Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λέον Νιέμτσικ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Λέον Νιέμτσικ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Leon Niemczyk (Πολωνικά)
Γέννηση15  Δεκεμβρίου 1923
Βαρσοβία
Θάνατος29  Νοεμβρίου 2006
Βαρσοβία
Αιτία θανάτουκαρκίνος του πνεύμονα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςCatholic cemetery at Ogrodowa Street in Łódź
Χώρα πολιτογράφησηςΠολωνία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΠολωνικά
ΣπουδέςΕθνική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης «Αλεξάντερ Ζελβερόβιτς» της Βαρσοβίας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταηθοποιός
ηθοποιός ταινιών
ηθοποιός θεάτρου
ηθοποιός τηλεόρασης
Περίοδος ακμής1948 - 2006
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΒ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΕθνικό Βραβείο της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας
Honorary Badge of the City of Łódź
Διοικητής του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1999)
Αξιωματικός του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1985)
Ιππότης του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Το αστέρι του Λέον Νιέμτσικ στη Λεωφόρο της Δόξας στο Λοτζ.
Ο τάφος του Λέον Νιέμτσικ στο Παλαιό Κοιμητήριο του Λοτζ.

Ο Λέον Στανίσουαφ Νιέμτσικ (πολωνικά: Leon Stanisław Niemczyk, 15 Δεκεμβρίου 1923, Βαρσοβία - 29 Νοεμβρίου 2006, Λοτζ) ήταν Πολωνός ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους και δημοφιλέστερους ηθοποιούς στην ιστορία της πολωνικής κινηματογραφίας.[1][2]

Κατά τη διάρκεια μιας καριέρας που διήρκεσε περισσότερο από 50 έτη, εμφανίστηκε σε περίπου 400 πολωνικές και σχεδόν 150 ξένες κινηματογραφικές παραγωγές, κυρίως γερμανικές. Συμμετείχε επίσης σε τσεχοσλοβακικές, γιουγκοσλαβικές και γαλλικές ταινίες. Από τις ξένες κινηματογραφικές εταιρείες παραγωγής, συνδέθηκε στενότερα με την εταιρεία DEFA από την Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας. Για λογαριασμό της, εμφανίστηκε σε περισσότερες από 100 ταινίες, ερμηνεύοντας ρόλους από δευτερεύοντες έως πρωταγωνιστικούς. Το 1969 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο της Ανατολικής Γερμανίας για την καλύτερη ερμηνεία της χρονιάς, χάρη στον ρόλο του Λόρεντς Ρέγκερ στην ταινία Zeit zu leben του Χορστ Ζέεμαν. Κατά τα έτη 1948–1979, δραστηριοποιήθηκε επίσης στο θέατρο.

Ανάμεσα στις γνωστότερες ταινίες με τη συμμετοχή του Νιεμτσίκ συγκαταλέγονται οι: Baza ludzi umarłych («Η Βάση των Νεκρών», 1958), Νυχτερινό τρένο (Pociąg, 1959) του Γέζι Καβαλερόβιτς, Σιδηρόφρακτοι ιππότες (Krzyżacy, 1960) του Αλεξάντερ Φορντ, η υποψήφια για Όσκαρ Μαχαίρι στο νερό του Ρόμαν Πολάνσκι (Nóż w wodzie, 1961), Το χειρόγραφο της Σαραγόσα (1964) του Βόιτσεχ Γέζι Χας, Chudy i inni (1966) και Wielki Szu (1982). Παρότι υπήρξε ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους Πολωνούς ηθοποιούς, αποδεχόταν σχεδόν όλες τις προτάσεις που δεχόταν, συμπεριλαμβανομένων και των δευτερεύοντων ρόλων. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 εμφανιζόταν επίσης σε δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές, όπως οι Złotopolscy, Klan, Na dobre i na złe και Ranczo.

Γεννήθηκε στη Βαρσοβία, όπου έζησε έως το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μαζί με τους γονείς και τα αδέλφια του: τους τρεις αδελφούς του, Βάτσουαφ, Λούντβικ και Ρόμπερτ, καθώς και την αδελφή του, Στεφάνια. Αδέλφια του ήταν ο βιολονίστας Βάτσουαφ Νιέμτσικ και ο Λούντβικ Νιέμτσικ , στρατιώτης του Εσωτερικού Στρατού, ο οποίος μετά τον πόλεμο βοηθούσε δραπέτες από την Πολωνία να διαφύγουν προς τη Δύση. Υπήρξε θείος των παιδιών του Βάτσουαφ: της ηθοποιού Μονίκα Νιέμτσικ και του καλλιτέχνη Κσίστοφ Νιέμτσικ. Ο πατέρας του απεβίωσε το 1936 από έμφραγμα του μυοκαρδίου.[3][4]

Κατά τη διάρκεια του πολέμου τραυματίστηκε από πυροβολισμό στο πόδι. Εργάστηκε σε σχεδιαστικό γραφείο, ενώ παράλληλα ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του ως δόκιμος αξιωματικός του Εσωτερικού Στρατού. Προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψη από τη Γκεστάπο το Φεβρουάριο του 1943, χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Γέζι Κρουλικόφσκι. Έλαβε μέρος στην Εξέγερση της Βαρσοβίας και, μετά την κατάρρευσή της, επιχείρησε να επιστρέψει στην Κρακοβία. Ωστόσο, συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο έδαφος του Τρίτου Ράιχ, όπου εργάστηκε ως τεχνικός οδοποιίας και συμμετείχε στην κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών, προτού επιστρέψει στην εργασία του κοντά στο Βρότσουαφ. Μετά την εκκένωση προς το εσωτερικό της Γερμανίας, κατατάχθηκε στον Αμερικανικό Στρατό και υπηρέτησε στο 444ο Αντιαεροπορικό Τάγμα της 97ης Μεραρχίας Πεζικού της 3ης Στρατιάς, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Τζωρτζ Σμιθ Πάττον.[3][3]

Μετά τον πόλεμο επέστρεψε από την Ιταλία στην Πολωνία, προκειμένου να βρει τη μητέρα του, η οποία είχε εγκατασταθεί στο Βρότσουαφ. Το 1947 συνελήφθη στα σύνορα Πολωνίας–Τσεχοσλοβακίας και φυλακίστηκε στο Τσιέσιν, ενώ στη συνέχεια μεταφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε φυλακή της Βαρσοβίας, όπου εξέτισε ποινή έξι μηνών. Μετά την αποφυλάκισή του εργάστηκε στο Ναυπηγείο του Γκντανσκ.[3]

Καλλιτεχνική καριέρα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παράλληλα με την εργασία του στο ναυπηγείο, παρακολουθούσε ένα ερασιτεχνικό θεατρικό σύνολο, από το οποίο έγινε δεκτός στο θεατρικό στούντιο του Ίβο Γκαλ.[3] Στη συνέχεια, έπαιξε στο περιοδεύον Θέατρο Μουσικής Κωμωδίας της Βαρσοβίας (1948), στο Θέατρο Βιμπζέζε στο Γκντανσκ[3] (1949) και στο Θέατρο της Πομερανίας στο Μπίντγκοστς[3] (1950–1953). Το 1952 έδωσε ως εξωτερικός υποψήφιος τις εξετάσεις για το επάγγελμα του ηθοποιού.

Αφού έλαβε πρόταση να συμμετάσχει στην ταινία του Γέζι Καβαλερόβιτς Celuloza (1953), μετακόμισε στο Λοτζ, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα. Το 1959. ενσάρκωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Γέζι στην ταινία του Καβαλερόβιτς Νυχτερινό τρένο (Pociąg). Μετά τη συμμετοχή του στην ταινία του Ρόμαν Πολάνσκι Μαχαίρι στο νερό (Nóż w wodzie), άρχισε να δέχεται προτάσεις για συμμετοχή σε ξένες κινηματογραφικές παραγωγές.[3]

Από το 1967 δραστηριοποιήθηκε στον γερμανικό κινηματογράφο. Έκανε το ντεμπούτο του με τον ρόλο του Στέφαν στην ταινία Οι παγωμένες αστραπές (Die gefrorenen Blitze), σε σκηνοθεσία Γιάνος Βάιτσι.[3] Συμμετείχε σε περισσότερες από 100 παραγωγές της κινηματογραφικής εταιρείας DEFA της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας, με την οποία συνεργάστηκε για πάνω από 20 χρόνια. Το 1969 έλαβε κρατικό βραβείο ως καλύτερος ηθοποιός για τον ρόλο του μηχανικού Λόρεντς Ρέγκερ στην ταινία του Χορστ Ζέεμαν, Zeit zu leben.[5][6]

Κατά τα έτη 1953–1979, εμφανιζόταν στο Κοινό Θέατρο (Teatr Powszechny) στο Λοτζ, εγκαταλείποντας τελικά το θέατρο υπέρ του κινηματογράφου.[3]

Το 2000, εμφανίστηκε στο μουσικό βίντεο του τραγουδιού «Czuję i wiem» του Stachursky.

Ο Νιέμτσικ ισχυριζόταν ότι είχε παντρευτεί έξι φορές, κάτι που όμως αμφισβητείται.[3][7] Η πρώτη του σύζυγος ήταν η ηθοποιός Τατιάνα Ζάουναρ. Από αυτόν τον γάμο προέρχεται η μοναχοκόρη του ηθοποιού, Μονίκα. Ο δεύτερος γάμος του ήταν με την Κριστίνα.[8][9] Από το 2000 διατηρούσε σχέση με την παιδαγωγό Ιβόνα Λαβίτσκα, η οποία έγινε η μοναδική κληρονόμος του.[5]

Απεβίωσε από καρκίνο του πνεύμονα. Η τέφρα του Νιέμτσικ ενταφιάστηκε στο Παλαιό Κοιμητήριο του Λοτζ, στην οδό Ογκροντόβα, στο ρωμαιοκαθολικό τμήμα.

Τιμητικές διακρίσεις και μνήμη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τιμήθηκε με τον Σταυρό του Ιππότη, τον Σταυρό του Αξιωματικού (1985) και τον Σταυρό του Διοικητή του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1999). Επίσης, έλαβε το Τιμητικό Σήμα της Πόλης του Λοτζ και το Κρατικό Βραβείο της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας Β΄ τάξης.

Το 1998 αποκαλύφθηκε το αστέρι του στη Λεωφόρο της Δόξας της οδού Πιότρκοφσκα στο Λοτζ.

Το όνομα του Λέον Νιέμτσικ φέρει μια πλατεία στο Λοτζ, κοντά στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου.

  1. Przyjaciele Leona Niemczyka apelują o skrawek Łodzi dla wielkiego aktora – Warszawa – NaszeMiasto.pl, http://warszawa.naszemiasto.pl/archiwum/przyjaciele-leona-niemczyka-apeluja-o-skrawek-lodzi-dla,1819148,art,t,id,tm.html
  2. Leon Niemczyk – mija 10 lat od śmierci aktora – WP Film, https://film.wp.pl/leon-niemczyk-mija-10-lat-od-smierci-aktora-6063466360910977g
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Nóż i już». wyborcza.pl (στα Πολωνικά).
  4. «Słynny „Kurier" nie żyje. Zmarł Ludwik Niemczyk». tvn24.pl. 5 Ιανουαρίου 2013.
  5. 1 2 Poznałam Leona na finiszu jego życia. Miał opinię kobieciarza i mężczyzny rozrywkowego, 2023-09-08, https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177333,30167614,poznalam-leona-na-finiszu-jego-zycia-mial-opinie-kobieciarza.html
  6. «Biografia Leona Niemczyka». DEFA.
  7. Guziewska, Anna Maria. «Leon Niemczyk: 10. rocznica śmierci». kulturaonline.pl.
  8. «Nieznana córka Leona Niemczyka». polki.pl. 5 Φεβρουαρίου 2007.
  9. Samotność długodystansowca, http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/samotnosc-dlugodystansowca.html

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]