Λουδοβίκος Ι΄ της Γαλλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Λουδοβίκος Ι' της Γαλλίας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λουδοβίκος Ι΄ της Γαλλίας
Louis X of France2.jpg
Γέννηση
Παρίσι
Θάνατος
Βανσέν
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία και Ισπανία
Ιδιότητα πολιτικός
Σύζυγος Μαργαρίτα της Βουργουνδίας () και Κλημεντία του Ανζού ()
Τέκνα Ιωάννα Β΄ της Ναβάρρας και Ιωάννης Α΄ της Γαλλίας
Γονείς Φίλιππος Δ΄ της Γαλλίας και Ιωάννα της Ναβάρρας
Αδέλφια Ισαβέλλα της Γαλλίας, Κάρολος Δ΄ της Γαλλίας και Φίλιππος Ε΄ της Γαλλίας
Αξίωμα king of Navarra ( - )
king of France ( - )
Commons page Πολυμέσα
Η στέψη του Λουδοβίκου και της Κλημεντίας - μικρογραφία 15ου αιώνα.

Ο Λουδοβίκος Ι΄ της Γαλλίας ή Λουδοβίκος ο Ισχυρογνώμων (Louis X, Παρίσι, 4 Οκτωβρίου 1289 - 5 Ιουνίου 1316) βασιλιάς της Γαλλίας (1314-1316) και κόμης της Καμπανίας (1305 - 1316) ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Φιλίππου Δ΄ της Γαλλίας και της Ιωάννας της Ναβάρρας. [1] Κληρονόμησε το βασίλειο της Ναβάρρας με τον θάνατο της μητέρας του στις 4 Απριλίου 1305 και στέφθηκε βασιλιάς της Ναβάρρας στις 6 Ιουνίου 1313. [2] Την σύντομη περίοδο βασιλείας του ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στην αριστοκρατία και την κεντρική εξουσία την οποία εκπροσωπούσε ο Καγκελάριος της Γαλλίας Ενγκούεραντ ντε Μαρινί ο οποίος είχε τοποθετηθεί από τον πατέρα του. Ο θείος του Κάρολος του Βαλουά αρχηγός της αριστοκρατικής ομάδας πίεζε έντονα τον Λουδοβίκο Ι΄ να εκτελέσει τον Ενγκούεραντ ντε Μαρινί. Ο Λουδοβίκος επέτρεψε στους σκλάβους να εξαγοράσουν την δουλεία τους και επέτρεψε στους Ιουδαίους τους οποίους είχε εξορίσει ο πατέρας του να επανέλθουν στην Γαλλία (1315).

Σκάνδαλο μοιχείας της πρώτης συζύγου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παντρεύτηκε την Μαργαρίτα της Βουργουνδίας (1305) με την οποία απέκτησε μια κόρη την Ιωάννα Β΄ της Ναβάρρας (1312 - 1349). [3] Την επόμενη χρονιά η σύζυγος του Μαργαρίτα μαζί με την νύφη του Λευκή της Βουργουνδίας σύζυγο του αδελφού του Καρόλου κατηγορήθηκαν για μοιχεία από την αδελφή του Ισαβέλλα της Γαλλίας, η άλλη νύφη του Ιωάννα Β΄, κόμισσα της Βουργουνδίας σύζυγος του αδελφού του Φιλίππου κατηγορήθηκε ότι γνώριζε την υπόθεση και την συγκάλυψε. Η Μαργαρίτα και η Λευκή παρουσιάστηκαν στο Γαλλικό κοινοβούλιο να απολογηθούν και κρίθηκαν ένοχες, οι εραστές τους εκτελέστηκαν και οι ίδιες ρίχτηκαν στην φυλακή όπου και πέθαναν. [4] Η άλλη νύφη του Ιωάννα κρίθηκε αθώα από τον ίδιο τον σύζυγο της Φίλιππο και απελευθερώθηκε. [5] Ο Λουδοβίκος διαδέχθηκε τον πατέρα του στον θρόνο της Γαλλίας το 1314. Η σύζυγος του Μαργαρίτα πέθανε στην φυλακή στις 14 Αυγούστου 1315 πιθανώς στραγγαλίστηκε, ο Λουδοβίκος παντρεύτηκε 5 μέρες αργότερα στις 19 Αυγούστου 1315 την Κλημεντία του Ανζού, κόρη του Καρόλου Μαρτέλου της Ουγγαρίας, ανιψιά του θείου και συμβούλου του Καρόλου Βαλουά. Ο Λουδοβίκος και η Κλημεντία στέφθηκαν βασιλείς της Γαλλίας τον Αύγουστο του 1315 στην Ρενς. [6]

Εξεγέρσεις την περίοδο που έγινε βασιλιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1315 ο Λουδοβίκος Ι΄ προκήρυξε διάταγμα με το οποίο κάθε δούλος που πατούσε σε Γαλλικό έδαφος θα μπορούσε να εξαγοράσει την ελευθερία του, συνέπεια αυτού του διατάγματος ήταν να καταργηθεί η δουλεία στις υπερπόντιες αποικίες. [7] Το διάταγμα το οποίο υπογράφει σαν βασιλιάς αναφέρει "όσο σύντομα ένας σκλάβος αναπνεύσει τον Γαλλικό αέρα τόσο θα αναπνεύσει αέρα ελευθερίας" [8] Στα τέλη της βασιλείας του πατέρα του ξέσπασε εξέγερση εναντίον των μεταρρυθμίσεων του, με τον θάνατο του και την άνοδο στον θρόνο του Λουδοβίκος Ι΄ η εξέγερση πήρε την μορφή επανάστασης, συγγραφείς το χρεώνουν στην συμπεριφορά του Λουδοβίκου στην νεότητα του. [9] Ομάδες δυσαρεστημένων ευγενών συγκεντρώθηκαν σε όλο το βασίλειο απαιτώντας αλλαγές. [10] Ο θείος του βασιλιά Κάρολος Βαλουά στράφηκε εναντίον του καγκελαρίου Ενγκούεραντ ντε Μαρινί τον οποίο είχε τοποθετήσει ο αδελφός του, κατάφερε να πείσει τον νεαρό ανιψιό του να τον εκτελέσει στην Βενσέν τον Απρίλιο του 1315. [11] Πολλοί άλλοι επίσης υπουργοί και συνεργάτες του πατέρα του Φιλίππου Δ΄ καταδιώχθησαν. [12] Τα γεγονότα αυτά συνεργάστηκαν με την ακύρωση όλων των καταστατικών και των μεταρρυθμίσεων που είχε πραγματοποιήσει ο πατέρας του.[13] Η Γαλλική μοναρχία επανήλθε στην παλιότερη μορφή της προκειμένου να ικανοποιήσει τις ομάδες των έντονα δυσαρεστημένων ευγενών. [14]

Κατάργηση της δουλείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λουδοβίκος κατάργησε την δουλεία (1315) υπογράφοντας διάταξη σχετικά με την εξαγορά της ελευθερίας των σκλάβων έναντι κάποιου χρηματικού ποσού. [15] Ένα σώμα εκλεκτόρων δημιουργήθηκε για να εκτιμήσει την χρηματική αξία του κάθε σκλάβου. [16] Το ποσό πληρωμής για τους σκλάβους που ανήκαν στον ίδιο τον βασιλιά θα πήγαινε απ'ευθείας στα βασιλικά ταμεία, για τους σκλάβους που ανήκαν σε διάφορους άλλους ευγενείς το ποσό θα μοιραζόταν ανάμεσα στον ιδιοκτήτη και τον βασιλιά. [17] Ο Λουδοβίκος προανήγγειλε οτι θα χρησιμοποιούσε τα έσοδα που θα πήγαιναν στα βασιλικά ταμεία για την εξαγορά των σκλάβων για τις πολεμικές ανάγκες του βασιλικού στρατού στην Φλάνδρα.[18] Ο Λουδοβίκος Ι΄ άλλαξε και την πολιτική του πατέρα του απέναντι στους Ιουδαίους ο οποίος τους είχε εξορίσει από την Γαλλία (1306) αποφάσισε υπό προϋποθέσεις ότι θα μπορεί να δεχτεί πίσω στην Γαλλία τις Εβραϊκές κοινότητες.[19] Τα έσοδα τα οποία θα προέκυπταν από την εξαγορά εκ μέρους των Εβραίων της επιστροφής τους στην χώρα θα πήγαιναν απ'ευθείας στα βασιλικά ταμεία. [20] Σύμφωνα με καταστατικό που εξέδωσε ο Λουδοβίκος (1315) οι προϋποθέσεις για να μπορούν να επιστρέψουν οι Εβραίοι ήταν : παραμονή το μέγιστο 12 χρόνια σε καθορισμένες περιοχές, να φοράνε μόνιμα περιβραχιόνιο και η απαγόρευση της τοκογλυφίας. [21] Οι περιορισμοί που επέβαλε ο Λουδοβίκος στην Εβραϊκή κοινότητα την εξασθένησαν σημαντικά, μετατράπηκε σε μια κοινότητα εξαρτώμενη από την προστασία του ίδιου του βασιλιά. [22]

Πόλεμοι στην Φλάνδρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνέχισε τις προσπάθειες του πατέρα του να λύσει το πολύ βαρύ πρόβλημα που υπήρχε με την Φλάνδρα.[23] Οι κόμηδες της Φλάνδρας ήταν πολύ πλούσιοι και μπορούσαν να έχουν αυτονομία από το Γαλλικό στέμμα, οι Καπέτιδες μονάρχες έκαναν πολλά χρόνια προσπάθειες να τους υποτάξουν αλλά με ελάχιστη επιτυχία.[24] Ο Φίλιππος Δ΄ προσπάθησε να επιβάλει την κυριαρχία του στην Φλάνδρα μέσω του στρατού υπό την ηγεσία του Ροβέρτου Β΄ του Αρτουά αλλά γνώρισε την ήττα από τους συμμάχους της Φλάνδρας Μογγόλους στην μάχη της Χρυσής Ορδής στις 11 Ιουλίου 1302. [25] Την επόμενη χρονιά με την νίκη του στο Μονς-αν-Πεβέλ μπόρεσε να αποκαταστήσει την κυριαρχία του αλλά η κατάσταση εξακολουθούσε πάντοτε να είναι κρίσιμη. Ο Λουδοβίκος κινητοποίησε στρατό κατά μήκος της Φλάνδρας αλλά σύντομα κατάλαβε ότι επειδή ήταν πολύ πλούσια περιοχή χρειαζόταν να την απομονώσει εμπορικά, γι'αυτό ζήτησε από τον γαμπρό του Εδουάρδο Β΄ της Αγγλίας και τους Ισπανούς εμπόρους να διακόψουν το εμπόριο μαζί της.[26] Το αποτέλεσμα του εμπορικού εμπάργκο ήταν να δημιουργηθούν άλλα προβλήματα όπως το λαθρεμπόριο, χρειαζόταν και τρόφιμα για τον στρατό του γι'αυτό αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια από τους ευγενείς και την εκκλησία.[27]

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λουδοβίκος δέχεται δίπλωμα απο τους Ιουδαίους - μικρογραφία 14ου αιώνα.

Ο Λουδοβίκος ήταν μανιώδης παίκτης και λάτρης του τένις, ήταν ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία που κατασκεύασε κλειστές αίθουσες τένις στην σημερινή μορφή, επειδή δεν τον ικανοποιούσε να γίνεται το παιχνίδι μονάχα σε υπαίθριους χώρους.[28] Η ιδέα αυτή που ξεκίνησε ο Λουδοβίκος εξαπλώθηκε σύντομα σε ολόκληρη την Ευρώπη.[29] Τον Ιούνιο του 1316 στο Βενσέν μετά από ένα πολύ εξαντλητικό παιχνίδι στην ζέστη κατανάλωσε τεράστιες ποσότητες από κρύο αλκοόλ και πέθανε αιφνίδια από πνευμονία ή πλευρίτιδα ενώ υπάρχουν πολλές υποψίες ότι δηλητηριάστηκε από την πεθερά του αδελφού του Φιλίππου Μαώ του Αρτουά.[30] Τάφηκε στην Βασιλική Σαιν-Ντενί μαζί με την δεύτερη σύζυγο του Κλημεντία. Την εποχή του θανάτου του η Κλημεντία ήταν έγκυος 4 μηνών αντιβασιλιάς ορίστηκε ο αδελφός του Φίλιππος μέχρι να γεννηθεί το παιδί το οποίο αν ήταν γιος θα οριζόταν νέος βασιλιάς. Το παιδί ήταν τελικά αγόρι γεννήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 1316 αλλά έζησε και βασίλευσε μόνο 5 μέρες ως Ιωάννης Α΄ της Γαλλίας και πέθανε στις 19 Νοεμβρίου 1319. Το όνειρο του αδελφού του Φιλίππου και της συζύγου του Ιωάννας η οποία είχε απαλλαγεί από το σκάνδαλο μοιχείας του 1314 να τον διαδεχτούν έγινε πραγματικότητα. Ο Λουδοβίκος Ι΄ ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές στην μυθιστοριματική σειρά του μεγάλου Γάλλου συγγραφέα Ρωσικής καταγωγής Μωρίς Ντριόν (1918 - 2009) "Οι καταραμένοι βασιλείς".[31]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Baynes, p.18.
  2. The Low Countries and the Disputed Imperial Election of 1314, Henry S. Lucas, Speculum,Vol. 21, No. 1 (Jan., 1946), 79.
  3. Konta, p.521.
  4. Jim Bradbury, The Capetians: Kings of France 987-1328, (Hambledon Continuum, 2007), 277.
  5. Jim Bradbury, The Capetians: Kings of France 987-1328, (Hambledon Continuum, 2007), 277.
  6. Jordan 2005, p. 64.
  7. Christopher L. Miller, The French Atlantic triangle: literature and culture of the slave trade, p.20.
  8. Ordonnances des Roi de France, V, p.1311, as quoted in Travers Twist. "The Extraterritoriality of Public Ships of War in Foreign Waters", The Law Magazine and Review: A Quarterly Review of Jurisprudence, Volume 1, No. 219, Saunders and Benning (February 1876)
  9. Sellery, p.292.
  10. Wagner, p.203.
  11. Lea, p.451.
  12. Emmerson and Clayton-Emmerson, p.528.
  13. Emmerson and Clayton-Emmerson, p.528.
  14. Wagner, p.203.
  15. Bishop, p.296.
  16. Stephen, p.377.
  17. Stephen, p.377.
  18. Jeudwine, p.18.
  19. Chazan, p.79.
  20. Chazan, p.79.
  21. Chazan, pp79-80.
  22. Chazan, p.79.
  23. Holmes, p.16.
  24. Holmes, p.16.
  25. Holmes, p.16.
  26. Kulsrud, p.212.
  27. Jordan, pp.169–170.
  28. Newman, p.163.
  29. Newman, p.163.
  30. Gillmeister, pp. 17–21.
  31. "Les Rois maudits: Casting de la saison 1" (in French). AlloCiné. 2005. Archived from the original on 19 December 2014. Retrieved 25 July 2015.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Baynes, Thomas Spencer (ed). (1890) The Encyclopædia Britannica. Henry G. Allen Company.
  • Bradbury, Jim. (2007) The Capetians: Kings of France 987-1328 Hambledon Continuum.
  • Bishop, Morris. (2001) The Middle Ages. Houghton Mifflin Harcourt.
  • Chazan, Robert. (1979) Church, State, and Jew in the Middle Ages. Behrman House.
  • Emmerson, Richard Kenneth and Sandra Clayton-Emmerson. (2006) Key Figures in Medieval Europe: an Encyclopedia. New York: Routledge.
  • Gillmeister, Heiner. (1998) Tennis: A Cultural History. London: Leicester University Press.
  • Holmes, George. (2000) Europe, Hierarchy and Revolt, 1320–1450, 2nd edition. Oxford: Blackwell.
  • Jeudwine, John Wynne. (1983) Tort, Crime, and Police in Mediaeval Britain: a review of some early law and custom. London: Wm. S. Hein Publishing.
  • Jordan, William Chester. (1996) The Great Famine: Northern Europe in the early Fourteenth Century. Princeton: Princeton University Press.
  • Jordan, William Chester (2005). Unceasing Strife, Unending Fear: Jacques de Therines and the Freedom of the Church in the Age of the Last Capetians. Princeton University Press.
  • Konta, Annie Lemp. (1914) The History of French literature from the Oath of Strasburg to Chanticler. London: D. Appleton and Company.
  • Kulsrud, Carl Jacob. (2005) Maritime Neutrality to 1780: a history of the main principles governing neutrality and belligerency to 1780. Clark: Law Book Exchange.
  • Lea, Henry Charles. (1887) A History of the Inquisition of the Middle Ages, Part Three. London: Harper.
  • Newman, Paul B. (2001) Daily Life in the Middle Ages. Jefferson: McFarland.
  • Rose, Hugh James. (1857) A New General Biographical Dictionary, Volume 11. London: Fellows.
  • Sellery, George C. (2007) The Founding of Western Civilization. Read Book.
  • Stephen, James. (2008) Lectures on the History of France. Read Book.
  • Wagner, John. A. (2006) Encyclopedia of the Hundred Years War. Westport: Greenwood Press.
Προκάτοχος:
Φίλιππος Δ΄
Βασιλιάς της Γαλλίας
Royal Standard of the King of France.svg
29 Νοεμβρίου 13145 Ιουνίου 1316
Διάδοχος:
Ιωάννης ο Υστερότοκος
Προκάτοχος:
Φίλιππος ο Ωραίος και η σύζυγος του Ιωάννα Α΄
Βασιλιάς της Ναβάρρας
13051316
Διάδοχος:
Ιωάννης ο Υστερότοκος
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Louis X of France της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).