Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λούις Γιουτζήν Μπρους

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Λούις Γιουτζήν Μπρους
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Louis Eugene Brus (Αγγλικά)
Γέννηση10  Αυγούστου 1943
Κλίβλαντ[1][2][3]
Θάνατος11  Ιανουαρίου 2026[4]
Hastings-on-Hudson[5]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής[6][7][8]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[9]
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο Ράις (έως 1965)
Πανεπιστήμιο Κολούμπια (έως 1969)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταχημικός
φυσικός
διδάσκων πανεπιστημίου
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο Κολούμπια
Bell Labs
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςKavli Prize in Nanoscience (2008)
μετάλλιο Γουίλαρντ Γκιμπς (2009)[10]
βραβείο της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών στις Χημικές Επιστήμες (2010)
R. W. Wood Prize (2006)[11]
Irving Langmuir Award in Chemical Physics (2001)[12]
Welch Award in Chemistry (2013)[13]
Bower Award and Prize for Achievement in Science (2012)[14]
μετάλλιο Βενιαμίν Φραγκλίνος (2012)
Peter Debye Award in Physical Chemistry (2011)[15]
Clarivate Citation Laureates (2012)
βραβείο Νόμπελ Χημείας (2023)[16]
Ιστότοπος
www.columbia.edu/cu/chemistry/fac-bios/brus/group/index.html
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Λούις Γιουτζήν Μπρους (αγγλ. Louis Eugene Brus, συνήθως ως Louis E. Brus‎‎, 10 Αυγούστου 1943 – 11 Ιανουαρίου 2026) ήταν Αμερικανός χημικός, καθηγητής στην έδρα «Samuel Latham Mitchell» της Χημείας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Συνεισέφερε στην ανακάλυψη των κολλοειδών ημιαγώγιμων νανοκρυστάλλων που έγιναν γνωστή με την κοινή ονομασία «κβαντικές κηλίδες».[17] Το 2023 βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Χημείας «για την ανακάλυψη και τη σύνθεση» αυτών των νανοκρυστάλλων.

Σπουδές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λούις Γιουτζήν Μπρους γεννήθηκε στο Κλίβελαντ του Οχάιο[18] Πήγε γυμνάσιο στην κωμόπολη Ρόουλαντ Παρκ του Κάνσας, όπου ανέπτυξε ενδιαφέρον για τη χημεία και τη φυσική.[19]

Εισάχθηκε στο Πανεπιστήμιο Ράις (στο Χιούστον) όπου σπούδασε φυσικοχημεία, ενώ παραλλήλως συμμετείχε σε πρόγραμμα εκπαιδεύσεως ως έφεδρος αξιωματικός του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, με τον βαθμό του σημαιοφόρου. Αποφοιτώντας το 1965 ξεκίνησε διδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.[19] Για τη διδακτορική διατριβή του, παραμένοντας σε θέμα φυσικοχημείας, εργάσθηκε πάνω στη φωτόλυση των ατμών ιωδιούχου νατρίου υπό την επίβλεψη του Ρίτσαρντ Μπέρσον (R. Bersohn, 1925-2003).[19]

Κυρίως σταδιοδρομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την απόκτηση του διδακτορικού του το 1969, ο Μπρους εργάσθηκε ως επιστήμονας αξιωματικός σε συνεργασία με τον Λιν Μινγκ-τσανγκ στο Εργαστήριο Ναυτικών Ερευνών των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον[19]

Μετά από σύσταση του Μπέρσον, ο Μπρους εγκατέλειψε το Ναυτικό και εντάχθηκε στο προσωπικό της Εργαστήρια Μπελ το 1973. Εκεί πραγματοποίησε τις έρευνες που οδήγησαν στην ανακάλυψη των κβαντικών κηλίδων.[19] Το 1996 ο Μπρους εγκατέλειψε τα Εργαστήρια Μπελ όταν εκλέχθηκε καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κολούμπια.[19]

Ερευνητικό έργο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι λεγόμενες «κβαντικές κηλίδες» είναι μικροσκοπικοί ημιαγώγιμοι κρύσταλλοι, το μέγεθος των οποίων τους προσδίδει ιδιόμορφες οπτικές και ηλεκτρονικές ιδιότητες.[20] Ο Μπρους συνέθεσε ανεξάρτητα τέτοιους κρυστάλλους σε διάλυμα το 1982. Εκείνη την εποχή μελετούσε την οργανική φωτοχημεία σε επιφάνειες σωματιδίων θειούχου καδμίου με χρήση καθετήρων φασματοσκοπίας Ράμαν, αναζητώντας πιθανές εφαρμογές για τη δέσμευση της ηλιακής ενέργειας.[21][22] Παρετήρησε ότι οι οπτικές ιδιότητες των κρυστάλλων μεταβάλλονταν όταν τους άφηνε για 24 ώρες.[22] Ο Μπρους απέδωσε τη μεταβολή αυτή του ενεργειακού χάσματος σε ωρίμανση κατά Όστβαλντ, δηλαδή αύξηση του μεγέθους των κρυστάλλων.[22] Ο Μπρους παρέσχε το θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση της συμπεριφοράς αυτών των κβαντικών κηλίδων με όρους κβαντικών φαινομένων. Προσδιόρισε τη σχέση ανάμεσα στο μέγεθος των σωματίων των ημιαγώγιμων αυτών κρυστάλλων και το μήκος κύματος του φωτός που εκπέμπουν όταν διεγερθούν[23][24][25][26][27], σχέση που σήμερα είναι γνωστή με το όνομά του ως εξίσωση Brus.[21]

Ο Μπρους επεχείρησε να έλθει σε επαφή με ερευνητές στην τότε Σοβιετική Ένωση. Μόλις το 1990 συνάντησε τους Αλεξέι Εκίμοφ και Αλεξάντρ Έφρος, που είχαν αναπτύξει πρώτοι τους ημιαγώγιμους νανοκρυστάλλους σε γυαλί το 1981, υπό απλούστερες συνθήκες, και η έρευνά τους δεν ήταν διαθέσιμη στις ΗΠΑ.[22]

Στα Εργαστήρια Μπελ ο Μπρους συνεργάσθηκε με τους τότε μεταδιδάκτορες ερευνητές Πωλ Αλιβιζάτο και Μουντζί Μπαουέντι σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα με τον χημικό οργανομεταλλικών συνθέσεων Μάικλ Λ. Στάιγκερβαλντ, με στόχο τη δημιουργία κβαντικών κηλίδων μικρότερου μεγέθους.[19]

Τιμητικές διακρίσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπρους εκλέχθηκε το 1998 εταίρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών[28], το 2004 μέλος της Αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών[29] και αργότερα μέλος της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων.[30]

Το 2006 τιμήθηκε με το Βραβείο R.W. Wood της Οπτικής Εταιρείας Αμερικής «για την ανακάλυψη των νανοκρυσταλλικών κβαντικών κηλίδων και για πρωτοποριακές μελέτες των ηλεκτρονικών και οπτικών ιδιοτήτων τους», από κοινού με τους Αλεξέι Εκίμοφ και Αλεξάντρ Έφρος.[31][32] Βραβεύθηκε επίσης με το πρώτο στην ιστορία Βραβείο Κάβλι για τη νανοεπιστήμη από κοινού με τον Σούμιο Ιιτζίμα το 2008 «για τη μεγάλη συμβολή τους στην ανάπτυξη του νανοεπιστημονικού πεδίου των μηδενικής διαστάσεως και των μονοδιάστατων νανοδομών στη φυσική, τη χημεία και τη βιολογία».[33] Το 2009 έλαβε το Βραβείο Γουίλαρντ Γκιμπς «για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του στη δημιουργία των χημικών κβαντικών κηλίδων».[34] Το 2010 ο Μπρους επιλέχθηκε για το Βραβείο χημικών επιστημών της NAS. Το 2012 βραβεύθηκε το Βραβείο Bower του Ινστιτούτου Φραγκλίνου[35]

Το 2023 ο Μπρους βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Χημείας από κοινού με τους προαναφερθέντες Εκίμοφ και Μπαουέντι «για την ανακάλυψη και σύνθεση των κβαντικών κηλίδων».[36] Ο Μπαουέντι είχε συνεργασθεί ως μεταδιδάκτορας με τον Μπρους στα Εργαστήρια Μπελ.[37]

Το 2025 ο Μπρους εισάχθηκε ως εταίρος στην Εθνική Ακαδημία Εφευρετών.[38]

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Professor Louis Brus: Faculty Profile». Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  2. ↑ «Biography of Louis E. Brus». Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 26  Ιανουαρίου 2005.
  3. ↑ «The Franklin Institute Honors 'Best Of The Best' At 2012 Awards». CBS News. 26  Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  4. ↑ «Brus, Rice alumnus and Nobel laureate, passes away at 82». Πανεπιστήμιο Ράις. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  5. ↑ www.nytimes.com/2026/01/23/science/louis-e-brus-dead.html.
  6. ↑ (Αγγλικά) PubMed. 22276666.
  7. ↑ «Biography of Louis E. Brus». Εθνικό Κέντρο Βιοτεχνολογικών Πληροφοριών. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  8. ↑ «Capped nanometer silicon electronic materials†». Απριλίου 1993. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  9. ↑ Στίβεν Τσεν, Chad Hurley, Jawed Karim: (πολλαπλές γλώσσες) YouTube. bN52Obt_WPg.
  10. ↑ «Willard Gibbs Award». Αμερικανική Εταιρεία Χημείας. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  11. ↑ www.optica.org/get_involved/awards_and_honors/awards/award_descriptions/rwwood/.
  12. ↑ «Irving Langmuir Award in Chemical Physics». American Physical Society. Ανακτήθηκε στις 18  Φεβρουαρίου 2022.
  13. ↑ «Louis E. Brus». Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  14. ↑ «Louis E.Brus». Franklin Institute website. Ανακτήθηκε στις 5  Ιανουαρίου 2026.
  15. ↑ «Peter Debye Award in Physical Chemistry Recipients». Αμερικανική Εταιρεία Χημείας. Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  16. ↑ «Nobel Prize in Chemistry 2023». Ανακτήθηκε στις 13  Ιανουαρίου 2026.
  17. ↑ Brus, Louis E. (1984). «Electron–electron and electron-hole interactions in small semiconductor crystallites: The size dependence of the lowest excited electronic state». The Journal of Chemical Physics 80 (4403): 4403-4409. doi:10.1063/1.447218. Bibcode: 1984JChPh..80.4403B. http://scitation.aip.org/content/aip/journal/jcp/80/9/10.1063/1.447218. Ανακτήθηκε στις January 30, 2015.
  18. ↑ Marquis, Who's Who· Who, Marquis Who's (18 Δεκεμβρίου 2007). Who's Who in Science and Engineering 2008-2009. Marquis Who's Who. ISBN 978-0-8379-5768-5 – μέσω Google Books.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 Davis, Tinsley (Φεβρουάριος 2005). «Biography of Louis E. Brus». Proceedings of the National Academy of Sciences 102 (5): 1277-1279. doi:10.1073/pnas.0409555102. ISSN 0027-8424. PMID 15677326.
  20. ↑ Singh, Suchita; Dhawan, Aksha; Karhana, Sonali; Bhat, Madhusudan; Dinda, Amit Kumar (November 29, 2020). «Quantum Dots: An Emerging Tool for Point-of-Care Testing». Micromachines 11 (12): 1058. doi:10.3390/mi11121058. ISSN 2072-666X. PMID 33260478.
  21. 1 2 Kafel, A.; Al-Rashid, S.N. Turki (January 1, 2023). «Study Using the Brus Equation to Examine How Quantum Confinement Energy Affects the Optical Characteristics of Cadmium Sulfide and Zinc Selenide». International Journal of Nanoscience 22 (4): 2350034–120. doi:10.1142/S0219581X23500345. ISSN 0219-581X. Bibcode: 2023IJN....2250034K. https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2023IJN....2250034K/abstract.
  22. 1 2 3 4 Robinson, Julia. «The quantum dot story». Chemistry World. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2023.
  23. ↑ Sanderson, Katharine; Castelvecchi, Davide (October 4, 2023). «Tiny 'quantum dot' particles win chemistry Nobel». Nature 622 (7982): 227-228. doi:10.1038/d41586-023-03048-9. PMID 37794149. Bibcode: 2023Natur.622..227S. https://www.nature.com/articles/d41586-023-03048-9.
  24. ↑ Efros, Alexander L.; Brus, Louis E. (April 27, 2021). «Nanocrystal Quantum Dots: From Discovery to Modern Development». ACS Nano 15 (4): 6192-6210. doi:10.1021/acsnano.1c01399. ISSN 1936-0851. PMID 33830732. Bibcode: 2021ACSNa..15.6192E. https://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/acsnano.1c01399.
  25. ↑ Bubola, Emma· Miller, Katrina (4 Οκτωβρίου 2023). «Nobel Prize in Chemistry Awarded to 3 Scientists for Exploring the Nanoworld». The New York Times.
  26. ↑ Gramling, Carolyn (4 Οκτωβρίου 2023). «The development of quantum dots wins the 2023 Nobel prize in chemistry». Science News.
  27. ↑ Clery, Daniel· Kean, Sam (4 Οκτωβρίου 2023). «Creators of quantum dots, used in TV displays and cell studies, win chemistry Nobel». Science.
  28. ↑ «Curl Elected AAAS Fellow». Rice University. 28 Μαΐου 1998. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2023.
  29. ↑ «Louis E. Brus». National Academy of Sciences. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2023.
  30. ↑ «Gruppe 4: Kjemi» (στα Νορβηγικά). Νορβηγική Ακαδημία των Επιστημών και των Γραμμάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2010.
  31. ↑ «R.W. Wood Prize». Optica.
  32. ↑ «Twenty attain 2006 top honors from the OSA». Laser Focus World. 30 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2023.
  33. ↑ «Columbia Professors to Receive Kavli Prizes in Norway Ceremony». 2008. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2010.
  34. ↑ «Gibbs Award Ceremony 2009». Chicago ACS Archive. Chicago Section of the American Chemical Society. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2016.
  35. ↑ «Bower Award and Prize for Achievement in Science». Franklin Institute. 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2013.
  36. ↑ Devlin, Hannah (4 Οκτωβρίου 2023). «Scientists share Nobel prize in chemistry for quantum dots discovery». The Guardian. ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2023.
  37. ↑ «Names of purported Nobel chemistry prize winners inadvertently released». Reuters. 4 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2023.
  38. ↑ «National Academy of Inventors Fellows Class of 2025» (PDF). 2025. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]



Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Λούις_Γιουτζήν_Μπρους&oldid=11505898"