Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λαρίσα Λατίνινα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Λαρίσα Λατίνινα
Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1964
Προσωπικές Πληροφορίες
Γέννηση27 Δεκεμβρίου 1934 (1934-12-27) (91 ετών)
Χερσώνα, Σοβιετική Ένωση
Έτη δραστηριοποίησης1953 - 1966
Ύψος1,61 μέτρα
Βάρος52 κιλά
Άθλημα
ΆθλημαΕνόργανη γυμναστική
Μετάλλια
Χώρα συμμετοχής: Σοβιετική Ένωση Σοβιετική Ένωση
Διοργάνωση 1ο 2ο 3ο
Ολυμπιακοί Αγώνες 9 5 4
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 9 4 1
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 7 2 1
Σύνολο 25 15 6
Ολυμπιακοί Αγώνες
ΧρυσόΜελβούρνη 1956Ομαδικό
ΧρυσόΜελβούρνη 1956Σύνθετο ατομικό
ΧρυσόΜελβούρνη 1956Άλμα
ΧρυσόΜελβούρνη 1956Ασκήσεις εδάφους
ΧρυσόΡώμη 1960Σύνθετο ομαδικό
ΧρυσόΡώμη 1960Σύνθετο ατομικό
ΧρυσόΡώμη 1960Ασκήσεις εδάφους
ΧρυσόΤόκιο 1964Σύνθετο ομαδικό
ΧρυσόΤόκιο 1964Ασκήσεις εδάφους
ΑργυρόΜελβούρνη 1956Ασύμμετροι ζυγοί
ΑργυρόΡώμη 1960Ασύμμετροι ζυγοί
ΑργυρόΡώμη 1960Δοκός
ΑργυρόΤόκιο 1964Σύνθετο ατομικό
ΑργυρόΤόκιο 1964Άλμα
ΧάλκινοΜελβούρνη 1956Σύνθετο ομαδικό
ΧάλκινοΡώμη 1960Άλμα
ΧάλκινοΤόκιο 1964Ασύμμετροι ζυγοί
ΧάλκινοΤόκιο 1964Δοκός

Η Λαρίσα Σεμιόνοβνα Λατίνινα (ρωσικά: Лари́са Семёновна Латынина, γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1934) είναι Σοβιετική / Ρωσίδα πρώην αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής, μία από τις κορυφαίες του αθλήματος όλων των εποχών.[1][2] Ανάμεσα στο 1956 και το 1964 κέρδισε 14 ατομικά ολυμπιακά μετάλλια και τέσσερα ομαδικά, από τα οποία τα εννέα χρυσά.[3][4] Το σύνολο των 18 μεταλλίων παρέμεινε ρεκόρ για 48 χρόνια μέχρι που τη ξεπέρασε ο Αμερικανός κολυμβητής Μάικλ Φελπς το 2012,[5] ενώ ο ίδιος ξεπέρασε και το ρεκόρ των ατομικών μεταλλίων το 2016. Μια από τις μεγαλύτερες αθλήτριες όλων των εποχών, συνέβαλε αποφασιστικά στη διεθνή καταξίωση του αθλήματός της και την καθιέρωση της Σοβιετικής Ένωσης ως κυρίαρχης δύναμης στη γυμναστική.[6][7][8]

Βιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννημένη ως Λαρίσα Σεμιόνοβνα Ντίρι στη Χερσώνα της Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, ΕΣΣΔ, έχασε τον πατέρα της σε παιδική ηλικία στη Μάχη του Στάλινγκραντ, αν και ο ίδιος είχε εγκατέλειψε την οικογένεια όταν το κορίτσι ήταν λίγων μηνών. Άρχισε μπαλέτο που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές στη χώρα της μετά από μια παράσταση των Μπαλέτων Μπολσόι. Έχοντας ως όνειρο να γίνει μπαλαρίνα, στράφηκε στη γυμναστική στα 11 της χρόνια αφότου ο χορογράφος της έκλεισε τη σχολή. Όμως στην ίδια άρεσε να σκαρφαλώνει σε δέντρα και σοφίτες και να δημιουργεί μπάρες από σωλήνες. Παράλληλα, οι φαινομενικά παράλληλες πορείες μπαλέτου και γυμναστικής αυτά διασταυρώθηκαν και έτσι στη συνέχεια έπρεπε να επιλέξει. Τα βασικά του μπαλέτου έδωσαν στη νεαρή αθλήτρια πλαστικότητα και την ικανότητα να αυτοσχεδιάζει σε αθλητικές ασκήσεις. Αποφοίτησε από το λύκειο το 1953 και μετακόμισε με τη μητέρα της στο Κίεβο για να φοιτήσει στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο Λένιν και για να συνεχίσει τη προπόνηση, στη εθελοντική αθλητική κοινότητα Μπουρεβέστνικ.[9][10][11]

Το 1950 συμμετείχε για πρώτη φορά σε αγώνες ως μέλος της ομάδας μαθητών της Ουκρανικής ΣΣΔ, συμμετείχε στο Πανενωσιακό Πρωτάθλημα στο Καζάν. Η εμφάνισή της δεν ήταν καθόλου ελπιδοφόρα. Αυτό την πείσμωσε και ξεκίνησε πιο εντατικές προπονήσεις ώστε σε δύο χρόνια κατετάγη τέταρτη στο σύνθετο ατομικό στο εθνικό πρωτάθλημα στην κατηγορία των γυναικών το 1953, ενώ κέρδισε το πρώτο της μετάλλιο, το χάλκινο στη δοκό ισορροπίας.[12] Την ίδια χρονιά σε ηλικία 19 ετών εμφανίστηκε πρώτη φορά σε διεθνή διοργάνωση, στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητών στο Βουκουρέστι, όπου κέρδισε τα πρώτα της χρυσά μετάλλια στην αθλητική της καριέρα σε διεθνείς αγώνες. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Ρώμη το 1954, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο σύνθετο ομαδικό, ενώ η ίδια ήταν 14η στο σύνθετο ατομικό. Παρ' αυτά, εντυπωσίασε τους ειδικούς στις ασκήσεις εδάφους σε αγώνες που διεξήχθησαν καλοκαίρι και σε ανοικτό χώρο.[10][13][14]

Σταδιοδρομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάρτιο του 1956, κέρδισε μια μεγάλη διεθνή διοργάνωση στο Κίεβο, ενώ τον Μάιο ήταν νικήτρια στο Κύπελλο της ΕΣΣΔ στο Μπακού. Ακολούθησε το πρωτάθλημα της ΕΣΣΔ και δύο χρυσά μετάλλια στο άλμα και στις ασκήσεις εδάφους.[10] Ομως, στα προκριματικά της Σοβιετικής Ένωσης για τη συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1956, συμμετείχε τραυματίας και κατάφερε με δυσκολία να εξασφαλίσει την τέταρτη θέση πρόκρισης. Έτσι, δεν υπολογίζονταν ιδιαίτερα από τους προπονητές της ομάδας.[15] Όμως, η ίδια είχε μάθει από μικρή ηλικία να είναι ιδιαίτερα μαχητική, ενώ ένα ακόμα χαρακτηριστικό ήταν η ιδιαίτερη ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης που είχε αποκτήσει και που η ίδια θεωρούσε ως σημαντικό προσόν της για την επίτευξη των στόχων της.[16][17] Ανταγωνίστηκε την Άγκνες Κελέτι από την Ουγγαρία και έγινε η πιο επιτυχημένη γυμνάστρια στη διοργάνωση. Η Λατίνινα κέρδισε την Κελέτι στο σύνθετο ατομικό και η σοβιετική ομάδα κέρδισε στο ομαδικό αγώνισμα. Στους τελικούς, η Σοβιετική γυμνάστρια κατέκτησε χρυσά μετάλλια στις ασκήσεις εδάφους (από κοινού με τη Κελέτι) και στο άλμα, ασημένιο στους ασύμμετρους ζυγούς και χάλκινο στο πλέον κατηργημένο αργότερα ομαδικό άθλημα με φορητή συσκευή (μια μορφή ρυθμικής γυμναστικής). Η Κελέτι κέρδισε επίσης έξι μετάλλια, τέσσερα χρυσά και δύο ασημένια.[18][19]

Το 1957 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα κατέκτησε όλα τα χρυσά μετάλλια και καθιερώθηκε ως η κορυφαία του αθλήματός της.[20][21] Στα τέλη όμως του 1957 έχασε το εθνικό Πρωτάθλημα στο σύνθετο ατομικό από τη Σοφία Μουράτοβα. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1958 που διοργανώθηκε στη Μόσχα νίκησε στα πέντε από τα έξι αγωνίσματα που συμμετείχε και είχε και ένα αργυρό μετάλλιο. Όπως αποκάλυψε η ίδια αργότερα ήταν τεσσάρων μηνών έγκυος (απρόσμενα) στην κόρη της, ήταν ενήμερη για το γεγονός αλλά το απέκρυψε ώστε να συμπεριληφθεί στην ομάδα.[17][22][23] Στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη Ρώμη το 1960 κατέκτησε ξανά τον τίτλο στο σύνθετο ατομικό, ενώ στο ομαδικό πρωτοστάτησε της Σοβιετικής Ένωσης καταλαμβάνοντας τη πρώτη θέση σε τέσσερα αγωνίσματα, εξασφαλίζοντας εύκολα τη νίκη με διαφορά εννέα πόντων από τη δεύτερη Τσεχοσλοβακία. Οι Σοβιετικες αθλήτριες μονομάχησαν έντονα μεταξύ τους κατακτώντας 11 από τα 12 μετάλλια στα ατομικά αγωνίσματα. Η Λατίνινα υπερασπίστηκε το τίτλο της στις ασκήσεις εδάφους, κέρδισε το χρυσό στη δοκό ισορροπίας και τους ασύμμετρους ζυγούς και το χάλκινο στο άλμα.[24][25]

Το 1961 αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης στο σύνθετο ατομικό για δεύτερη φορά μετά το 1957, η πρώτη που κατάφερε κάτι τέτοιο.[26] Παρά την διεθνή επιτυχία της, η κατάκτηση του τίτλου στο σύνθετο ατομικό του εθνικού πρωταθλήματος χρειάστηκε να περιμένει μέχρι το 1961 καθώς ο εγχώριος ανταγωνισμός ήταν πολύ σκληρός. Κέρδισε τον τίτλο στο σύνθετο ατομικό στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1962, νικώντας την Τσεχοσλοβακάκα Βιέρα Τσασλάφσκα στη διοργάνωση της Πράγας. Η νίκη της στις ασκήσεις εδάφους συνέχισαν την αήττητη σειρά της στο όργανο, όπου και πάλι βαθμολογήθηκε με 9,90.[27] Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1964 η Λατίνινα κέρδισε άλλα δύο χρυσά μετάλλια, στο ομαδικό και στις ασκήσεις εδάφους, για τρίτη φορά στη σειρά, όμως η Τσασλάφσκα κέρδισε το σύνθετο ατομικό, αφήνοντας τη Σοβιετική γυμνάστρια στη δεύτερη θέση. Η Λατίνινα κέρδισε ένα ασημένιο και δύο χάλκινα σε άλλα αγωνίσματα, έχοντας συνολικά 18 μετάλλια στους Ολυμπιακούς - εννέα χρυσά, πέντε ασημένια και τέσσερα χάλκινα. Κέρδισε μετάλλιο σε κάθε αγώνισμα στο οποίο συμμετείχε με εξαίρεση τη δοκό ισορροπίας το 1956, όπου ήταν τέταρτη. Παραμένει μέχρι σήμερα η κορυφαία Ολυμπιονίκης του αθλήματος.[1][19]

Τα εννέα χρυσά μετάλλια της Λατίνινα την κατατάσσουν δεύτερη στο κατάλογο με τους Ολυμπιονίκες με τα περισσότερα χρυσά, μαζί με τους Μαρκ Σπιτς, Καρλ Λιούις, Πάαβο Νούρμι και Κέιτι Λεντέκι, πίσω μόνο από τον Μάικλ Φελπς, ο οποίος έχει 23 και ο οποίος ξεπέρασε το ρεκόρ το 2008. Όταν αποχώρησε από την ενεργό δράση ήταν στη πρώτη θέση μαζί με τον Νούρμι, έχοντας όμως μεγαλύτερο σύνολο μεταλλίων. Είχε τη διάκριση να έχει κατακτήσει τα περισσότερα ολυμπιακά μετάλλια (ατομικά ή ομαδικά) από οποιοδήποτε άλλο αθλητή από το 1964 μέχρι το 2012.[19][25] Επίσης, είναι η μόνη γυναίκα που κέρδισε εννέα χρυσά ολυμπιακά μετάλλια μέχρι το 2024,[28] η μόνη γυναίκα που έχει κερδίσει τίτλους στο σύνολο σε περισσότερες από δύο Ολυμπιάδες, η μόνη γυναίκα που έχει κερδίσει χρυσό μετάλλιο σε περισσότερες από δύο Ολυμπιάδες (στις ασκήσεις εδάφους) και η μόνη από τις τρεις γυναίκες που έχουν κερδίσει σε κάθε ατομικό γυμναστικό άθλημα σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ή Ολυμπιακούς Αγώνες.[29]

Μετά τους Ολυμπιακοί Αγώνες του 1964 παρέμενε σε δράση για δύο ακόμα χρόνια και αποχώρησε μετά το παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1966, όπου κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο ομαδικό στην ασυνήθιστη ηλικία για το άθλημα των 32 ετών.[20][23] Συνολικά σε παγκόσμια πρωταθλήματα κατέκτησε εννέα χρυσά μετάλλια, τέσσερα αργυρά και τρία χάλκινα, ενώ ακόμα επτά χρυσά μετάλλια προστέθηκαν στη συλλογή της από ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.[25]

Μετά τον αθλητισμό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έγινε προπονήτρια της εθνικής ομάδας γυμναστικής της Σοβιετικής Ένωσης από το 1968 μέχρι το 1977 δουλεύοντας σκληρά και αυστηρά. Στις επόμενες τρεις Ολυμπιάδες οι αθλητές που προπονούσε κέρδισαν 10 χρυσά μετάλλια, και τα τρία στο ομαδικό, όμως έχασαν το σύνθετο ατομικό σε δύο από τις τρεις διοργανώσεις, το 1968 και το 1976. Μετά τη διοργάνωση του Μόντρεαλ και την άνοδο της Ρουμάνας Νάντια Κομανέτσι, οι μέθοδοί της θεωρήθηκαν ξεπερασμένες και η Λατίνινα αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση της προπονήτριας.[17][30] Από το 1975 έως το 1980, ήταν μέλος της οργανωτικής επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων της Μόσχας.[15] Τα τελευταία χρόνια, είναι μια από τις ηγετικές παρουσίες της Ένωσης Ρώσων Αθλητών και συμμετέχει ενεργά στο έργο της Ρωσικής Ένωσης Ολυμπιονικών.

Σε φωτογραφία του 2010

Έχει ρωσική υπηκοότητα και ζει σε μικρή απόσταση από τη Μόσχα. Έχει λάβει πολυάριθμες σοβιετικές και ρωσικές κρατικές διακρίσεις,[14] ενώ το 1989 τιμήθηκε με την ανώτατη αθλητική διάκριση, το Ολυμπιακό Τάγμα. Το 1998 εισήχθη στο Hall of Fame της Διεθνούς Ομοσπονδίας Γυμναστικής.[25] Το 2000 ήταν μια από τους 20 καλύτερους αθλητές του 20ού αιώνα που βραβεύτηκαν από τη Διεθνή Ένωση Αθλητικού Τύπου (AIPS).[31] Είναι συγγραφέας τεσσάρων βιβλίων σχετικών με τη γυμναστική.[21] Παντρεύτηκε τρεις φορές διατηρώντας το επώνυμο του πρώτου της συζύγου και απέκτησε μία κόρη και ένα γιο.[11]

Η κληρονομιά της

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λατίνινα απέκτησε σημαντική αναγνώριση στην πατρίδα της και η γυμναστική μαζί της οδηγώντας σε μια γενιά σπουδαίων αθλητών στη συνέχεια. Η φήμη της συναγωνιζόταν τους μεγαλύτερους αθλητές των πιο δημοφιλών αθλημάτων όπως το ποδόσφαιρο.[15] Η καριέρα της συνέπεσε χρονικά με τη διεθνή καθιέρωση του αθλήματος καθώς η πρώτη Ολυμπιακή διοργάνωση ήταν αυτή του 1952. Η επιτυχία της βασιζόταν στην εξαιρετική κομψότητα, την καλλιτεχνία και την αυθόρμητη δημιουργικότητα, μερικά από τα οποία προέρχονταν από το υπόβαθρο στο μπαλέτο, «που έμοιαζε τόσο πολύ με το μπαλέτο», όπως έλεγε η ίδια. Κατά τη διάρκεια καριέρα της, διατήρησε την όρθια στάση και τις κλασικές γραμμές μιας μπαλαρίνας και ανέπτυξε μια ιδιαίτερη ικανότητα στις ασκήσεις εδάφους. Με την τηλεοπτική κάλυψη των Ολυμπιακών Αγώνων σε περιορισμένη μετάδοση και τον Ψυχρό Πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης να μαίνεται στο παρασκήνιο, τα εξαιρετικά της κατορθώματα δεν τράβηξαν τόσο μεγάλη διεθνή προσοχή όσο θα μπορούσαν και σε νεότερες εποχές έχει συμβεί.[9][16] Συνέβαλε σημαντικά στη διαμόρφωση του αθλήματος και στην καθιέρωσή του όπως αυτό έγινε ευρύτερα γνωστό για δεκαετίες με την ιδιαίτερη ικανότητά της στις ασκήσεις εδάφους (με τελείως διαφορετικές υποδομές στην εποχή της όπως το συνήθως ξύλινο πάτωμα) να αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για τη θεμελίωση της εικόνας του ως συνδυασμό και του καλλιτεχνικού στοιχείου στο κύριο αθλητικό μέρος.[17][32][33]

Σημαντικότερα αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Διοργάνωση Τοποθεσία Αγώνισμα Μετάλλιο
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1954 Ρώμη, Ιταλία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Ολυμπιακοί Αγώνες 1956 Μελβούρνη, Αυστραλία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Αργυρό
Ομαδικό (φορ) Χάλκινο
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1957 Βουκουρέστι, Ρουμανία Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Δοκός ισορροπίας Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1958 Μόσχα, Σοβιετική Ένωση Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Δοκός Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Αργυρό
Ολυμπιακοί Αγώνες 1960 Ρώμη, Ιταλία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Αργυρό
Δοκός ισορροπίας Αργυρό
Άλμα Χάλκινο
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1961 Λειψία, Ανατολική Γερμανία Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Αργυρό
Δοκός ισορροπίας Αργυρό
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1962 Πράγα, Τσεχοσλοβακία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Άλμα Αργυρό
Δοκός Αργυρό
Ασύμμετροι ζυγοί Χάλκινο
Ολυμπιακοί Αγώνες 1964 Τόκιο, Ιαπωνία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Αργυρό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Άλμα Αργυρό
Ασύμμετροι ζυγοί Χάλκινο
Δοκός Χάλκινο
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1965 Σόφια, Βουλγαρία Σύνθετο ατομικό Αργυρό
Ασκήσεις εδάφους Αργυρό
Δοκός ισορροπίας Αργυρό
Ασύμμετροι ζυγοί Αργυρό
Άλμα Χάλκινο
Παγκοσμίο Πρωτάθλημα 1966 Ντόρτμουντ, Δυτική Γερμανία Σύνθετο ομαδικό Αργυρό

Τιμές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ολυμπιακό Τάγμα (Olympic Order) : 1989

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 «Top five female Olympic gymnasts of all time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2024.
  2. ↑ «Σαν σήμερα «έφυγε» η Βέρα Τσασλάφσκα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2024.
  3. ↑ «Top 20: Οι κορυφαίοι Ολυμπιονίκες της ιστορίας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2024.
  4. ↑ «Olympics 2024: Ranking the 10 greatest Olympians of all time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2024.
  5. ↑ «Phelps Turns Tables on Media; Federer Waits, then Woos Ο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2016.
  6. ↑ «Sportco's undisputed list of the 10 Greatest Olympians of all time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2021.
  7. ↑ «Leading 12 modern Olympians». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2025.
  8. ↑ «Top 10 greatest Olympians of all time ranked: World's fastest man Usain Bolt to medal machine Michael Phelps and 'Sportsman of the Century'». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2024.
  9. 1 2 «Larisa Latynina: An unbeaten Olympian for 48 years – until now». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2024.
  10. 1 2 3 «В день рождения ЗМС СССР Ларисы Семеновны Латыниной - "Легенды отечественной спортивной гимнастики - Гимнаст века - Латынина Лариса Семеновна"». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2024.
  11. 1 2 «Лариса Латынина: «Я ушла от мужа к человеку, о котором не хочу даже вспоминать». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2025.
  12. ↑ «Лариса Семенівна Латиніна: до 85-річчя від дня народження зірки світової спортивної гімнастики, дев'ятиразової олімпійської чемпіонки». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2020.
  13. ↑ «Larisa Latynina». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2006.
  14. 1 2 «ЛАТЫНИНА Лариса Семеновна (р. 1934)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2022.
  15. 1 2 3 «Ларисе Латыниной 27 декабря исполняется 90 лет». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2024.
  16. 1 2 «IOC : Record-breaking gymnast Latynina certain she was "born a winner"». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2022.
  17. 1 2 3 4 «With her all-time record set to fall, little-known Latynina looks back». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2025.
  18. ↑ «Άγκνες Κέλετι-Λαρίσα Λατίνινα: Οι ζωντανοί θρύλοι της ενόργανης που διέπρεψαν στη Μελβούρνη». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2025.
  19. 1 2 3 «IOC : Larisa LATYNINA». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2021.
  20. 1 2 «Λαρίσα Λατίνινα: Η γυμνάστρια από τη Σοβιετική Ένωση, μία αξεπέραστη... μηχανή παραγωγής μεταλλίων!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2025.
  21. 1 2 «Лариса Латынина. Биография». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2017.
  22. ↑ «ЛАТЫНИНА: «Чтобы не бояться, не думайте о страхе»». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2020.
  23. 1 2 «Скрыла правду ради успеха. Гимнастка стала легендой на пятом месяце беременности». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2025.
  24. ↑ «With her all-time record set to fall, little-known Latynina looks back». 10 Ιουλίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2012.
  25. 1 2 3 4 «Larissa Latynina». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2023.
  26. ↑ «Esposito spettacolare, domina l'all around agli Europei di Lipsia: è bis d'oro». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2024.
  27. ↑ «Латынина, Лариса Семеновна». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 19 Ιουνίου 2021.
  28. ↑ Wallechinsky, David· Jaime Loucky (2008). The Complete Book of the Olympics: 2008 Edition. Aurum Press. σελίδες 702. ISBN 978-1-84513-330-6.
  29. ↑ «Larysa Latynina». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2011.
  30. ↑ «Η άνοδος και η πτώση της Λαρίσα Λατίνινα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2012.
  31. ↑ «Латынина Лариса Семеновна». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2021.
  32. ↑ «The New York Times : Phelps Tops Another Olympian, but at 77, She Grins». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2022.
  33. ↑ «Larysa Latynina». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2022.

Βιβλιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Larisa Latynina (1975). The Balance (στα Ρωσικά). Moscow: Molodaya gvardiya. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2016. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Λαρίσα_Λατίνινα&oldid=11234774"