Λέων του Αγίου Μάρκου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Το φτερωτό λιοντάρι του Αγίου Μάρκου. Επιγραφή: PAX TIBI MARCE EVANGELISTA MEVS (Ειρήνη σε σένα, Μάρκο, Ευαγγελιστή μου)

Ο λέων του Αγίου Μάρκου, που αντιπροσωπεύει τον Μάρκο τον Ευαγγελιστή και απεικονίζεται με τη μορφή φτερωτού λιονταριού, είναι τμήμα του Τετράμορφου. Στην κορυφή του καθεδρικού ναού του Αγίου Μάρκου απεικονίζεται να κρατάει μια Βίβλο και να περιβάλλει ένα χρυσό λιοντάρι που είναι το σύμβολο της πόλης της Βενετίας και της πρώην Βενετικής Δημοκρατίας.

Βρίσκεται επίσης στο σύμβολο του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Αλεξάνδρειας. Εμφανίζεται τόσο στις εμπορικές όσο και στις στρατιωτικές ναυτικές σημαίες της Ιταλικής Δημοκρατίας. Το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου είναι επίσης το σύμβολο της βράβευσης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, του «Χρυσού Λέοντα», και της ασφαλιστικής εταιρείας Assicurazioni Generali.

Συμβολισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αναπαράσταση ως λιοντάρι προέρχεται από την περιγραφή του Μάρκου για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή ως «.. Η φωνή εκείνου που φωνάζει στην έρημο: Προετοιμάστε τον δρόμο του Κυρίου, ισιώστε τα μονοπάτια του »,[1] που οι καλλιτέχνες συνέκριναν με ένα λιοντάρι που βρυχάται.[2] Τα φτερά προέρχονται από το Ιεζεκιήλ 1:10 και την εφαρμογή του οράματος του προφήτη για τέσσερα φτερωτά πλάσματα στους ευαγγελιστές.[3] Αυτά εμφανίζονται ξανά στην Αποκάλυψη 4:7.

Μια δεύτερη σύνδεση του Μάρκου και των λιονταριών προέρχεται από μια ιστορία που διηγήθηκε ο Σέβηρος Εμπν-Ελ-Μοκάφα: «Κάποτε ένα λιοντάρι και μια λέαινα εμφανίστηκαν στον Ιωάννη Μάρκο και τον πατέρα του Αροστάλη ενώ ταξίδευαν στην Ιορδανία. Ο πατέρας φοβήθηκε πολύ και παρακάλεσε τον γιο του να διαφύγει, ενώ περίμενε τη μοίρα του. Ο Ιωάννης Μάρκος διαβεβαίωσε τον πατέρα του ότι ο Ιησούς Χριστός θα τους σώσει και άρχισε να προσεύχεται. Τα δύο θηρία έπεσαν νεκρά και ως αποτέλεσμα αυτού του θαύματος, ο πατέρας πίστεψε στον Χριστό.»[2]

Σε ορισμένες απεικονίσεις το λιοντάρι ακουμπά τα μπροστινά του πόδια στο έδαφος, συχνά σε πόλεις με ποτάμια ή κοντά σε νερό, υποδεικνύοντας την ισορροπημένη βενετσιάνικη ισχύ στη γη και τη θάλασσα.

Ο Μάρκος και η Βενετία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λιοντάρι της Βενετίας, Πλατεία Αγίου Μάρκου (Βενετία)

Η βενετική παράδοση αναφέρει ότι όταν ο Μάρκος ταξίδευε στην Ευρώπη, έφτασε σε μια λιμνοθάλασσα στη Βενετία, όπου ένας άγγελος του εμφανίστηκε και του είπε: «Pax tibi Marce, evangelista meus. Hic requiescet corpus tuum». («Ειρήνη σε σένα, Μάρκο, ευαγγελιστή μου. Εδώ το σώμα σου θα ξεκουραστεί ». )[4] Αυτή η παράδοση χρησιμοποιήθηκε ως δικαιολογία από τους Ρούστικο ντα Τορτσέλο και Μπον ντα Μαλαμότσο[5] το 828[6] για κλοπή των λειψάνων του Μάρκου από τον τάφο του στην Αλεξάνδρεια,[7] και μεταφορά τους στη Βενετία, όπου ήταν τελικά ενταφιάστηκε στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.[8]

Ο λέοντας στη Μεγάλη Σχολή του Αγίου Μάρκου

Ένα χάλκινο άγαλμα δεκαπέντε ποδιών ενός λιονταριού στέκεται πάνω σε μια στήλη αιγυπτιακού γρανίτη στην πλατεία του Αγίου Μάρκου. Μεταφέρθηκε στη λιμνοθάλασσα τον 12ο αιώνα και παρέμεινε εκεί μέχρι ο Ναπολέων να το μεταφέρει στο Παρίσι. Επεστράφη το 1815, έπεσε και ξαναχτίστηκε. Μεταφέρθηκε από το βάθρο του μόνο στα τέλη του 19ου αιώνα για αποκατάσταση και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για φύλαξη. Ο λέοντας υποβλήθηκε σε προσεκτικές εργασίες αποκατάστασης στη δεκαετία του 1990.[9] Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το σώμα του είναι περίπου 2.300 ετών.[10]

Υπάρχουν επίσης λιοντάρια λαξευμένα ανάγλυφα στην πρόσοψη του παλατιού των Δόγηδων και στη Μεγάλη Σχολή του Αγίου Μάρκου.[10] Τα εθνόσημα των παπών Πίου Ι΄, Ιωάννη ΚΓ΄ και Ιωάννη Παύλου Α΄ περιέχουν το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου αναγνωρίζονται την προηγούμενη θέση τους ως Πατριάρχες της Βενετίας.

Είναι επίσης ορατό σε πολλά σημεία στην περιοχή Τζουλιάνο-Νταλμάτα της Ρώμης (συμπεριλαμβανομένης της εκκλησίας του Αγίου Μάρκου του Ευαγγελιστή στο Άγκρο Λαουρεντίνο), όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Ιουλιανή Βενετία (πρώην βενετσιάνικο έδαφος) μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το όνομα του λιονταριού του Αγίου Μάρκου στην βενετική γλώσσα είναι Leòn de San Marco.

Απεικονίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βενετσιάνικο λιοντάρι εμφανίζεται σε δύο διαφορετικές μορφές. Το ένα είναι ως φτερωτό ζώο που στηρίζεται στο νερό, για να συμβολίσει την κυριαρχία πάνω στις θάλασσες, κρατώντας το Ευαγγέλιο του Αγίου Μάρκου κάτω από ένα πόδι. Αυτά τα ζώα βρίσκονται σε όλη τη Μεσόγειο, συνήθως πάνω σε μια κλασική πέτρινη στήλη.[11] Η άλλη μορφή είναι γνωστή ως το λιοντάρι "in moleca", με τη μορφή καβουριού. Εδώ το λιοντάρι απεικονίζεται ολοπρόσωπο με τα φτερά του κυκλωμένα γύρω από το κεφάλι και μοιάζουν με τις δαγκάνες ενός καρκινοειδούς. Βγαίνει από το νερό, έτσι ώστε το λιοντάρι "in moleca" να σχετίζεται με τη λιμνοθάλασσα και την πόλη, ενώ το όρθιο φτερωτό λιοντάρι πιστεύεται ότι σχετίζεται περισσότερο με το ενετικό έδαφος γύρω από τη Μεσόγειο.[11]

Οι λατινικές λέξεις που είναι χαραγμένες στο βιβλίο είναι Pax Tibi Marce Evangelista Meus, που σημαίνει Ειρήνη για σένα, Μάρκο, Ευαγγελιστή μου.

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 

  1. Mark 1:3
  2. 2,0 2,1 "St. Mark the Apostle, the Founder of the Coptic Church", Coptic Orthodox Diocese of the Southern United States
  3. "Saint Mark", Franciscan Media
  4. Crawford, Francis Marion (1907). Gleanings from Venetian history. Macmillan. σελ. 36. peace be with thee o mark. 
  5. «Hellovenezia: The Lion of St. Mark». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2011. 
  6. «Flags of the World: Venice». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2011. 
  7. «A History of Venice». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2011. 
  8. «Venice Monuments». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2011. 
  9. "St Mark’s Small Square", Meraviglie di Venezia, Regione del Veneto
  10. 10,0 10,1 Wills, Garry. Πρότυπο:"'Venice: Lion CityΠρότυπο:'", The New York Times, September 30, 2001
  11. 11,0 11,1 Robinson, Myra, "The Lions of Venice" Αρχειοθετήθηκε 2013-01-24 στο Wayback Machine., Italy Magazine, July 14, 2011