1975). Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill: The University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-1271-6. 
• Schimmel, Annemarie (1986). «Karbalā' and the Imam Husayn in Persian and Indo-Muslim literature». 12. London: The Muhammadi Trust of Great Britain and Northern Ireland, pp. 29–39. ISBN 978-0710302076. 
• Sindawi, Khalid (2002). «The image of Ḥusayn ibn 'Alī in Maqātil Literature». Quaderni di Studi Arabi 20-21: 79–104. 
• Sharon, Moshe (1983). Black Banners from the East: The Establishment of the ʻAbbāsid State: Incubation of a Revolt. Jerusalem: JSAI. ISBN 978-965-223-501-5. 
• Thackston, Wheeler M. (1994). A Millennium of Classical Persian Poetry: A Guide to the Reading & Understanding of Persian Poetry from the Tenth to the Twentieth Century. Bethesda: IBEX Publishers. ISBN 978-0936347509. 
• Lewis, B., επιμ. (1971). «(Al)-Ḥasan b. 'Alï b. Abï Ṭālib» (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram. Λάιντεν: E. J. Brill, σσ. 240–243. ISBN 90-04-08118-6. 
• Vaglieri, L. Veccia (1971). «(Al)-Ḥusayn b. 'Alï b. Abï Ṭālib». Στο: Lewis, B., επιμ (στα αγγλικά). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram. Λάιντεν: E. J. Brill, σσ. 607–615. ISBN 90-04-08118-6. 
• Wellhausen, Julius (1901). Die religiös-politischen Oppositionsparteien im alten Islam (στα Γερμανικά). Berlin: Weidmannsche Buchhandlung. OCLC 453206240. 
• Πρότυπο:The Arab Kingdom and its Fall
• Yildirim, Riza (2015). «In the Name of Hosayn's Blood: The Memory of Karbala as Ideological Stimulus to the Safavid Revolution». Journal of Persianate Studies 8 (2): 127–154. doi:10.1163/18747167-12341289. 
• Zakeri, Mohsen (1995). Sāsānid Soldiers in Early Muslim Society: The Origins of ʿAyyārān and Futuwwa. Wiesbaden: Otto Harrassowitz. ISBN 978-3-447-03652-8. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• « Μάχη της Καρμπάλα », Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα