Κοινοβούλιο της Γκάνας
Κοινοβούλιο της Γκάνας | |
|---|---|
| 9ο Κοινοβούλιο της 4ης Δημοκρατίας | |
 | |
| Είδος | |
| Τύπος | Μονοθάλαμο |
| Ηγεσία | |
| Πρόεδρος | |
| Πρώτος Αντιπρόεδρος | |
| Δεύτερος Αντιπρόεδρος | |
| Ηγέτης της Πλειοψηφίας | |
| Ηγέτης της Μειοψηφίας | |
| Δομή | |
| Έδρες | 276[4] |
 | |
Κοινοβουλευτικές Ομάδες | Πλειοψηφία (185)
Μειοψηφία (91)
|
| Εκλογές | |
| Πλειοψηφικό σύστημα | |
Πρώτη εκλογή | 9 Ιουνίου 1965 |
Τελευταία εκλογή | 7 Δεκεμβρίου 2024 |
Επόμενη εκλογή | 7 Δεκεμβρίου 2028 |
| Τόπος συνεδριάσεων | |
_–_Parliament_of_Ghana.jpg) | |
| Μέγαρο του Κοινοβουλίου, Άκρα, Μείζων Άκρα, Δημοκρατία της Γκάνας | |
| Ιστοσελίδα | |
| www.parliament.gh | |
Το Κοινοβούλιο της Γκάνας είναι το μονοθάλαμο νομοθετικό σώμα της Γκάνας. Αποτελείται από 276 μέλη, τα οποία εκλέγονται για τετραετή θητεία σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες χρησιμοποιώντας το πλειοψηφικό σύστημα (first-past-the-post).
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η νομοθετική εκπροσώπηση στην Γκάνα χρονολογείται από το 1850, όταν η χώρα ήταν βρετανική αποικία γνωστή ως Χρυσή Ακτή.[5] Το σώμα, που ονομαζόταν Νομοθετικό Συμβούλιο, είχε καθαρά συμβουλευτικό χαρακτήρα, καθώς ο κυβερνήτης ασκούσε όλες τις νομοθετικές και εκτελεστικές εξουσίες. Μεταρρυθμίσεις εισήχθησαν το 1916 και το 1925, αν και οι εξουσίες του κυβερνήτη παρέμειναν εκτεταμένες. Το 1946 εισήχθη ένα νέο σύνταγμα που επέτρεπε σε ένα μη επίσημο μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου να γίνει πρόεδρός του, ενώ ο κυβερνήτης έπαψε να είναι ο ex officio πρόεδρος του σώματος. Αυτό το σύστημα συνεχίστηκε μέχρι το 1951, όταν το Νομοθετικό Σώμα εξέλεξε τον πρώτο του πρόεδρο, τον σερ Εμάνουελ Τσαρλς Κουίστ. Το 1951 ήταν επίσης το πρώτο έτος κατά το οποίο διεξήχθησαν εκλογές με βάση την καθολική ψηφοφορία. Το Κόμμα της Σύμβασης του Λαού (CPP), το οποίο ιδρύθηκε το 1949 υπό την ηγεσία του Κουάμε Νκρούμαχ, κέρδισε τις εκλογές που διεξήχθησαν τότε. Ένα άλλο κόμμα, η Ενωμένη Σύμβαση της Χρυσής Ακτής (UGCC) υπό την ηγεσία του Τζ. Μπ. Ντάνκουα, είχε κακή απόδοση και διαλύθηκε σύντομα. Ο Νκρούμαχ, ο οποίος είχε φυλακιστεί στις αρχές του 1950 για υπονόμευση, αποφυλακίστηκε και διορίστηκε Επικεφαλής Κυβερνητικών Υποθέσεων, αποτελώντας τον πρώτο πρωθυπουργό της χώρας το επόμενο έτος. Οι εκλογές για τη νομοθετική συνέλευση που διεξήχθησαν το 1954 κατέληξαν σε νέα νίκη του CPP, με το κόμμα να κερδίζει 71 από τις συνολικά 104 έδρες. Κέρδισε επίσης 71 από τις 104 έδρες στις εκλογές της νομοθετικής συνέλευσης του 1956. Η Χρυσή Ακτή μετονομάστηκε σε Γκάνα και της παραχωρήθηκε ανεξαρτησία την Τετάρτη 6 Μαρτίου 1957, διατηρώντας παράλληλα τον Βρετανό μονάρχη ως αρχηγό του κράτους. Η Νομοθετική Συνέλευση μετονομάστηκε σε Εθνοσυνέλευση. Μετά την έγκριση ενός νέου Ρεπουμπλικανικού συντάγματος, η Γκάνα έγινε επίσημα δημοκρατία την 1η Ιουλίου 1960, με τον Κουάμε Νκρούμαχ ως πρόεδρό της. Το δημοψήφισμα εκλήφθηκε ως νέα εντολή από τον λαό και οι θητείες των μελών της Εθνοσυνέλευσης παρατάθηκαν για άλλα πέντε χρόνια. Ένα μονοκομματικό κράτος εισήχθη μετά από σχετικό δημοψήφισμα το 1964. Ως αποτέλεσμα, μόνο υποψήφιοι του CPP συμμετείχαν στις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης που διεξήχθησαν το 1965. Ο Νκρούμαχ ανατράπηκε το 1966 από τον στρατό, ο οποίος απαγόρευσε τα πολιτικά κόμματα και διέλυσε την Εθνοσυνέλευση. Η χώρα επέστρεψε σε πολιτική διακυβέρνηση το 1969. Οι εκλογές που διεξήχθησαν στις 29 Αυγούστου του ίδιου έτους οδήγησαν σε νίκη του Κόμματος Προόδου (PP) του Κόφι Αμπρέφα Μπουσία, το οποίο κέρδισε 105 από τις 140 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Ανέλαβε τα καθήκοντά του ως πρωθυπουργός στις 3 Σεπτεμβρίου 1969. Η κυβέρνησή του ανατράπηκε από στρατιωτικό πραξικόπημα το 1972. Κατά τη διάρκεια της Τρίτης Δημοκρατίας, η οποία διήρκεσε από το 1979 έως το 1981, το κυρίαρχο κόμμα στην Εθνοσυνέλευση ήταν το Λαϊκό Εθνικό Κόμμα (PNP), υπό την ηγεσία του Χίλα Λίμαν, το οποίο κέρδισε 71 από τις 104 έδρες στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 18 Ιουνίου 1979. Μετά τη στρατιωτική επέμβαση του 1981, όλοι οι εκλεγμένοι θεσμοί διαλύθηκαν και η δραστηριότητα των πολιτικών κομμάτων απαγορεύτηκε.
Το Κοινοβούλιο της Τέταρτης Δημοκρατίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έπειτα από 11 χρόνια στρατιωτικής διακυβέρνησης, ένα νέο σύνταγμα εγκρίθηκε σε δημοψήφισμα το 1992. Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν τον Νοέμβριο και κερδήθηκαν από τον Τζέρι Ρόουλινγκς, ηγέτη του πραξικοπήματος του 1981 και μετέπειτα στρατιωτικό κυβερνήτη. Η αντιπολίτευση αμφισβήτησε τα αποτελέσματα και προχώρησε σε μποϊκοτάζ των βουλευτικών εκλογών του Δεκεμβρίου. Ως αποτέλεσμα, το Εθνικό Δημοκρατικό Κογκρέσο (NDC) του Ρόουλινγκς κέρδισε 189 από τις 200 έδρες στο Κοινοβούλιο. Όλα τα κόμματα συμμετείχαν στις βουλευτικές εκλογές του 1996. Το NDC κέρδισε 133 από τις συνολικά 200 έδρες, ενώ το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Νέο Πατριωτικό Κόμμα (NPP), κέρδισε 60. Δύο μικρότερες πολιτικές ομάδες κέρδισαν τις υπόλοιπες έδρες. Οι εκλογές του 2000 ήταν σημαντικές επειδή ο πρόεδρος Ρόουλινγκς εμποδιζόταν συνταγματικά να διεκδικήσει άλλη θητεία. Στις προεδρικές εκλογές, ο Τζον Κουφουόρ του NPP νίκησε τον υποψήφιο του NDC Τζον Άτα Μιλς σε επαναληπτικό γύρο. Στο Κοινοβούλιο των 200 εδρών, το NPP κέρδισε 100 έδρες, ακολουθούμενο από τις 92 του NDC. Μικρότερες πολιτικές ομάδες και ανεξάρτητοι υποψήφιοι κέρδισαν τις υπόλοιπες έδρες. Ο Κουφουόρ επανεκλέχθηκε το 2004 και το Νέο Πατριωτικό Κόμμα (NPP) κέρδισε 128 από τις 230 έδρες στις ταυτόχρονες βουλευτικές εκλογές. Το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Εθνικό Δημοκρατικό Κογκρέσο (NDC), κέρδισε 94 έδρες, ενώ άλλα δύο κόμματα - το Λαϊκό Εθνικό Συνέδριο (PNC) και το Κόμμα της Σύμβασης του Λαού (CPP) - κέρδισαν 4 και 3 έδρες αντίστοιχα. Ένας ανεξάρτητος υποψήφιος εξασφάλισε την εναπομείνασα έδρα. Το απλό πλειοψηφικό σύστημα (ή μονοεδρικό πλειοψηφικό) χρησιμοποιείται στις βουλευτικές εκλογές της Γκάνας. Από το 2012 η χώρα διαιρείται σε 275 μονοεδρικές περιφέρειες. Τα μέλη υπηρετούν τετραετείς θητείες.
Δομή ηγεσίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Πρόεδρος - Ο πρόεδρος προεδρεύει του Κοινοβουλίου και επιβάλλει την τήρηση όλων των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία του. Μετά από γενικές εκλογές, το κόμμα της πλειοψηφίας στο Κοινοβούλιο, σε διαβούλευση με άλλα κόμματα, προτείνει έναν πρόεδρο.[6] Ο πρόεδρος δεν μπορεί να είναι μέλος του Κοινοβουλίου, αν και πρέπει να διαθέτει τα προσόντα για να θέσει υποψηφιότητα ως βουλευτής. Κάθε πρόσωπο, με τον διορισμό του ως πρόεδρος, πρέπει να παραιτηθεί και να κηρύξει την έδρα του στο Κοινοβούλιο κενή. Ο πρόεδρος επικουρείται από δύο αντιπροέδρους (πρώτο και δεύτερο αντιπρόεδρο), οι οποίοι εκλέγονται κατά την έναρξη κάθε Κοινοβουλίου. Πρέπει να προέρχονται από διαφορετικά πολιτικά κόμματα. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Άλμπαν Κίνγκσφορντ Σουμάνι Μπάγκμπιν.
- Πρώτος Αντιπρόεδρος - Ο πρώτος αντιπρόεδρος προεδρεύει των συνεδριάσεων του Κοινοβουλίου όποτε ο πρόεδρος απουσιάζει. Ο σημερινός πρώτος αντιπρόεδρος είναι ο εντιμότατος Μπέρναρντ Αχιάφορ του Εθνικού Δημοκρατικού Κογκρέσου (NDC).
- Δεύτερος Αντιπρόεδρος - Ο δεύτερος αντιπρόεδρος προεδρεύει των συνεδριάσεων του Κοινοβουλίου σε περίπτωση απουσίας του προέδρου και του πρώτου αντιπροέδρου. Ο σημερινός δεύτερος αντιπρόεδρος είναι ο Άντριου Αμοάκο Ασιάμα, ανεξάρτητος βουλευτής.
- Ηγέτης της Πλειοψηφίας - Ο ηγέτης της πλειοψηφίας εκλέγεται από το κόμμα που διαθέτει την πλειοψηφία των κοινοβουλευτικών εδρών. Ένας αναπληρωτής ηγέτης της πλειοψηφίας και ένας γενικός γραμματέας (chief whip) της πλειοψηφίας τον επικουρούν, αποτελώντας την ηγεσία της πλειοψηφίας του Κοινοβουλίου. Ο σημερινός ηγέτης της πλειοψηφίας είναι ο Μαχάμα Αγιαρίγκα του NDC.
- Αναπληρωτής Ηγέτης της Πλειοψηφίας - Ένας αναπληρωτής ηγέτης της πλειοψηφίας και ένας γενικός γραμματέας τον επικουρούν, αποτελώντας την ηγεσία της πλειοψηφίας του Κοινοβουλίου. Ο σημερινός αναπληρωτής ηγέτης της πλειοψηφίας είναι ο Κουέκου Τζορτζ Ρίκετς Χάγκαν του NDC.
- Ηγέτης της Μειοψηφίας - Ο ηγέτης της μειοψηφίας εκλέγεται από το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στο Κοινοβούλιο. Ένας αναπληρωτής ηγέτης της μειοψηφίας και ένας γενικός γραμματέας τον επικουρούν, αποτελώντας την ηγεσία της μειοψηφίας του Κοινοβουλίου. Ο σημερινός ηγέτης της μειοψηφίας είναι ο Αλεξάντερ Αφένιο-Μάρκιν του NPP.
- Αναπληρωτής Ηγέτης της Μειοψηφίας - Ένας αναπληρωτής ηγέτης της μειοψηφίας και ένας γενικός γραμματέας τον επικουρούν, αποτελώντας την ηγεσία της μειοψηφίας του Κοινοβουλίου. Η σημερινή αναπληρώτρια ηγέτης της μειοψηφίας είναι η Πατρίσια Απιάτζεϊ του NPP.
=
Διατελέσαντες Πρόεδροι της Εθνοσυνέλευσης/Κοινοβουλίου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Χρυσή Ακτή (1951–1957)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος της Νομοθετικής Συνέλευσης και της Εθνοσυνέλευσης το 1957
| Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) |
Ανέλαβε καθήκοντα | Παρέδωσε καθήκοντα | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Εμάνιουελ Τσαρλς Κουίστ (1880-1959) |
Μάρτιος 1951 | Δεκέμβριος 1957 | [7] |
Ανεξάρτητο κράτος εντός της Κοινοπολιτείας (1957–1960) / Πρώτη Δημοκρατία (1960–1966)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πράσινο: Εθνικό Δημοκρατικό Κογκρέσο (NDC) Μπλε: Νέο Πατριωτικό Κόμμα (NPP) Κίτρινο: Λαϊκό Εθνικό Συνέδριο (PNC) Κόκκινο: Κόμμα της Σύμβασης του Λαού (CPP)
Γκρι: ΑνεξάρτητοιΠρόεδροι της Εθνοσυνέλευσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) |
Από | Έως | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Όγκουστους Μολάντε Ακιγούμι (1891-1985) |
Φεβρουάριος 1958 | Ιούνιος 1960 | [8] |
| Τζόζεφ Ρίτσαρντ Ασιέντου (1903-1977) |
Ιούλιος 1960 | Ιούνιος 1965 | [8] |
| Κόφι Ασάντε Οφόρι-Άτα (1912-1978) |
10 Ιουνίου 1965 | 24 Φεβρουαρίου 1966 | [8] |
Δεύτερη Δημοκρατία (1969–1972)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) |
Από | Έως | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Νίι Αμάα Ολένου (1906-1986) |
Οκτώβριος 1969 | 13 Ιανουαρίου 1972 | [8] |
Τρίτη Δημοκρατία (1979–1981)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) |
Από | Έως | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Τζέικομπ Χάκενμπουγκ Γκρίφιθς-Ράντολφ (1914-1986) |
24 Σεπτεμβρίου 1979 | 31 Δεκεμβρίου 1981 | [8] |
Τέταρτη Δημοκρατία (1992–σήμερα)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδροι του Κοινοβουλίου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) |
Από | Έως | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Ντάνιελ Φράνσις Άναν (1928-2006) |
7 Ιανουαρίου 1993 | 6 Ιανουαρίου 2001 | [8] |
| Πίτερ Άλα Ατζετέι (1931-2008) |
7 Ιανουαρίου 2001 | 6 Ιανουαρίου 2005 | [8] |
| Εμπενέζερ Σέκγι Χιουζ (1939-) |
7 Ιανουαρίου 2005 | 6 Ιανουαρίου 2009 | [8] |
| Τζόις Μπάμφορντ-Άντο (1937-) |
7 Ιανουαρίου 2009 | 6 Ιανουαρίου 2013 | [8] |
| Έντουαρντ Ατζάχο (1957-) |
7 Ιανουαρίου 2013 | 6 Ιανουαρίου 2017 | [8] |
| Άαρον Μάικ Οκουάγιε (1944-) |
7 Ιανουαρίου 2017 | 6 Ιανουαρίου 2021 | [8] |
| Άλμπαν Σουμάνα Μπάγκμπιν (1957-) |
7 Ιανουαρίου 2021 | Σημερινός | [9] |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Nana Konadu Agyeman (7 Ιανουαρίου 2025). «9th Parliament inaugurated, Bagbin, Asiamah re-elected Speaker and 2nd Deputy, Ahiafor joins as 1st Deputy Speaker». Daily Graphic (στα Αγγλικά). Accra, Ghana. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2025.
- ↑ «Parliament of Ghana». www.parliament.gh. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Alexander Afenyo-Markin takes over as Majority Leader». 22 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Statistics». Ghana Elections Peace Fm Online. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2019.
- ↑ «Ghana - Trade, Colonialism, Independence». www.britannica.com (στα Αγγλικά). 22 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
- ↑ «Bagbin adjourns Parliament indefinitely» (στα Αγγλικά). 22 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
- ↑ «Parliament of Ghana». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2019.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Parliament of Ghana». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2019.
- ↑ «Bagbin elected Speaker of Parliament». MyJoyOnline. (στα Αγγλικά). 7 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2021.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Συντεταγμένες: 05°33′24″N 00°11′24″W / 5.55667°N 0.19000°W