Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λάικα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|18|02|2026}}
Λάικα
Πάνω: Πορτραίτο της Λάικα, πριν την τροχιακή της πτήση, 1957.
Κάτω: Η Λάικα σε διαστημική κάψουλα, πριν τον Νοέμβρη του 1957.
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Лайка (Ρωσικά)
Γέννηση1954 (περίπου)
Μόσχα
Θάνατος3  Νοεμβρίου 1957[1][2]
Σπούτνικ 2[3]
Αιτία θανάτουΗλίαση[3][4]
Συνθήκες θανάτουαπεβίωσε κατά την άσκηση του επαγγέλματος
ΠαρατσούκλιКудрявка, Жучка, Лимончик, Muttnik[5], Curly και Frisette
Βάρος6 kg (circa) Edit this on Wikidata
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααστροναύτης
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Η Λάικα (στα ρώσσικα Лайка, "Αυτή που γαβγίζει", 1954 - 3 Νοεμβρίου 1957) ήταν μία σκυλίτσα που χρησιμοποιήθηκε στο Σοβιετικό Διαστημικό Πρόγραμμα. Στις 3 Νοεμβρίου 1957, έγινε ο πρώτος ζωντανός οργανισμός που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, επιβαίνοντας τον τεχνητό δορυφόρο Σπούτνικ 2.[6][7]

Το σύντομο ταξίδι της Λάικα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν τη πτήση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λάικα γεννήθηκε περίπου το 1954 στη Μόσχα και ήταν αδέσποτο ημίμαιμο σκυλί, ράτσας Χάσκυ-Σπιτς. Μόλις επιλέχθηκε για να γίνει πειραματόζωο της Σοβιετικής Διαστημικής Υπηρεσίας, ήταν πιθανώς τριών ετών. Η επιλογή ενός αδέσποτου ήταν σκόπιμη, ώστε να έχει συνηθίσει στο κρύο και την πείνα και να μπορεί να αντεπεξέλθει ευκολότερα τυχόν δυσμενείς καταστάσεις κατά την πτήση. Το όνομά της στην αρχή ήταν Κουντριάβκα (ρωσ. Кудрявка‎‎ - "Μικρή Σγουρομάλλα/Κατσαρομάλλα") ενώ τη φώναζαν και Αλμπίνα (ρωσ. Альбина‎‎ - "Λευκή"),[6][7] Ζούτσκα (ρωσ. Жучка‎‎ - "Ζουζουνάκι") και Λιμοντσίκ (ρωσ. Лимончик‎‎ - "Λεμονάκι").

Εκπαίδευση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πέρασε μία σχετική εκπαίδευση εξοικείωσης με περιορισμένους χώρους και με τους θόρυβους και την επιτάχυνση της εκτόξευσης και στις 3 Νοέμβριου 1957 (για να γιορταστεί η 40-ή επέτειος της Ρωσικής Επανάστασης) εκτοξεύτηκε με το Σπούτνικ 2.

Πτήση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η αυθεντική διαστημική στολή που φορούσε η Λάικα όταν ταξίδεψε στο διάστημα στις 3 Νοεμβρίου 1957. Η διαστημική στολή εκτίθεται σήμερα στο Διαστημικό Μουσείο της Μόσχας.

Το Σπούτνικ 2 είχε σχεδιαστεί και κατασκευαστεί στα γρήγορα, σε μόλις ένα μήνα, καθώς ο Νικίτα Χρουστσόφ είχε δώσει ρητή εντολή να προλάβει να εκτοξευτεί ο δορυφόρος στην επέτειο της Ρωσικής Επανάστασης. Ως αποτέλεσμα, αντίθετα με τους μεταγενέστερους σοβιετικούς δορυφόρους, δεν είχε προλάβει να σχεδιαστεί και για ασφαλή επανείσοδο στην ατμόσφαιρα και έτσι η Λάικα ήταν καταδικασμένη απ' τη στιγμή που άρχισε το ταξίδι της.

Το σχέδιο ήταν να μείνει ζωντανή επί 10 μέρες σε τροχιά, τρεφόμενη με ένα τζελ που περιείχε θρεπτικά συστατικά, και ύστερα να της γίνει ευθανασία, με δηλητήριο που είχε τοποθετηθεί στο τζελ που θα κατανάλωνε τη δέκατη ημέρα. Οι αισθητήρες που ήταν τοποθετημένοι πάνω της έδειξαν ότι επιβίωσε από την εκτόξευση, παρουσίασε όμως σύμφωνα με αμερικανικό έγγραφο, ταχυκαρδία και ταχύπνοια, με τους παλμούς της να φθάνουν τους τριπλάσιους από το κανονικό, λόγω του φόβου[7] και να επανέρχονται σε κανονική κατάσταση μετά από πολλή ώρα.

Επειδή ακριβώς το Σπούτνικ 2 είχε κατασκευαστεί πολύ γρήγορα και πρόχειρα, προκειμένου να προλάβει την επέτειο της Επανάστασης, λίγο μετά την επιτυχή τοποθέτηση σε τροχιά γύρω από τη Γη παρουσιάστηκε μία βλάβη στο σύστημα θερμομόνωσης και εξαερισμού, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία στον χώρο που βρισκόταν η Λάικα να φτάσει ή ίσως και ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου. Καθώς ο οργανισμός των σκύλων δεν μπορεί να αντέξει τέτοια υπερθέρμανση, λόγω έλλειψης ιδρωτοποιών αδένων, η Λάικα πέθανε από έναν συνδυασμό θερμοπληξίας, καταπόνησης και ακραίου στρες, σε 5 έως 7 ώρες μετά την εκτόξευση, αφού είχε συμπληρώσει 4 τροχιές γύρω από τη Γη. Το Σπούτνικ 2 εξαερώθηκε κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα στις 14 Απριλίου 1958, μετά από 2.570 τροχιές γύρω από τη Γη.

Εκτός από τον πρώτο ζωντανό οργανισμό σε τροχιά, έγινε έτσι και το πρώτο θύμα της εξερεύνησης του διαστήματος. Η πτήση της όμως απέδειξε ότι οι ζωντανοί οργανισμοί μπορούσαν να επιβιώσουν από μια εκτόξευση και από τις συνθήκες που επικρατούν σε τροχιά και έδωσε τα πρώτα στοιχεία για το πως συμπεριφέρονται τα έμβια όντα στο διάστημα. Παρόλα αυτά, ο τότε εκπαιδευτής της, Όλεγκ Γκαζένκο, το 1998 δήλωσε ότι «Όσο ο καιρός περνάει, μετανιώνω όλο και πιο πολύ γι' αυτό που έκανα. Αυτά που μάθαμε από αυτή την αποστολή δεν ήταν τόσα ώστε να δικαιολογούν το θάνατο του σκυλιού».

Λαϊκή απήχηση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ρουμανικό γραμματόσημο του 1959 με τη Λάικα.
Γραμματόσημο της Αλβανίας του 1957 με τη Λάικα.

Το σύντομο ταξίδι της Λάικα, την έκανε ένα από τα πιο διάσημα σκυλιά του κόσμου. Απεικονίστηκε σε γραμματόσημα σε πολλές χώρες, και μάρκες από τσιγάρα και σοκολάτες είχαν το όνομά της.

Τις τελευταίες δεκαετίες, έχει γίνει και όνομα συγκροτημάτων και τραγουδιών. Τον Νοέμβριο του 1997, σαράντα χρόνια μετά την πτήση της Λάικα, ένα μνημείο ανεγέρθηκε προς τιμήν της στην Αστρόπολη, το κέντρο εκπαίδευσης των Σοβιετικών κοσμοναυτών στο Όμπλαστ της Μόσχας, κοντά στην πόλη της Μόσχας. Σε μία γωνιά του μνημείου υπάρχει και η εικόνα της Λάικα.

Το σημείο που η ΝΑΣΑ ανεπίσημα ονόμασε Λάικα στον Άρη, 2005.

Κατά τη διάρκεια της αρειανής αποστολής του Opportunity της ΝΑΣΑ, τον Μάρτιο του 2005 η υπηρεσία έδωσε ανεπίσημα την ονομασία «Λάικα» σε ένα σημείο εντός ενός κρατήρα στον Άρη.[6]

Η Λάικα χρησιμοποιήθηκε επίσης το 2025 στον Διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision από την Ιρλανδία, η οποία εκπροσωπούταν από την τραγουδίστρια Emmy. Το τραγούδι λέγεται αγγλ. Laika Party‎, κ. γρ. «Πάρτυ της Λάικα»‎ και μιλάει για ένα πάρτυ που εύχεται η Emmy στην Λάικα να περνάει στο διάστημα.[8]

Τον Νοέμβριο του 2025, παρουσιάστηκε στην στρατιωτική άσκηση «Αίσιος Οιωνός 2025» των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και το μη επανδρωμένο όχημα εδάφους (UGV) του Τμήματος Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ ονόματι «Λάικα», προς τιμήν της σκυλίτσας.[9]

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ www.abc.es/historia/abci-calor-estres-y-deshidratacion-dolorosa-muerte-laika-urss-convirtio-exito-espacial-201903112113_noticia.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F.
  2. ↑ www.infobae.com/historias/2021/11/04/la-terrible-historia-de-laika-la-perra-que-los-rusos-mandaron-al-espacio-sabiendo-que-iba-a-morir/.
  3. 1 2 news.bbc.co.uk/2/hi/sci/tech/2367681.stm.
  4. ↑ Some Unknown Pages of the Living Organisms' First Orbital Flight Ιανουάριος 2002. 2002iaf..confE.288M.
  5. ↑ www.espace-sciences.org/planetarium/article/l-extraordinaire-histoire-de-laika. Ανακτήθηκε στις 8  Ιουνίου 2021.
  6. 1 2 3 George, Alice. «The Sad, Sad Story of Laika, the Space Dog, and Her One-Way Trip Into Orbit». Smithsonian Magazine (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  7. 1 2 3 Πανοπούλου, Στέλλα (27 Φεβρουαρίου 2024). «Τι αξία είχε η ζωή της Λάικα; Η θλιβερή ιστορία της σκυλίτσας που άνοιξε τον δρόμο για το διάστημα». topetmou. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  8. ↑ Eurovision Song Contest (2025-03-12), EMMY - Laika Party | Ireland 🇮🇪 | Official Music Video #Eurovision2025, https://www.youtube.com/watch?v=cZnusVb7yjs, ανακτήθηκε στις 2025-05-13
  9. ↑ «Λάικα: Ο σκύλος ρομπότ του ΕΚΠΑ που εντυπωσίασε στην πρώτη στρατιωτική άσκηση με drones». Newsbomb. 14 Νοεμβρίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Λάικα&oldid=11388833"