Αποτέφρωση των νεκρών

Ηλεκτρικός αποτεφρωτήρας στην Αυστρία

Αποτέφρωση των νεκρών ονομάζεται η διαδικασία της καύσης της σορού των νεκρών.

Κόσμος

Διεθνώς

Αποτέφρωση ανθρώπινης σορού μέσα σε ηλεκτρικό κρεματόριο

Στη Γαλλία η αποτέφρωση νεκρών επιτράπηκε με διάταγμα από το 1789, αλλά ρυθμίστηκε πληρέστερα με νόμο της 15ης Νοεμβρίου 1887. Στη Γερμανία διασφαλίζεται με έναν συνδυασμό διατάξεων ο σεβασμός στη βούληση του αποθανόντος και με νόμο του 1934 περί αποτέφρωσης των νεκρών εξισώνεται με την ταφή. Στην Ισπανία το θέμα ρυθμίστηκε το 1945 με τον νόμο περί θρησκευτικής ελευθερίας. Στη Βρετανία επιτρέπεται η αποτέφρωση των νεκρών με δικαστική απόφαση του 1884.

Κατά το 2007 εκτιμάται ότι τα ποσοστά αποτέφρωσης στη Βρετανία, στην Ελβετία, στη Σουηδία, στην Ολλανδία, στη Νορβηγία και στη Δανία ξεπερνούν το 50%. Στην Ιαπωνία φτάνει το 99%, στην Αυστραλία το 49% και στις ΗΠΑ το 21%.

Ελλάδα

Δείγμα τεφροδόχου

Στην Ελλάδα το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά το 1987, όταν ο τότε δήμαρχος Αθηναίων Μιλτιάδης Έβερτ απέστειλε σχετική επιστολή στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Μετά από σχεδόν 20 χρόνια, το 2006, επιτράπηκε και στην Ελλάδα με την ψήφιση σχετικού νόμου (3448/2006, άρθρο 35) η αποτέφρωση σε όσους το επιθυμούν. Το πρώτο Κέντρο Αποτέφρωσης Νεκρών στην Ελλάδα, το Αποτεφρωτήριο Ριτσώνας, άρχισε να λειτουργεί τον Οκτώβριο του 2019 στην περιοχή Ριτσώνα Εύβοιας.

Θρησκεία και αποτέφρωση

Τυποποιημένη τεφροδόχος

Η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία έχει επιτρέψει επίσημα την αποτέφρωση με απόφαση της Β' Βατικάνειας συνόδου το 1963 υπό την προϋπόθεση ότι η αποτέφρωση δεν γίνεται για ιδεολογικούς λόγους που έρχονται σε σύγκρουση με την Ρωμαιοκαθολική πίστη. Οι παραδοσιακές προτεσταντικές εκκλησίες (Λουθηρανισμός, Αγγλικανισμός, Καλβινισμός κτλ) επιτρέπουν την αποτέφρωση και μάλιστα στις χώρες που έχουν ιστορική παρουσία (Σκανδιναβικές χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία) έχουν υψηλά ποσοστά αποτέφρωσης. Στον χώρο του Πεντηκοστιανισμού η στάση απέναντι στην αποτέφρωση δεν είναι ενιαία, αλλά ποικίλλει ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και τις επιμέρους εκκλησιαστικές παραδόσεις. Σε παγκόσμιο επίπεδο, μεγάλες πεντηκοστιανές ομολογίες προτείνουν την ταφή για λόγους βιβλικού συμβολισμού, ωστόσο δεν απαγορεύουν την αποτέφρωση ούτε τη θεωρούν αμαρτία, αφήνοντας την επιλογή στη διακριτική ευχέρεια των πιστών.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία κάθε αυτοκέφαλη εκκλησία είναι ελεύθερη να υιοθετεί τη δική της στάση στο θέμα αυτό, ενώ οι Μονοφυσίτες (Αιθιοπική Ορθόδοξη Εκκλησία, Αρμενική Αποστολική Εκκλησία και Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία) απορρίπτουν κατηγορηματικά την αποτέφρωση.

Το Ισλάμ και ο Ορθόδοξος Ιουδαϊσμός απαγορεύουν την καύση των νεκρών, ενώ ο Μεταρυθμισμιστικός Ιουδαϊσμός την αποδέχεται. Οι Ανατολικές θρησκείες (Ινδουισμός, Βουδισμός, Ταοϊσμός, Σιντοϊσμός) καθιστούν υποχρεωτική την αποτέφρωση με κάποιες εξαιρέσεις (π.χ τον θάνατο παιδιών στον Ινδουισμό όπου και απαιτείται ταφή).

Λόγοι επιλογής

Η αποτέφρωση των νεκρών τυγχάνει σήμερα προτίμησης σε διάφορες χώρες για διάφορους λόγους:

• Απαλλάσσει τις οικογένειες των νεκρών από την υποχρεωτική εκταφή της σορού, τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλεί η θέα των οστών ή η ατελής αποσύνθεσή της σορού.
• Αποφεύγονται τα έξοδα κατασκευής - συντήρησης τάφου.
• Αποφεύγεται η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (γης, και υδροφόρου ορίζοντα) των νεκροταφείων τα περισσότερα των οποίων είναι εντός του οικιστικού ιστού των πόλεων και κορεσμένα.

Δείτε επίσης

• Κηδεία

Πηγές

• Εφημερίδα Το Βήμα, 31 Δεκεμβρίου 2006.
• General Council of the Assemblies of God (USA), "Cremation: Position Paper", ag.org. (Πρόσβαση: Δεκέμβριος 2025).
• The Foursquare Church, "What does the Bible say about cremation?". Διαθέσιμο στο: foursquare.org.
• Elim Pentecostal Church, "Beliefs and Practices: Funerals". Διαθέσιμο στο: elim.org.uk.