Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας (ΛΔΟ, ουγγρικά: Magyar Népköztársaság‎) ήταν μονοκομματική σοσιαλιστική δημοκρατία. Υφίστατο από τις 20 Αυγούστου 1949[1] έως τις 23 Οκτωβρίου 1989.[2] Το κυβερνών κόμμα καθ'όλη την ύπαρξη της ΛΔΟ ήταν το Ουγγρικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα, υπό την επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης. Σύμφωνα με τη Διάσκεψη της Μόσχας το 1944, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συμφώνησαν ότι η Ουγγαρία θα συμπεριληφθεί στην Σοβιετική σφαίρα επιρροής.[3][4] Η ΛΔΟ υπήρξε μέχρι τον Οκτώβριο του 1989, όταν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης έφεραν το τέλος της κομμουνιστικής εποχής στην Ουγγαρία.

Οι αρχές της ΛΔΟ θεωρούσαν την ίδια διάδοχο κράτος της Ουγγρικής Σοβιετικής Δημοκρατίας (βραχύβιο κράτος το οποίο συγκροτήθηκε το 1919). Ήταν το πρώτο κομμουνιστικό κράτος το οποίο δημιουργήθηκε μετά την ίδρυση της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας (Ρωσική ΣΟΣΔ). Η Σοβιετική Ένωση μετέτρεψε το πολίτευμα της Ουγγαρίας σε λαϊκή δημοκρατία κατά την δεκαετία του 1940. Γεωγραφικά συνόρευε με την Ρουμανία και την Σοβιετική Ένωση (μέσω της Ουκρανικής ΣΣΔ) (στα ανατολικά), με την Γιουγκοσλαβία (στα νοτιοδυτικά), την Τσεχοσλοβακία (στα βόρεια) και την Αυστρία (στα δυτικά).

Έχοντας παραγκωνίσει τα περισσότερα κόμματα, οι Κομμουνιστές δαπάνησαν ενάμισι χρόνο για να εδραιώσουν την εξουσία τους. Αυτό κορυφώθηκε τον Οκτώβριο του 1947, όταν οι Κομμουνιστές ειδοποίησαν τους μη Κομμουνιστές συνεργάτες τους στην κυβέρνηση συνασπισμού ότι θα έπρεπε να συνεργαστούν με μια επαναρυθμισμένη κυβέρνηση συνασπισμού αν ήθελαν να παραμείνουν στην Ουγγαρία.[5] Τον Ιούνιο του 1948 οι Κομμουνιστές υποχρέωσαν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα να συγχωνευτεί με το Κομμουνιστικό Κόμμα, σχηματίζοντας το Ουγγρικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (ΟΣΕΚ, ουγγρικά: MDP). Ωστόσο, οι λίγοι διαφωνούντες Σοσιαλδημοκράτες παραγκωνίστηκαν, κάνοντας το ΟΣΕΚ ένα μετονομασμένο και διευρυμένο κομμουνιστικό κόμμα. Στην συνέχεια, ο Ματίας Ράκοσι ανάγκασε τον Ζόλταν Τίλντι να παραδώσει την προεδρία στον πρώην σοσιαλδημοκράτη και πλέον κομμουνιστή Άρπαντ Σάκασιτς. Τον Δεκέμβριο, ο Λάγιος Ντίνιες αντικαταστάθηκε από τον ηγέτη της αριστερής πτέρυγας του κόμματος των Μικροϊδιοκτητών, Ιστβάν Ντόμπι. Η διαδικασία της εδραίωσης των κομμουνιστών ολοκληρώθηκε περισσότερο ή λιγότερο με τις εκλογές του Μαΐου του 1949. Στους ψηφοφόρους δόθηκε ένας ενιαίο ψηφοδέλτιο όπου παρουσιάζονταν τα ονόματα των από κοινού υποψήφιων κομμάτων. Στις 18 Αυγούστου, η νεοεκλεγείσα Εθνοσυνέλευση ψήφισε το νέο σύνταγμα, το οποίο ήταν σχεδόν μια πιστή αντιγραφή του αντίστοιχου Σοβιετικού. Όταν ψηφίστηκε και επίσημα στις 20 Αυγούστου, η χώρα μετονομάστηκε σε Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας.

Η ίδια πολιτική δυναμική συνέχισε για χρόνια στην Ουγγαρία, με τη Σοβιετική Ένωση να ασκεί σημαντική επιρροή στην ουγγρική πολιτική μέσω του Ουγγρικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Έκανε παρεμβάσεις όταν χρειαζόταν, μέσω στρατιωτικών εξαναγκασμών και μυστικών επιχειρήσεων. Ο Ράικ ονόμασε την μορφή διακυβέρνησης της Ουγγαρίας ως "δικτατορία του προλεταριάτου χωρίς τη Σοβιετική μορφή" η οποία είχε την ονομασία "λαϊκή δημοκρατία".[6] Η πολιτική καταπίεση και η οικονομική ύφεση οδήγησαν στην εθνική εξέγερση του Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 1956, γνωστή στην ιστοριογραφία ως Ουγγρική Επανάσταση του 1956. Η Επανάσταση ήταν η μεγαλύτερη ενιαία πράξη πολιτικής διαφωνίας στο Ανατολικό Μπλοκ. Αφού αρχικά η ΕΣΣΔ άφησε τους επαναστάτες να συνεχίσουν την επανάσταση, ύστερα έστειλε χιλιάδες στρατιώτες και άρματα μάχης για να συντρίψουν την αντιπολίτευση, εγκαθιστώντας ένα νέο καθεστώς ελεγχόμενο από τη Σοβιετική κυβέρνηση. Το νέο καθεστώς σκότωσε χιλιάδες Ούγγρους και οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες άλλους στην εξορία. Ωστόσο, κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1960, η κυβέρνηση είχε χαλαρώσει πολύ την γραμμή της, εφαρμόζοντας μια μοναδική μορφή ημιφιλελεύθερου Κομμουνισμού, γνωστός ως "Κομμουνισμός του Γκουλάς". Το κράτος επέτρεψε την πρόσβαση σε ορισμένα καταναλωτικά και πολιτιστικά προϊόντα της Δύσης, έδωσε στους Ούγγρους μεγαλύτερη ελευθερία να ταξιδεύουν στο εξωτερικό και επανέφερε σημαντικά το μυστικό αστυνομικό κράτος. Ο Γιάνος Κάνταρ κυβέρνησε την Ουγγαρία από το 1956 έως το 1988. Ο Κάνταρ αποσύρθηκε το 1988 όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί πιεζόμενος από ακόμη πιο μεταρρυθμιστές πολιτικούς. Μάλιστα το 1988 η Ουγγαρία αντιμετώπιζε και οικονομική ύφεση. Η Ουγγαρία παρέμεινε κομμουνιστικό κράτος μέχρι το 1989, όταν τα κομμουνιστικά καθεστώτα στο Ανατολικό Μπλοκ κατέρρευσαν, με αποκορύφωμα την πτώση του τείχους του Βερολίνου (1989) και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, δύο χρόνια αργότερα, το 1991.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «1949. évi XX. törvény. A Magyar Népköztársaság Alkotmánya. [Act XX of 1949. The Constitution of the Hungarian People's Republic]» (στα Hungarian). Magyar Közlöny (Budapest: Állami Lapkiadó Nemzeti Vállalat) 4 (174): 1361. 20 August 1949. 
  2. «1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról [Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution]» (στα Hungarian). Magyar Közlöny (Budapest: Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat) 44 (74): 1219. 23 October 1989. 
  3. Melvyn Leffler, Cambridge History of the Cold War: Volume 1 (Cambridge University Press, 2012), p. 175
  4. The Untold History of the United States, Stone, Oliver and Kuznick, Peter (Gallery Books, 2012), p. 114, citing The Second World War Triumph and Tragedy, Churchill, Winston, 1953, pp. 227–228, and Modern Times: The World from the Twenties to the Nineties, Johnson, Paul (New York: Perennial, 2001), p. 434
  5. Hungary: a country study. Library of Congress Federal Research Division, December 1989.
  6. Crampton 1997, σελ. 241.