Λαοκρατική Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Λαοκρατική Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν
آذربایجان خلق جومهوریتی

Σημαία
Γκαντζά (μέχρι Σεπ. 1918)
Μπακού
Πληθυσμός
 • Απογραφή  

2,861,862  

Η Λαοκρατική Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν (ΛΔΑ, αζερικά: Azərbaycan Demokratik Respublikası‎), επίσης γνωστή ως Λαϊκή Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν (αζερικά: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti‎), ή απλώς ως Αζερμπαϊτζάν στην Σύνοδο Ειρήνης του Παρισιού, 1919–1920,[1][2] ή Καυκάσιο Αζερμπαϊτζάν σε ορισμένα διπλωματικά έγγραφα στο εξωτερικό, ήταν μια από τις πρώτες κοσμικές σύγχρονες δημοκρατίες στον τουρκικό και μουσουλμανικό κόσμο. Η ΛΔΑ ιδρύθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο του Αζερμπαϊτζάν στην Τυφλίδα στις 28 Μαΐου 1918 μετά την κατάρρευση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.[3] Τα καθιερωμένα σύνορά της ήταν με τη Ρωσία στα βόρεια, τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γεωργίας στα βορειοδυτικά, την Πρώτη Δημοκρατία της Αρμενίας στα δυτικά και το Ιράν στα νότια. Ο πληθυσμός της αριθμούσε 2,86 εκατομμύρια.[4] Η Γκατζά ήταν η προσωρινή πρωτεύουσα της Δημοκρατίας καθώς το Μπακού ήταν υπό τον έλεγχο των Μπολσεβίκων. Το όνομα του «Αζερμπαϊτζάν», που υιοθετήθηκε για την χώρα από το ηγετικό κόμμα Μουσαβατ για πολιτικούς λόγους,[5][6] χρησιμοποιούταν πριν από την ίδρυση της Δημοκρατίας αποκλειστικά για τον προσδιορισμό της γειτονικής περιοχής του σύγχρονου βορειοδυτικού Ιράν.[7][8][9]

Υπό την ΛΔΑ, αναπτύχθηκε ένα κυβερνητικό σύστημα στο οποίο ένα Κοινοβούλιο εκλεγμένο με βάση την καθολική, ελεύθερη και αναλογική εκπροσώπηση ήταν το ανώτατο όργανο της κρατικής εξουσίας. Το Συμβούλιο Υπουργών αναφερόταν σε αυτό. Ο Φαταλι Χαν Χοϊσκι έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός του.[10] Εκτός από την πλειοψηφία του Μουσαβατ, το Αχραρ, το Ιττιχαντ, οι Μουσουλμάνοι Σοσιαλδημοκράτες και οι εκπρόσωποι των αρμενικών (21 από τις 120 έδρες[3]), ρωσικών, πολωνικών, εβραϊκών και γερμανικών μειονοτήτων κέρδισαν έδρες στο κοινοβούλιο. Μερικά μέλη υποστήριξαν πανισλαμιστικές και παντουρκικές θέσεις.[11]

Μεταξύ των σημαντικών επιτευγμάτων του Κοινοβουλίου ήταν η επέκταση του δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες, καθιστώντας το Αζερμπαϊτζάν ένα από τα πρώτα κράτη στον κόσμο, και την πρώτη χώρα με πλειοψηφία μουσουλμάνων, που παραχώρισε στις γυναίκες ίσα πολιτικά δικαιώματα με τους άνδρες.[3] Ένα άλλο σημαντικό επίτευγμα της ΛΔΑ ήταν η ίδρυση του Κρατικού Πανεπιστημίου του Μπακού, το οποίο ήταν το πρώτο πανεπιστήμιο σύγχρονου τύπου που ιδρύθηκε στο Αζερμπαϊτζάν.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Bulletin d'Information de l'Azerbaidjan, No. I, September 1, 1919, pp. 6–7
  2. 125 H.C.Debs., 58., February 24, 1920, p. 1467.
  3. 3,0 3,1 3,2 Kazemzadeh, Firuz (1951). The Struggle for Transcaucasia: 1917-1921. The New York Philosophical Library. σελίδες 124, 222, 229, 269–270. ISBN 978-0-8305-0076-5. 
  4. Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community. Cambridge University Press, 2004, p. 129. (ISBN 0521522455)
  5. Yilmaz, Harun (2015). National Identities in Soviet Historiography: The Rise of Nations Under Stalin. Routledge. σελ. 21. ISBN 978-1317596646. On May 27, the Democratic Republic of Azerbaijan (DRA) was declared with Ottoman military support. The rulers of the DRA refused to identify themselves as [Transcaucasian] Tatar, which they rightfully considered to be a Russian colonial definition. (...) Neighboring Iran did not welcome did not welcome the DRA's adoptation of the name of "Azerbaijan" for the country because it could also refer to Iranian Azerbaijan and implied a territorial claim. 
  6. Barthold, Vasily (1963). Sochineniya, vol II/1. Moscow. σελ. 706. (...) whenever it is necessary to choose a name that will encompass all regions of the republic of Azerbaijan, name Arran can be chosen. But the term Azerbaijan was chosen because when the Azerbaijan republic was created, it was assumed that this and the Persian Azerbaijan will be one entity, because the population of both has a big similarity. On this basis, the word Azerbaijan was chosen. Of course right now when the word Azerbaijan is used, it has two meanings as Persian Azerbaijan and as a republic, its confusing and a question rises as to which Azerbaijan is talked about. 
  7. Atabaki, Touraj (2000). Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran. I.B.Tauris. σελ. 25. ISBN 9781860645549. 
  8. Dekmejian, R. Hrair; Simonian, Hovann H. (2003). Troubled Waters: The Geopolitics of the Caspian Region. I.B. Tauris. σελ. 60. ISBN 978-1860649226. Until 1918, when the Musavat regime decided to name the newly independent state Azerbaijan, this designation had been used exclusively to identify the Iranian province of Azerbaijan. 
  9. Rezvani, Babak (2014). Ethno-territorial conflict and coexistence in the caucasus, Central Asia and Fereydan: academisch proefschrift. Amsterdam: Amsterdam University Press. σελ. 356. ISBN 978-9048519286. The region to the north of the river Araxes was not called Azerbaijan prior to 1918, unlike the region in northwestern Iran that has been called since so long ago. 
  10. La Chesnais, Pierre Georget (1921). Les peuples de la Transcaucasie pendant la guerre et devant la paix. Éditions Bossard. σελίδες 108–110. 
  11. Musavat Party (Azerbaijan)
    Pan-Turkism: From Irrendentism to Coopersation by Jacob M. Landau P.55
    On the Religious Frontier: Tsarist Russia and Islam in the Caucasus by Firouzeh Mostashari P. 144
    Ethnic Nationalism and the Fall of Empires by Aviel Roshwald, page 100
    Disaster and Development: The politics of Humanitarian Aid by Neil Middleton and Phil O'keefe P. 132
    The Armenian-Azerbaijan Conflict: Causes and Implications by Michael P. Croissant P. 14