Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κόκκινο χάπι και μπλε χάπι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Το κόκκινο (αποκάλυψη) και το μπλε (ψευδαίσθηση) χάπι

Το κόκκινο χάπι (red pill) και το μπλε χάπι (blue pill) είναι μεταφορικοί όροι που αντιπροσωπεύουν την επιλογή μεταξύ της γνώσης μιας ανησυχητικής ή ριζικά μεταβαλλόμενης αλήθειας, μέσω της λήψης του κόκκινου χαπιού, ή της παραμονής στην αδιαμφισβήτητη εμπειρία μιας ψευδαίσθησης που εμφανίζεται ως συνηθισμένη πραγματικότητα, μέσω του μπλε χαπιού. Τα χάπια χρησιμοποιήθηκαν ως αντικείμενα στην ταινία του 1999 The Matrix.

Προγενέστερες αναφορές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μοτίβο του «κόκκινου χαπιού» ως συμβόλου επιστροφής στην πραγματικότητα εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην ταινία του 1990 Ολική επαναφορά, στην οποία ζητείται από τον πρωταγωνιστή, τον οποίο υποδύεται ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, να καταπιεί ένα κόκκινο χάπι, το οποίο του λένε ότι θα τον ξυπνήσει από την ονειρική κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Ωστόσο, αυτό παρουσιάζεται ως εξαπάτηση και η πραγματική επίδραση του χαπιού παραμένει ασαφής.[1][2]

Στο The Matrix

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην ταινία του 1999 The Matrix, ο κεντρικός χαρακτήρας Νίο, τον οποίο υποδύεται ο Κιάνου Ριβς, καλείται να επιλέξει μεταξύ ενός κόκκινου και ενός μπλε χαπιού από τον ηγέτη των επαναστατών Μορφέα, τον οποίο υποδύεται ο Λόρενς Φίσμπερν. Ο Μορφέας του λέει ότι αν πάρει το μπλε χάπι, η ιστορία θα τελειώσει, θα ξυπνήσει στο κρεβάτι του και θα πιστεύει ό,τι θέλει να πιστεύει, ενώ αν πάρει το κόκκινο χάπι θα παραμείνει στη «Χώρα των Θαυμάτων» και θα μάθει «πόσο βαθιά φτάνει η λαγότρυπα». Υπονοείται ότι το μπλε χάπι είναι ηρεμιστικό, το οποίο θα έκανε τον Νίο να πιστεύει ότι όλες οι πρόσφατες εμπειρίες του ήταν μια παραίσθηση, ώστε να μπορέσει να επιστρέψει στη ζωή του μέσα στην προσομοιωμένη πραγματικότητα του Matrix. Το κόκκινο χάπι, αντίθετα, λειτουργεί ως «συσκευή εντοπισμού» για τον εντοπισμό του σώματος του ατόμου στον πραγματικό κόσμο και την προετοιμασία του για την «αποσύνδεση» από το Matrix.[3]

Μεταγενέστερες ταινίες του Matrix

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε συνέντευξή της το 2012, η σκηνοθέτρια του Matrix Λάνα Γουατσόφσκι εξήγησε ότι ο γενικότερος στόχος της ιστορίας ήταν ο θεατής να βιώσει μια αντίστοιχη μετατόπιση με εκείνη του Νίο: από έναν «προγραμματισμένο» κόσμο προς την ενεργή συμμετοχή στη δημιουργία νοήματος για τη ζωή του. Χαρακτήρισε την πρώτη ταινία περισσότερο κλασική, τη δεύτερη αποδομητική και την τρίτη πιο αμφίσημη, καθώς ζητά από τον θεατή να συμμετάσχει στη διαμόρφωση του νοήματος.[4]

Στην ταινία του 2021 The Matrix Resurrections, ο Αναλυτής χρησιμοποιεί μπλε χάπια για να κρατά καταπιεσμένες τις πραγματικές αναμνήσεις του Νίο, υπό το πρόσχημα θεραπευτικών συνεδριών. Αργότερα, ο Νίο παίρνει ακόμη ένα κόκκινο χάπι πριν απελευθερωθεί ξανά από το Matrix από την Μπαγκς και την ομάδα της. Στην περίπτωση της Τρίνιτι, δεν χρειάζεται να πάρει ξανά το κόκκινο χάπι λόγω του τρόπου με τον οποίο η Σάτι την απελευθερώνει από το Matrix. Τα κόκκινα χάπια επιτρέπουν επίσης σε φιλικά προγράμματα να εγκαταλείψουν το Matrix, όπως φαίνεται με την προγραμματική εκδοχή του Μορφέα.

Ανάλυση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο φιλόσοφος και κριτικός Ράσελ Μπλάκφορντ αμφισβητεί κατά πόσο ένα πλήρως ενημερωμένο άτομο θα επέλεγε το κόκκινο χάπι και θα παρέμενε στον πραγματικό κόσμο, υποστηρίζοντας ότι η επιλογή της φυσικής πραγματικότητας έναντι μιας ψηφιακής προσομοίωσης δεν είναι τόσο αυτονόητα ωφέλιμη ώστε να ισχύει για όλους. Τόσο ο Νίο όσο και ο Σάιφερ επιλέγουν το κόκκινο χάπι αντί του μπλε, όμως αργότερα στην πρώτη ταινία ο Σάιφερ εκφράζει τη μεταμέλειά του για την επιλογή του. Όταν στη συνέχεια συνάπτει συμφωνία με τις μηχανές για να επιστρέψει στο Matrix και να ξεχάσει όσα έμαθε, δηλώνει ότι «η άγνοια είναι ευτυχία». Ο Μπλάκφορντ υποστηρίζει ότι οι ταινίες Matrix παρουσιάζουν τα πράγματα έτσι ώστε, ακόμη και αν ο Νίο αποτύχει, η λήψη του κόκκινου χαπιού να αξίζει, επειδή ζει και πεθαίνει αυθεντικά. Ο Μπλάκφορντ και ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας James Patrick Kelly θεωρούν ότι το The Matrix παρουσιάζει τις μηχανές και τον προσομοιωμένο κόσμο τους με τρόπο που ευνοεί εκ των προτέρων την αντίθετη επιλογή.[5]

Ο Jake Horsley, συγγραφέας του Matrix Warrior: Being the One, συνέκρινε το κόκκινο χάπι με το LSD, αναφερόμενος σε μια σκηνή όπου ο Νίο δημιουργεί τον δικό του κόσμο έξω από το Matrix. Ο Horsley περιγράφει επίσης το μπλε χάπι ως εθιστικό, χαρακτηρίζοντας τη σειρά The Matrix ως μια συνεχή ακολουθία επιλογών μεταξύ της λήψης του μπλε χαπιού και της απόρριψής του. Προσθέτει ότι οι συνήθειες και οι καθημερινές ρουτίνες των ανθρώπων μέσα στο Matrix ισοδυναμούν με το να χορηγούν οι ίδιοι στον εαυτό τους το μπλε χάπι. Ενώ θεωρεί το μπλε χάπι κάτι συνηθισμένο, παρουσιάζει το κόκκινο ως μοναδικό και ενδεχομένως δύσκολο ακόμη και να βρεθεί.[6]

Λογοτεχνικοί και φιλοσοφικοί υπαινιγμοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το The Matrix και οι συνέχειές του περιέχουν πολυάριθμες αναφορές στο μυθιστόρημα του Λιούις Κάρολ Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων του 1865 και στη συνέχειά του του 1872 Μέσα από τον καθρέφτη.[7] Η μεταφορά της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων γίνεται σαφής στην ομιλία του Μορφέα προς τον Νίο, με αναφορές στο «Λευκό Κουνέλι» και στη «λαγότρυπα», καθώς και με την περιγραφή της πορείας ανακάλυψης του Νίο ως «Χώρα των Θαυμάτων». Έχει επίσης διατυπωθεί η άποψη ότι η ιδέα του κόκκινου και του μπλε χαπιού παραπέμπει στη σκηνή της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων όπου η Αλίκη βρίσκει ένα κέικ με την επιγραφή «Φάε με» και ένα φίλτρο με την επιγραφή «Πιες με»: το κέικ την κάνει να μεγαλώσει σε τεράστιο μέγεθος, ενώ το φίλτρο την κάνει πολύ μικρή.[7]

Το κόκκινο χάπι ως τρανς αλληγορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θαυμαστές έχουν διατυπώσει θεωρίες σύμφωνα με τις οποίες το κόκκινο χάπι αποτελεί αλληγορία για τα διεμφυλικά άτομα ή για την ιστορία της Λάνα και της Λίλι Γουατσόφσκι ως διεμφυλικών γυναικών.[8][9] Κατά τη δεκαετία του 1990, μία συνηθισμένη ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου για τρανς γυναίκες περιλάμβανε το Premarin, ένα καστανοκόκκινο δισκίο, ενώ ένα συνηθισμένο αντικαταθλιπτικό που χορηγούνταν τότε σε τρανς γυναίκες που δεν είχαν αποκαλύψει την ταυτότητά τους, το Prozac, ήταν μπλε.[10]

Η Λίλι Γουατσόφσκι επιβεβαίωσε τον Αύγουστο του 2020 ότι οι δημιουργοί πράγματι είχαν σκοπό η ταινία να περιλαμβάνει μια «τρανς αφήγηση». Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις συζητήσεις των θαυμαστών για την τρανς αλληγορία του Matrix, δήλωσε ότι χαίρεται που έγινε γνωστό πως αυτή ήταν η αρχική πρόθεση.[11][12]

Ως πολιτική μεταφορά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε πολιτικό πλαίσιο, η έννοια του redpilling σημαίνει το «ξύπνημα» απέναντι στην υποτιθέμενη πραγματικότητα του κόσμου και χρησιμοποιείται συνήθως ως σύντομη αναφορά στη ριζοσπαστικοποίηση προς την ακροδεξιά πολιτική.[13] Σε δεξιές διαδικτυακές συζητήσεις, η «λήψη του κόκκινου χαπιού» ή το να είναι κάποιος red-pilled σημαίνει την αποδοχή της ιδέας ότι ο ευρύτερος πληθυσμός έχει παραπλανηθεί από την αριστερή πολιτική, η οποία υποτίθεται ότι επιδιώκει την καταστροφή του δυτικού κόσμου και πολιτισμού.[14] Η μεταφορά του κόκκινου χαπιού υιοθετήθηκε από την ακροδεξιά μέσω μιας χαλαρής ένωσης αντιφεμινιστικών ιστολογίων, ιστοσελίδων και φόρουμ, γνωστής ως μανόσφαιρα.[14]

Στους κόλπους της ακροδεξιάς, το redpilling μπορεί να συνεπάγεται την αποδοχή πεποιθήσεων όπως η λευκή υπεροχή, η άρνηση του Ολοκαυτώματος, η αντίθεση στη μετανάστευση και ο αντιφεμινισμός, οι οποίες γενικά αντιτίθενται στις κυρίαρχες κοινωνικές αντιλήψεις. Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα που έχουν «redpilled» σε ένα τέτοιο θέμα είναι πιθανότερο να υιοθετήσουν αντίστοιχες απόψεις και σε άλλα· δυσαρεστημένοι νεαροί άνδρες ακολουθούν συχνότερα την πορεία προς τη ριζοσπαστικοποίηση στον λευκό εθνικισμό μέσω του ακτιβισμού για τα δικαιώματα των ανδρών.[13]

Εξαιτίας της συχνής χρήσης του ως αυτοπροσδιορισμού μεταξύ μελών της alt-right και άλλων που ασπάζονται δεξιές πεποιθήσεις, ο όρος redpilled χρησιμοποιείται ορισμένες φορές από τρίτους[ποιος;] για να αναφερθούν γενικότερα στη δεξιά.[15]

Η μεταφορά διαδόθηκε στο πλαίσιο της δεξιάς πολιτικής από τον νεοαντιδραστικό μπλόγκερ και μηχανικό λογισμικού Curtis Yarvin, ο οποίος έγραφε με το ψευδώνυμο «Mencius Moldbug».[16][17] Σε δοκίμιο του 2007 με τίτλο The Case Against Democracy: Ten Red Pills, ο Yarvin παρουσίασε ένα σύνολο «αιρετικών θέσεων» που είχαν σκοπό να προκαλέσουν τον αναγνώστη να αμφισβητήσει πτυχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας.[16]

Στη μανόσφαιρα: το «κόκκινο χάπι»

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η έννοια του «κόκκινου χαπιού» αποτελεί κεντρικό δόγμα της μανόσφαιρας, ενός ποικίλου συνόλου ιστοσελίδων, ιστολογίων και διαδικτυακών φόρουμ που προωθούν την αρρενωπότητα, τον μισογυνισμό και τον αντιφεμινισμό. Αναφέρεται στην υποτιθέμενη «αφύπνιση» των ανδρών απέναντι στην ιδέα ότι οι άνδρες είναι το καταπιεσμένο φύλο σε μια κοινωνία που κυριαρχείται από τον φεμινισμό.[18]

Τα μέλη της μανόσφαιρας πιστεύουν ότι οι φεμινίστριες και η πολιτική ορθότητα αποκρύπτουν αυτή την πραγματικότητα και ότι οι άνδρες είναι θύματα που πρέπει να αγωνιστούν για να προστατεύσουν τον εαυτό τους.[19][20] Η αποδοχή της ιδεολογίας της μανόσφαιρας ταυτίζεται με τη «λήψη του κόκκινου χαπιού» —μερικές φορές συντομογραφημένου ως TRP— ενώ όσοι δεν την αποδέχονται θεωρούνται «blue-pilled» ή ότι έχουν «πάρει το μπλε χάπι».[21]

Η συγκεκριμένη ορολογία προήλθε από το αντιφεμινιστικό subreddit /r/TheRedPill, το οποίο δημιουργήθηκε από τον Robert Fisher το 2012, και αργότερα υιοθετήθηκε από άλλες ομάδες της μανόσφαιρας, μεταξύ των οποίων pickup artists και ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ανδρών.[22]

Το r/TheRedPill τέθηκε σε καραντίνα από το Reddit τον Σεπτέμβριο του 2018 επειδή ήταν «αφιερωμένο σε σοκαριστικό ή ιδιαίτερα προσβλητικό περιεχόμενο».[23] Την εποχή της καραντίνας είχε περίπου 290.000 συνδρομητές, ενώ μέχρι τον Ιούνιο του 2019 ο αριθμός τους αναφερόταν ότι είχε ξεπεράσει τις 400.000.[24] Έχει διαπιστωθεί ότι η καραντίνα μείωσε την ορατότητα της κοινότητας, αλλά δεν εξάλειψε το μισογυνιστικό περιεχόμενο ή τις σχετικές κοινότητες εντός και εκτός της πλατφόρμας.[25]

Η λευκή υπεροχή και τα δεξιά εθνικιστικά ιδεώδη είναι επίσης παρόντα στη μανόσφαιρα. Τα θέματα αυτά είναι δευτερεύοντα αλλά παραμένουν σχετικά σε διαδικτυακές ομάδες της μανόσφαιρας που έχουν συνδεθεί με εξτρεμιστική βία.[26] Σε διάφορες έρευνες εντός της κοινότητας, τα μέλη εμφανίζονται κυρίως ως λευκοί, ετεροφυλόφιλοι, συντηρητικοί άνδρες ηλικίας 18–35 ετών.[27]

Οι συμμετέχοντες σε κοινότητες του red pill επιδιώκουν να αποκλείσουν τις γυναίκες από διαδικτυακές κοινότητες της μανόσφαιρας που αυτοπαρουσιάζονται ως αποκλειστικά ανδρικοί χώροι. Υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή γυναικών θα αποτελούσε απειλή για την ανδρική κυριαρχία. Για να διατηρηθούν οι χώροι αυτοί αποκλειστικά για άνδρες, δημιουργείται περιβάλλον στο οποίο πιθανές γυναίκες συμμετέχουσες αντιμετωπίζουν παρενόχληση, doxing και απειλές. Η ιδεολογία του red pill επικεντρώνεται στην πεποίθηση ότι οι άνδρες καταπιέζονται συστημικά σε έναν «γυναικοκεντρικό» κόσμο που αγνοεί τις ανάγκες των ανδρών και δίνει προτεραιότητα στις φωνές των γυναικών.[27]

Η κοινότητα θεωρεί επίσης ότι το ανδρικό προνόμιο αποτελεί μύθο που προκύπτει από την αποκαλούμενη «πλάνη της κορυφής» (apex fallacy), δηλαδή την αξιολόγηση της κοινωνικής θέσης των ανδρών βάσει ενός μικρού αριθμού ιδιαίτερα επιτυχημένων ανδρών, αγνοώντας τις δυσκολίες των ανδρών στο σύνολό τους.[27] Τα μέλη χρησιμοποιούν επίσης το ακρωνύμιο AWALT («All Women Are Like That» — «Όλες οι γυναίκες είναι έτσι»), ενισχύοντας την ιδέα ότι όλες οι γυναίκες διαθέτουν αρνητικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορές.[27]

Η άνοδος του φεμινισμού και της προοδευτικής κουλτούρας παρουσιάζονται ως οι λόγοι για τους οποίους τα προβλήματα των ανδρών υποτίθεται ότι αγνοούνται και ως δικαιολόγηση της ανάγκης ύπαρξης της κοινότητας red pill. Το subreddit r/TheRedPill οργανώνει τις βασικές του πεποιθήσεις μέσω της πλευρικής του στήλης, την οποία οι χρήστες καλούνται να διαβάσουν πριν συμμετάσχουν.[28]

Η πλευρική στήλη παρουσιάζει την κοσμοθεωρία της κοινότητας ως βασισμένη στην εμπειρική παρατήρηση και στη δημοφιλή εξελικτική ψυχολογία και χαρακτηρίζει την εξελικτική ψυχολογία ως κεντρικό στοιχείο για την ανάπτυξη της αποκαλούμενης «σεξουαλικής στρατηγικής» του subreddit.[28] Τονίζονται έννοιες όπως η γυναικεία υπεργαμία, οι διπλές στρατηγικές ζευγαρώματος και το μοντέλο «Alpha Fucks/Beta Bucks», τα οποία παρουσιάζονται ως θεμελιώδη για την κατανόηση της σεξουαλικής συμπεριφοράς.[28] Χρησιμοποιούνται επίσης οικονομικοί όροι, όπως «σεξουαλική αγορά» και «σεξουαλική αγοραία αξία», ώστε οι ετεροφυλοφιλικές σχέσεις να παρουσιάζονται ως ανταλλαγές που βασίζονται στους κανόνες της αγοράς.[28]

Η πλευρική στήλη προωθεί επίσης το «game» ως σύνολο τεχνικών που μπορούν να διδαχθούν και αποσκοπούν στην αύξηση της σεξουαλικής επιτυχίας των ανδρών μέσω μίμησης χαρακτηριστικών που θεωρούνται εξελικτικά πλεονεκτικά.[28] Προτρέπει τους άνδρες να ερμηνεύουν εκφράσεις αδιαφορίας ή συναισθήματος των γυναικών ως στρατηγικές συμπεριφορές και ενθαρρύνει τη συναισθηματική στωικότητα των ανδρών.[28] Παρουσιάζει επίσης την επιθυμία των ανδρών για συναισθηματική σύνδεση ως αποτέλεσμα κοινωνικής διαμόρφωσης και τους προτρέπει να απορρίπτουν τέτοιες επιθυμίες.[28]

Δημοφιλείς προσωπικότητες στις κοινότητες red pill

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κοινότητες red pill έχουν συνδεθεί με διάφορες διαδικτυακές προσωπικότητες που επέκτειναν την απήχησή τους, με έναν από τους περισσότερο προβεβλημένους να είναι ο Άντριου Τέιτ. Ο Τέιτ άρχισε να αποκτά απήχηση σε μισογυνιστικές κοινότητες περίπου το 2016, μετά από προσβλητικά σχόλια στο Twitter και την απομάκρυνσή του από το τηλεοπτικό πρόγραμμα Big Brother, όταν δημοσιοποιήθηκε βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν να χτυπά μια γυναίκα με ζώνη.[29]

Έκτοτε δημιούργησε διαδικτυακή παρουσία βασισμένη σε ανοιχτά red-pill, μισογυνιστικές και ακροδεξιές απόψεις και συμπεριφορές.[30] Δημιούργησε διάφορες ιδιωτικές διαδικτυακές κοινότητες, όπως το «The Real World», μια εφαρμογή βασισμένη στη μεταφορά του κόκκινου χαπιού από το The Matrix, η οποία απευθυνόταν κυρίως σε νεαρό ανδρικό κοινό.[31] Η εφαρμογή αφαιρέθηκε από το Google Play το 2023 έπειτα από ισχυρισμούς ότι λειτουργούσε ως πυραμιδικό σχήμα.[32]

Ο Τέιτ έχει επίσης αντιμετωπίσει διάφορες ποινικές κατηγορίες, μεταξύ άλλων για βιασμό, σεξουαλική επίθεση και εμπορία ανθρώπων.[33]

Οι κοινότητες red pill συχνά διαδίδουν τις πεποιθήσεις τους μέσω αποσπασμάτων που αναδημοσιεύονται σε πλατφόρμες σύντομου περιεχομένου, όπως TikTok, Instagram Reels και YouTube Shorts.[34] Άλλες γνωστές διαδικτυακές προσωπικότητες που έχουν συνδεθεί με αυτές τις κοινότητες περιλαμβάνουν τον Myron Gaines του Fresh and Fit Podcast, τον Nick Fuentes, τον Adin Ross, τον Sneako και τον Hamza Ahmed.[35][36]

Πεποιθήσεις σχετικά με τις γυναίκες και τον φεμινισμό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συμμετέχοντες σε κοινότητες red pill επιδιώκουν να αποκλείσουν τις γυναίκες από διαδικτυακές κοινότητες της μανόσφαιρας που παρουσιάζονται ως αποκλειστικά ανδρικοί χώροι, θεωρώντας ότι η παρουσία γυναικών αποτελεί απειλή για την ανδρική κυριαρχία. Για να διατηρηθούν οι χώροι αυτοί αποκλειστικά ανδρικοί, πιθανές γυναίκες συμμετέχουσες μπορεί να αντιμετωπίσουν παρενόχληση, doxing και απειλές.[26]

Σύμφωνα με τις αντιλήψεις των ανδρών της κοινότητας red pill, οι ετεροφυλοφιλικές ερωτικές σχέσεις συνήθως ωφελούν τις γυναίκες, οι οποίες υποτίθεται ότι χρησιμοποιούν τους άνδρες για οικονομικούς σκοπούς. Θεωρούν επομένως ότι οι γυναίκες αναζητούν πάντοτε άνδρες υψηλότερης κοινωνικής θέσης, μια συμπεριφορά που αποκαλείται υπεργαμία.[37] Η αντίληψη αυτή έχει οδηγήσει στην πεποίθηση ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούν τους άνδρες χωρίς να τους προσφέρουν κάτι αντίστοιχο. Η άρνηση μιας γυναίκας να έχει σεξουαλική επαφή με έναν άνδρα μπορεί επίσης να ερμηνεύεται ως τακτική χειραγώγησης.[37]

Τα μέλη της κοινότητας red pill θεωρούν επίσης ότι οι γυναίκες μετά τα μέσα της δεκαετίας των είκοσι παύουν να είναι ελκυστικές.[38]

Η κοινότητα θεωρεί ότι η ισότητα επιτεύχθηκε ήδη μέσω του δεύτερου κύματος του φεμινισμού προς όφελος των γυναικών και εκφράζει εχθρότητα απέναντι στο φεμινιστικό κίνημα. Αντί να επιδιώκει την ισότητα, υποστηρίζει ότι ο πραγματικός στόχος του τρίτου κύματος του φεμινισμού είναι να τοποθετήσει τις γυναίκες σε θέση εξουσίας έναντι των ανδρών.[39]

Η κοινότητα red pill υποστηρίζει επίσης ότι η κοινωνική εξουσία των γυναικών έναντι των ανδρών έχει οδηγήσει περισσότερους άνδρες στο να γίνουν «beta», δηλαδή άνδρες που θεωρούνται ανεπαρκώς αρρενωποί, σωματικά ή ψυχολογικά, και μη ελκυστικοί για τις γυναίκες.[39]

Συμμετοχή γυναικών στο Reddit και στις κοινότητες red pill

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γυναικείες κοινότητες αποτελούν επίσης τμήμα της μανόσφαιρας, όπως οι κοινότητες Trad-Wife και femcel.[40]

Όπως και οι άνδρες στις κοινότητες red pill, οι γυναίκες μπορεί να προωθούν την ιδέα ότι ο «alpha» άνδρας είναι γενετικά ανώτερος και ότι οι «beta» άνδρες είναι κατώτεροι, καθώς και την άποψη ότι η γυναίκα πρέπει να είναι υποταγμένη στον άνδρα.[41]

Στις γυναικείες κοινότητες του Red Pill εξιδανικεύεται ένα παρελθόν επικεντρωμένο σε λευκές ιδεολογίες και στο αμερικανικό λευκό, ετεροκανονικό οικογενειακό μοντέλο της δεκαετίας του 1950.[42]

Ο αποκλεισμός των γυναικών από τις κοινότητες Red Pill οδήγησε στη δημιουργία ενός ξεχωριστού subreddit αποκλειστικά για γυναίκες, του r/RedPillWomen (RPW).[38] Τον Απρίλιο του 2024, το subreddit RPW είχε περισσότερους από 72.000 συμμετέχοντες.[38] Όπως και οι άνδρες του Red Pill, οι γυναίκες του RPW χρησιμοποιούν την εξελικτική ψυχολογία ως βάση των πεποιθήσεών τους.[38] Βασική ιδέα του r/RedPillWomen είναι ότι οι γυναίκες πρέπει να είναι υποτακτικές στους κυρίαρχους άνδρες συντρόφους τους και ότι αυτή η υποταγή πρέπει να αφορά μόνο άνδρες «υψηλής αξίας».[38]

Παρότι το RPW εντάσσεται στην ευρύτερη ομπρέλα των κοινοτήτων Red Pill της μανόσφαιρας, οι συμμετέχουσες ασκούν κριτική στον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες του Red Pill χαρακτηρίζουν τις γυναίκες ως ζωώδεις και εγωίστριες.[38] Συχνά παρουσιάζουν τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων ως έμφυτη φύση ανδρών και γυναικών: οι άνδρες θεωρείται ότι αναλαμβάνουν το οικονομικό και ηγετικό βάρος της οικογένειας, ενώ οι γυναίκες αναλαμβάνουν τη φροντίδα του σπιτιού και των παιδιών και υποτάσσονται στον άνδρα με αντάλλαγμα οικονομική και μακροχρόνια ασφάλεια.

Οι γυναίκες ενθαρρύνονται να αναζητούν «High Value Men», δηλαδή άνδρες που πληρούν τα ιδανικά του Red Pill. Για τις συμμετέχουσες του RPW, ο παραδοσιακός τους ρόλος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θεωρούν πως δεν δικαιούνται τα ίδια δικαιώματα ή τον ίδιο σεβασμό με τους άνδρες· αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες μπορούν να βρουν ολοκλήρωση και ευτυχία μέσα σε έναν τρόπο ζωής που επικεντρώνεται στην υποταγή στον άνδρα, στη μητρότητα και στη φροντίδα του σπιτιού.[43]

Οι άνδρες δεν επιτρέπεται να συνεισφέρουν στο subreddit r/RedPillWomen εκτός αν μπορούν να αποδείξουν ότι είναι «Red Pill Men». Για να το αποδείξουν, πρέπει να έχουν συμμετάσχει αποδεδειγμένα στο subreddit TRP.[38]

ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιδεολογία του Red Pill ορίζει τον «πραγματικό άνδρα» ως ετεροφυλόφιλο, κυριαρχικό και προσηλωμένο στους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων. Μελετητές των κοινοτήτων Red Pill και incel έχουν περιγράψει τη μεγάλη έμφαση που δίνεται στην ηγεμονική αρρενωπότητα, με τους ετεροφυλόφιλους άνδρες στην κορυφή μιας αντιλαμβανόμενης κοινωνικής ιεραρχίας.[44]

Επειδή οι αντιλήψεις Red Pill επικεντρώνονται στις ετεροφυλοφιλικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, οι ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες δεν εντάσσονται στην αντίληψη περί «φυσικής» κοινωνικής τάξης αυτών των κοινοτήτων. Τα κουήρ άτομα είτε αγνοούνται είτε χρησιμοποιούνται ως απόδειξη αυτού που τα μέλη θεωρούν «παρακμή της αρρενωπότητας», ενώ οι ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες παρουσιάζονται ως κοινωνικά κατασκευασμένες.[45]

Το «μαύρο χάπι»

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η έννοια του «μαύρου χαπιού» (black pill) αναπτύχθηκε σε φόρουμ incel («ακούσια άγαμων») ως μια περισσότερο μηδενιστική κριτική της ευρύτερης ιδεολογίας του κόκκινου χαπιού στη μανόσφαιρα. Και οι δύο κοσμοθεωρίες παρουσιάζουν τις γυναίκες ως επιφανειακές, χειριστικές και υπεργαμικές.[46]

Οι incels χρησιμοποιούν τον όρο υπεργαμία για να υποστηρίξουν ότι οι γυναίκες αναζητούν άνδρες υψηλού κοινωνικού κύρους ώστε να αυξήσουν το κοινωνικό, οικονομικό και γενετικό δυναμικό των απογόνων τους.[47]

Επεκτείνοντας την πεποίθηση του red pill ότι οι άνδρες αποτελούν καταπιεσμένη ομάδα, η ιδεολογία του black pill χρησιμοποιεί ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς για να υποστηρίξει ότι η κοινωνία γενικότερα και ειδικότερα το ετεροφυλοφιλικό ζευγάρωμα είναι διαμορφωμένα προς όφελος των γυναικών και των σωματικά ελκυστικών ανδρών.[48]

Το black pill κατατάσσει τους ανθρώπους σε μια ιεραρχία τριών βαθμίδων: μια μειοψηφία «alpha males» και επιθυμητών γυναικών στην κορυφή, μια πλειοψηφία μέσης εμφάνισης «normies» ή «beta males» στη μέση και μια μειοψηφία σωματικά μη ελκυστικών ανδρών incels στον πυθμένα.[47] Οι υποστηρικτές του «μαύρου χαπιού» θεωρούν ότι οι μη ελκυστικοί άνδρες είναι αδύνατο να ξεφύγουν από αυτή την κοινωνική ιεραρχία.[47][49][50]

Οι incels αντιλαμβάνονται επομένως τον εαυτό τους ως καταπιεσμένη μειονότητα, παρά το γεγονός ότι είναι κυρίως λευκοί άνδρες που διαθέτουν κάποιον βαθμό κοινωνικού προνομίου.[47] Στο Reddit, γνωστά πρόσωπα της incel κοινότητας, όπως ο μαζικός δολοφόνος Έλιοτ Ρότζερ, περιγράφονται ως άτομα που είχαν «πάρει το μαύρο χάπι».[51]

Άλλες χρήσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Στο βιβλίο του 2004 The Art of the Start, ο συγγραφέας Guy Kawasaki χρησιμοποιεί το κόκκινο χάπι ως αναλογία για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ηγέτες νέων οργανισμών, καθώς αντιμετωπίζουν την ίδια επιλογή μεταξύ του να ζουν στην πραγματικότητα ή στη φαντασία. Προσθέτει ότι αν θέλουν να πετύχουν, πρέπει να πάρουν το κόκκινο χάπι και να δουν πόσο βαθιά φτάνει η λαγότρυπα.[52]
  • Μέχρι την αφαίρεσή τους από το πρόγραμμα εγκατάστασης εφαρμογών του λειτουργικού συστήματος Maemo τον Ιανουάριο του 2010, ορισμένες προηγμένες λειτουργίες μπορούσαν να ενεργοποιηθούν μέσω ενός Easter egg με την ονομασία «Red Pill Mode», ώστε να αποφεύγεται η τυχαία χρήση τους από αρχάριους χρήστες αλλά να είναι εύκολα διαθέσιμες σε έμπειρους χρήστες.[53][54]
  • Η ταινία του 2023 Barbie περιέχει έναν υπαινιγμό στο δίλημμα. Σε μία σκηνή, η Μπάρμπι καλείται να επιλέξει μεταξύ του να συνεχίσει να ζει χωρίς επίγνωση στην Barbieland, που συμβολίζεται από ένα ροζ ψηλοτάκουνο παπούτσι, και του να εισέλθει στον πραγματικό κόσμο, που συμβολίζεται από ένα απλό σανδάλι Birkenstock.[57]

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Palumbo, Donald E. (2014). The Monomyth in American Science Fiction Films: 28 Visions of the Hero's Journey. Jefferson, N.C.: McFarland & Co. σελ. 124. ISBN 978-1-4766-1851-7.
  2. ↑ Worthing, Mark William (2004). The Matrix Revealed: The Theology of the Matrix Trilogy. Pantaenus Press. ISBN 978-0-9752401-1-3.[Χρειάζεται σελίδα]
  3. ↑ Nathan, Ian (1 Ιανουαρίου 1999). «The Matrix Review». Empire (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2025.
  4. ↑ Poland, David (13 Οκτωβρίου 2012). «DP/30: Cloud Atlas, Screenwriter/Directors Lana Wachowski, Tom Tykwer, Andy Wachowski». Moviecitynews.com. 18:49. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2012.
  5. ↑ Blackford, Russell (2004). «'Try the Blue Pill: What's Wrong with Life in a Simulation?'». Στο: Kapell, Matthew· Doty, William G., επιμ. Jacking in to the Matrix franchise: Cultural Reception and Interpretation (στα Αγγλικά). New York: Continuum. ISBN 978-0-8264-1909-5.[Χρειάζεται σελίδα]
  6. ↑ Horsley, Jake (2003). Matrix Warrior: Being the OneΑπαιτείται δωρεάν εγγραφή. New York: Thomas Dunne Books/St. Martin's Griffin. σελ. 125. ISBN 978-0-312-32264-9 – μέσω Internet Archive.
  7. 1 2 Breznican, Anthony (September 9, 2021). «The Matrix Resurrections Trailer: Decoding the Alice in Wonderland References». Vanity Fair. https://www.vanityfair.com/hollywood/2021/09/the-matrix-resurrections-trailer-alice-in-wonderland.
  8. ↑ Long Chu, Andrea (2019). Females. London: Verso Books. ISBN 978-1-78873-737-1.[Χρειάζεται σελίδα]
  9. ↑ Dale, Laura (13 Σεπτεμβρίου 2019). «With The Matrix 4 coming, let's talk about how the first movie is a trans allegory». SyFy Channel. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουλίου 2020.
  10. ↑ Long Chu, Andrea (7 Φεβρουαρίου 2019). «What We Can Learn About Gender From The Matrix»Δωρεάν πρόσβαση υπoκείμενη σε περιορισμένη δοκιμή, συνήθως απαιτείται συνδρομή. Vulture. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουλίου 2020.
  11. ↑ White, Adam (21 Αυγούστου 2020). «The Matrix was a metaphor for transgender identity, director Lilly Wachowski confirms». The Independent. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2020.
  12. ↑ «Why The Matrix Is a Trans Story According to Lilly Wachowski | Netflix» (video). Still Watching Netflix. 4 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2026 – μέσω YouTube.
  13. 1 2 Lewis, Becca· Marwick, Alice (Δεκεμβρίου 2017). «Taking the Red Pill: Ideological Motivations for Spreading Online Disinformation» (PDF). Understanding and Addressing the Disinformation Ecosystem. Philadelphia: University of Pennsylvania Annenberg School for Communication. σελίδες 18–22 – μέσω Tiara.org.
  14. 1 2 Ganesh, Bharath (Spring–Summer 2018). «The Ungovernability of Digital Hate Culture». Journal of International Affairs 71 (2): 30–49. ISSN 0022-197X. https://jia.sipa.columbia.edu/news/ungovernability-digital-hate-culture.
  15. ↑ Madison, Caleb (13 Δεκεμβρίου 2021). «How We Swallowed Redpilled Whole»Δωρεάν πρόσβαση υπoκείμενη σε περιορισμένη δοκιμή, συνήθως απαιτείται συνδρομή. The Atlantic. Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2023.
  16. 1 2 Donovan, Joan· Dreyfuss, Emily· Friedberg, Brian (2022). Meme Wars: The Untold Story of the Online Battles Upending Democracy in America. New York: Bloomsbury Publishing. σελίδες 70–71. ISBN 978-1-63557-864-5 – μέσω Google Books.
  17. ↑ Prokop, Andrew (24 Οκτωβρίου 2022). «Curtis Yarvin wants American democracy toppled. He has some prominent Republican fans»Δωρεάν πρόσβαση υπoκείμενη σε περιορισμένη δοκιμή, συνήθως απαιτείται συνδρομή. Vox. Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2022.
  18. ↑ Πρότυπο:Multiref2
  19. ↑ Marwick, Alice E.; Caplan, Robyn (2018). «Drinking male tears: language, the manosphere, and networked harassment». Feminist Media Studies 18 (4): 546. doi:10.1080/14680777.2018.1450568. ISSN 1468-0777.
  20. ↑ Lewis, Helen (7 Αυγούστου 2019). «To Learn About the Far Right, Start With the 'Manosphere'»Δωρεάν πρόσβαση υπoκείμενη σε περιορισμένη δοκιμή, συνήθως απαιτείται συνδρομή. The Atlantic. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2020.
  21. ↑ Nagle, Angela (2017). Kill All Normies: Online Culture Wars From 4Chan And Tumblr To Trump And The Alt-Right. Alresford, UK: Zero Books. σελίδες 93–94. ISBN 978-1-78535-543-1.
  22. ↑ Πρότυπο:Multiref2
  23. ↑ Carlson, Caitlin Ring; Cousineau, Luc S. (2020). «Are You Sure You Want to View This Community? Exploring the Ethics of Reddit’s Quarantine Practice». Journal of Media Ethics 35 (4): 202–213. doi:10.1080/23736992.2020.1819285. ISSN 2373-6992.
  24. ↑ Bessant, Judith· Devries, Melody· Watts, Rob, επιμ. (2021). Rise of the Far Right: Technologies of Recruitment and Mobilization. Lanham, Md.: Rowman & Littlefield. ISBN 978-1-78661-492-6.[Χρειάζεται σελίδα]
  25. ↑ Copland, Simon (2020). «Reddit quarantined: can changing platform affordances reduce hateful material online?». Internet Policy Review 9 (4). doi:10.14763/2020.4.1516. ISSN 2197-6775.
  26. 1 2 Ging, Debbie (2019). «Alphas, Betas, and Incels: Theorizing the Masculinities of the Manosphere» (στα αγγλικά). Men and Masculinities 22 (4): 638–657. doi:10.1177/1097184x17706401. ISSN 1097-184X.
  27. 1 2 3 4 Zuckerberg, Donna (2018). Not All Dead White Men: Classics and Misogyny in the Digital Age. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-97555-2. OCLC 1020311558.[Χρειάζεται σελίδα]
  28. 1 2 3 4 5 6 7 Van Valkenburgh, Shawn P. (2021). «Digesting the Red Pill: Masculinity and Neoliberalism in the Manosphere». Men and Masculinities 24 (1): 84–103. doi:10.1177/1097184x18816118. ISSN 1097-184X.
  29. ↑ «Andrew removed from Big Brother House over outside activities». BBC News (στα Αγγλικά). 14 Ιουνίου 2016. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  30. ↑ «Andrew Tate: Five Things to Know» (στα Αγγλικά). Anti-Defamation League. 10 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  31. ↑ Hume, Tim (16 Ιανουαρίου 2024). «Leaving The Real World: How I Escaped Andrew Tate's Get Rich Quick 'Cult'». VICE (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  32. ↑ Hume, Tim (12 Σεπτεμβρίου 2023). «Andrew Tate's 'The Real World' App Banned by Google Amid Claims It's a Pyramid Scheme». VICE (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  33. ↑ Melley, -Brian· Melley, Associated Press Brian· Press, Associated (28 Μαΐου 2025). «Tate brothers charged with rape and human trafficking in UK». PBS News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  34. ↑ «Recommending the manosphere: How algorithms amplify antifeminist masculinities». Monash Lens (στα Αγγλικά). 26 Νοεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  35. ↑ «Nick Fuentes». Southern Poverty Law Center (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  36. ↑ Hall, Rachel (19 Μαρτίου 2025). «Beyond Andrew Tate: the imitators who help promote misogyny online». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2026.
  37. 1 2 Botto, Matteo; Gottzén, Lucas (2023). «Swallowing and spitting out the red pill: young men, vulnerability, and radicalization pathways in the manosphere». Journal of Gender Studies 33 (5): 596–608. doi:10.1080/09589236.2023.2260318. ISSN 0958-9236.
  38. 1 2 3 4 5 6 7 Hoebanx, Pauline (2025). «Red Pill Women: Heterosexual Fantasies in Misogynistic Spaces». Men and Masculinities 28 (2): 177–196. doi:10.1177/1097184x241286800. ISSN 1097-184X.
  39. 1 2 James, Rina (2024). «Take the Red Pill, Blame Feminism: Victimization Narratives Across the Manosphere». Men and Masculinities 27 (5): 525–532. doi:10.1177/1097184x241266209. ISSN 1097-184X.
  40. ↑ «Exploring Misogyny across the Manosphere in Reddit». du.primo.exlibrisgroup.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026.
  41. ↑ «Digesting the Red Pill: Masculinity and Neoliberalism in the Manosphere». du.primo.exlibrisgroup.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026.
  42. ↑ «#TradCulture: Reproducing Whiteness and Neo-Fascism through Gendered Discourse Online». du.primo.exlibrisgroup.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026.
  43. ↑ «Sage Journals: Discover world-class research». Sage Journals (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026.
  44. ↑ Vallerga, Michael; Zurbriggen, Eileen L. (2022). «Hegemonic masculinities in the ‘Manosphere’: A thematic analysis of beliefs about men and women on The Red Pill and Incel» (στα αγγλικά). Analyses of Social Issues and Public Policy 22 (2): 602–625. doi:10.1111/asap.12308. ISSN 1530-2415.
  45. ↑ Coufal, Linda; Saresma, Tuija; Kosonen, Heidi (2025-07-03). «Fight with words: misogynist extremism on an incel discussion forum» (στα αγγλικά). NORMA 20 (3): 184–202. doi:10.1080/18902138.2025.2513103. ISSN 1890-2138. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/18902138.2025.2513103.
  46. ↑ Kennedy-Kollar, Deniese (2024). «Involuntary Celibates (Incels)». Extremism and Radicalization in the Manosphere: Beta Uprising. Routledge Studies in Crime and Society. New York: Routledge. σελ. 71. doi:10.4324/9781032631080-7. ISBN 978-1-040-03920-5.
  47. 1 2 3 4 Lindsay, Angus (2022). «Swallowing the Black Pill: Involuntary Celibates' (Incels) Anti Feminism within Digital Society». International Journal for Crime, Justice and Social Democracy 11 (1): 210–224. doi:10.5204/ijcjsd.2138. ISSN 2202-8005.
  48. ↑ Sugiura, Lisa (2021). The Incel Rebellion: The Rise of the Manosphere and the Virtual War Against Women. Emerald Studies In Digital Crime, Technology and Social Harms. Bingley, UK: Emerald Publishing Limited. σελ. 8. doi:10.1108/9781839822544 Ελεύθερα προσβάσιμο. ISBN 978-1-83982-254-4.
  49. ↑ Solea, Anda Iulia; Sugiura, Lisa (2023). «Mainstreaming the Blackpill: Understanding the Incel Community on TikTok». European Journal on Criminal Policy and Research 29 (3): 311–336. doi:10.1007/s10610-023-09559-5. ISSN 0928-1371.
  50. ↑ Preston, Kayla; Halpin, Michael; Maguire, Finlay (2021). «The Black Pill: New Technology and the Male Supremacy of Involuntarily Celibate Men» (στα αγγλικά). Men and Masculinities 24 (5): 823–841. doi:10.1177/1097184X211017954. ISSN 1097-184X. PMID 34803370.
  51. ↑ Sonnad, Nikhil· Squirrell, Tim (30 Οκτωβρίου 2017). «The alt-right is creating its own dialect. Here's the dictionary». Quartz. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2025.
  52. ↑ Kawasaki, Guy (2004). The Art of the Start: The Time-tested, Battle-hardened Guide for Anyone Starting AnythingΑπαιτείται δωρεάν εγγραφή. New York: Portfolio. σελ. 92. ISBN 978-1-59184-056-5 – μέσω Internet Archive.
  53. ↑ «Red Pill mode». maemo.org wiki. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2010.
  54. ↑ «src/repo.cc». hildon-application-manager. Line 153. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2010.
  55. ↑ «Weiner's Sexting Partner Member of Sugar Daddies Site; Weiner Staying in Mayoral Race; Weiner's Wife Blames Herself; Go Daddy Extra Stars in Documentary; Interview with Star of 'Sharknado'; 'Real Housewives of New Jersey' Star Arrested on Fraud Charges». Showbiz Tonight. 31 Ιουλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2025 – μέσω Transcripts.cnn.com.
  56. ↑ «The Secret Life of Walter Mitty: watch the trailer for Ben Stiller's new film - video exclusive». The Guardian (video). 30 Ιουλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018.
  57. ↑ Dockterman, Eliana (July 21, 2023). «An Exhaustive List of (Almost) Every Single Reference in the Barbie Movie». Time. https://time.com/6295889/barbie-movie-the-matrix-the-godfather-references/.

Περαιτέρω ανάγνωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Κόκκινο_χάπι_και_μπλε_χάπι&oldid=11822840"