Κλωντ Φαβρ ντε Βωζελά
| Κλωντ Φαβρ ντε Βωζελά | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Claude Favre de Vaugelas (Γαλλικά) |
| Γέννηση | 6 Ιανουαρίου 1585 Meximieux |
| Θάνατος | 26 Φεβρουαρίου 1650 Σαβοΐα |
| Τόπος ταφής | Εκκλησία Σαιντ-Εστάς |
| Χώρα πολιτογράφησης | Savoyard state |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Μητρική γλώσσα | Γαλλικά |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Γαλλικά Ιταλικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | γραμματικός λεξικογράφος διερμηνέας μεταφραστής φιλόλογος |
| Εργοδότης | Κάρολος του Μαγιέν Ιάκωβος του Νεμούρ Γάστων της Γαλλίας |
| Οικογένεια | |
| Γονείς | Antoine Favre |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | 32η έδρα της Γαλλικής Ακαδημίας (1634–1650) |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Κλωντ Φαβρ ντε Βωζελά (γαλλ. Claude Favre de Vaugelas, 6 Ιανουαρίου 1585 – 26 Φεβρουαρίου 1650) ήταν Γάλλος λόγιος, γραμματικός και λεξικογράφος από το Δουκάτο της Σαβοΐας.[1] Πήρε τον τίτλο του ως χωροδεσπότης του Βωζελά, ενώ κληρονομικώς κατείχε και τον τίτλο του βαρόνου] του Περούζ.[1]
Γεννήθηκε στο Μεξιμιέ της Σαβοΐας από αριστοκράτες γονείς, πιθανώς με πρότερη συγγένεια μεταξύ τους: η μητέρα του γεννήθηκε με το ίδιο επώνυμο που είχε ο πατέρας του, ο διακεκριμένος ευγενής και δικαστικός (πρόεδρος του Δικαστηρίου Σαβοΐας) Αντουάν Φαβρ. Μετανάστευσε στη Γαλλία, όπου έγινε θαλαμηπόλος (αυλικό αξίωμα) του Δούκα Γκαστόν της Ορλεάνης και παρέμεινε πιστός σε αυτόν παρά τις δολοπλοκίες του Γκαστόν.
Ο Κλωντ Φαβρ έμαθε άριστα και «αγάπησε με πάθος τη γαλλική γλώσσα, στην οποία αφιέρωσε τη ζωή του»[2] Η γνώση αυτή και η άψογη ορθότητα του προφορικού λόγου του ήταν αρκετά για να καταστεί ένα από τα αρχικά μέλη της Γαλλικής Ακαδημίας, από την ίδρυσή της το 1635. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Καρδινάλιος Ρισελιέ του χορήγησε ισόβια βασιλική σύνταξη 2.000 γαλλικές λίβρες για την εκπόνηση του Λεξικού της γαλλικής γλώσσας της Ακαδημίας.[1] Χάρη σε αυτό το εισόδημα ο ντε Βωζελά είχε τον χρόνο να συγγράψει το άλλο μνημειώδες έργο του, το Remarques sur la langue française (= «Παρατηρήσεις επί της γαλλικής γλώσσης»)[3] (1647). Στο πόνημά του αυτό υπεστήριξε με επιμονή ότι οι καινοφανείς λέξεις και εκφράσεις θα κρίνονταν από την τρέχουσα χρήση τους εκ μέρους του καλύτερου μέρους της κοινωνίας. Ο ίδιος και ο ποιητής Φρανσουά ντε Μαλέρμπ πιστώνονται την κάθαρση του γαλλικού λόγου.[1]
Οι αντιρρήσεις κατά του ακαδημαϊκού αυτού δόγματος δεν έλειψαν: Ο ιστορικός Scipion Dupleix στο έργο του Liberté de la langue française dans sa pureté[4](1651) συνηγόρησε υπέρ της πλουσιότερης και πιο ελεύθερης γλώσσας του 16ου αιώνα, ενώ παρόμοια θέση έλαβε ο Φρανσουά ντε Λα Μοτ Λε Βαιγιέ στο έργο του Lettres à Gabriel Naudé tombant les Remarques sur la langue française.[1]
Προς το τέλος της ζωής του ο ντε Βωζελά έγινε ο ιδιαίτερος δάσκαλος των γιων του Πρίγκιπα Θωμά της Σαβοΐας-Καρινιάν. Ο Κλωντ Φαβρ ντε Βωζελά πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 65 ετών.[1]
Η μετάφραση από τον ντε Βωζελά του έργου του Κόιντος Κούρτιος Ρούφος Ιστορίες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ως La Vie d'Alexandre (εκδόθηκε μεταθανατίως το 1653), είναι αξιοσημείωτη ως μια εφαρμογή των γλωσσικών κανόνων του μεταφραστή.[1]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 Μία ή περισσότερες προτάσεις από το προηγούμενο κείμενο ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Vaugelas, Claude Favre, Seigneur de» Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 27 (11η έκδοση) Cambridge University Press, σσ. 954-955
- ↑ Λήμμα «Βωζελά Κλαύδιος Φαβρ, χωροδεσπότης του-» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 9, σελ. 175
- ↑ Vaugelas, Claude Favre de (1647). Remarques sur la langue françoise : utiles à ceux qui veulent bien parler et bien escrire ([Reprod.]) (στα Γαλλικά).
- ↑ Dupleix, Scipion (1651). Liberté de la langue françoise dans sa pureté ([Reprod.]) (στα Γαλλικά).
