Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κανονικό πολύγωνο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Στην γεωμετρία, το κανονικό πολύγωνο είναι ένα πολύγωνο το οποίο είναι ισογώνιο (όλες οι γωνίες του είναι ιδίων μοιρών) και ισόπλευρο (όλες οι πλευρές του είναι ιδίου μήκους).[1][2][3][4]:319-320

Το κανονικό τρίγωνο είναι το ισόπλευρο τρίγωνο. Το κανονικό τετράπλευρο με τέσσερις πλευρές είναι το τετράγωνο.

Τα κανονικά πολύγωνα μπορούν να είναι κυρτά ή αστεροειδή.

Ισόπλευρο τρίγωνο.
Τετράγωνο.
Κανονικό πεντάγωνο.
Αστεροειδές κανονικό πεντάγωνο .
Αστεροειδές κανονικό επτάγωνο .
Αστεροειδές κανονικό επτάγωνο .


Κανονικά κυρτά πολύγωνα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κυρτό κανονικό πολύγωνο



Κυρτά κανονικά πολύγωνα για .
Ιδιότητες
Είδοςαπλό, κυρτό, κανονικό
Πλευρέςn, ισόπλευρο
Γωνίεςn, ισογώνιο
Διαγώνιοι
Σύμβολο Schläfli
Συμμετρία
Άξονες συμμετρίαςn
Περιστροφική συμμετρία-οστής τάξης
Κύκλοιεγγράψιμο, περιγράψιμο
Μετρικές σχέσεις
Μέτρο γωνιών ακτίνια)
Εμβαδόν
Περίμετρος
Ακτίνα
εγγεγρ. κύκλου
Ακτίνα
περιγ. κύκλου
Σχετικά σχήματα
Επίπεδα σχήματαΚανονικό αστεροειδές πολύγωνο
Στερεά σχήματακανονικό πολύεδρο, Πλατωνικό στερεό
  • Η κεντρική γωνία κανονικού πολυγώνου είναι ίση με[1]:205[2]:256[3]:414
.
  • Οι γωνίες ενός κανονικού πολυγώνου είναι ίσες με[2]:256[3]:414
.
  • Δύο κανονικά πολύγωνα με τον ίδιο αριθμό πλευρών είναι όμοια.[1]:205[3]:416
Ο περιγεγραμμένος και ο εγγεγραμμένος κύκλος ενός κανονικού πενταγώνου, και το κοινό τους κέντρο .
Οι άξονες συμμετρίας στο ισόπλευρο τρίγωνο, στο τετράγωνο και στο κανονικό πεντάγωνο.
Βασικό ορθογώνιο τρίγωνο για τις μετρικές σχέσεις σε ένα κανονικό πολύγωνο.

Οι παρακάτω σχέσεις μεταξύ της πλευράς ενός κανονικού πολυγώνου, της ακτίνας του περιγεγραμμένου του κύκλου και της ακτίνας του εγγεγραμμένου του κύκλου προκύπτουν αν θεωρήσουμε το ορθογώνιο τρίγωνο που σχηματίζεται από το απόστημα μίας πλευράς του κανονικού πολυγώνου.

Πιο συγκεκριμένα, το Πυθαγόρειο θεώρημα δίνει την εξής σχέση[2]:256

,

και οι τριγωνομετρικοί αριθμοί της γωνίας δίνουν τις παρακάτω σχέσεις.

Ακτίνα περιγεγραμμένου κύκλου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Η ακτίνα του περιγεγραμμένου κύκλου ενός κανονικού πολυγώνου είναι ίση με

Ακτίνα εγγεγραμμένου κύκλου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Η ακτίνα του εγγεγραμμένου κύκλου ενός κανονικού πολυγώνου είναι ίση με το απόστημα του πολυγώνου
  • Η πλευρά του πολυγώνου συναρτήσει της ακτίνας και της κεντρικής γωνίας δίνεται ως
  • Το κανονικό πολύγωνο έχει διαγωνίους.[Σημείωση 1]
  • Η διαγώνιος (για ) που συνδέει την κορυφή με την έχει μήκος[5][6]
.
  • Ισχύει ότι
.
Ένα κανονικό οκτάγωνο και ένα τετράγωνο εγγεγραμμένα στον ίδιο κύκλο.
: ακτίνα κοινού περιγεγραμμένου κύκλου
: πλευρά οκταγώνου
(: πλευρά τετραπλεύρου)
: ακτίνα εγγεγραμμένου κύκλου τετραγώνου
  • (Τύπος του Αρχιμήδη) Έστω ένας κύκλος ακτίνας στον οποίο είναι εγγεγραμμένα ένα κανονικό πολύγωνο με πλευρές μήκους και ένα κανονικό πολύγωνο με πλευρές και ακτίνα του εγγεγραμμένου του κύκλου . Τότε,[Σημείωση 2]
.
Σημείωση: Ο τύπος του Αρχιμήδη χρησιμοποιείται στην απόδειξη του θεωρήματος του Ιπποκράτη.
  • Σε δύο όμοια κανονικά πολύγωνα, ο λόγος των ακτίνων και των αποστημάτων τους είναι ίσος με τον λόγο ομοιότητάς τους.[2]:256
  • (Θεώρημα Βιβιάνι) Το αλγεβρικό άθροισμα των αποστάσεων ενός σημείο από τις πλευρές ενός κανονικού πολυγώνου με κορυφές είναι ίσο με .[7]:Thm.102
Η γενίκευση του θεωρήματος Βιβιάνι για το τετράγωνο και το κανονικό πεντάγωνο.
  • Το άθροισμα των αποστάσεων των κορυφών ενός κανονικού πολυγώνου από μία ευθεία είναι φορές η απόσταση της από το κέντρο του πολυγώνου.[7]:Thm.102(c)
    • Ειδική περίπτωση: Το άθροισμα των αποστάσεων των κορυφών ενός κανονικού πολυγώνου από μία ευθεία εφαπτόμενη στον περιγεγραμμένο της κύκλο είναι .[7]:Thm.102(b)
  • Το άθροισμα των τετραγώνων των αποστάσεων των κορυφών ενός κανονικού πολυγώνου από ένα σημείο του περιγεγραμμένου του κύκλου είναι ίσο με .[7]:Thm.102(d)
  • Το άθροισμα των τετραγώνων των αποστάσεων των μέσων των πλευρών ενός κανονικού πολυγώνου από ένα σημείο του περιγεγραμμένου του κύκλου είναι ίσο με[7]:Thm.102(d) Cor
.
.

Το εμβαδόν ενός κανονικού πολυγώνου είναι ίσο με

.

Επίσης συναρτήσει της πλευράς δίνεται ως

,

συναρτήσει της ακτίνας του εγγεγραμμένου κύκλου ως

,

και συναρτήσει της ακτίνας του περιγεγραμμένου κύκλου ως

.

Για δοσμένη περίμετρο και πλήθος πλευρών , το κανονικό πολύγωνο είναι το πολύγωνο με το μεγαλύτερο εμβαδόν.

Προσέγγιση κύκλου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεωρώντας έναν κύκλο ακτίνας και εγγράφοντας σε αυτόν κανονικά πολύγωνα με πλευρές, το εμβαδόν τους σιγά σιγά προσεγγίζει (από κάτω) το εμβαδόν του κύκλου. Αντίστοιχα περιγράφοντας σε αυτόν τα κανονικά πολύγωνα με πλευρές, το εμβαδόν τους σιγά σιγά προσεγγίζει (από πάνω) το εμβαδόν του κύκλου.

Παρατηρήστε ότι στον παρακάτω πίνακα, το εμβαδόν του κανονικού πολυγώνου προσεγγίζει τον κύκλο, στην περίπτωση του περιγεγραμμένου κύκλου από κάτω (γι'αυτό η σχετική απόκλιση είναι ) και στην περίπτωση του εγγεγραμμένου κύκλου από πάνω (γι'αυτό η σχετική απόκλιση είναι ). Και στις δύο περιπτώσεις, η σχετική απόκλιση τίνει στο .

Προσέγγιση εμβαδού κύκλου
#ΌνομαΠεριγεγραμμένος κύκλος Εγγεγραμμένος κύκλος
Ακριβής τύποςΠροσέγγισηΣχετικό σφάλμαΑκριβής τύποςΠροσέγγισηΣχετικό σφάλμα
-γωνο
3Ισόπλευρο τρίγωνο1.2990380.4134975.1961521.653987
4Τετράγωνο2.0000000.6366204.0000001.273240
5Κανονικό πεντάγωνο2.3776410.7568273.6327131.156328
6Κανονικό εξάγωνο2.5980760.8269933.4641021.102658
7Κανονικό επτάγωνο2.7364100.8710263.3710221.073030
8Κανονικό οκτάγωνο2.8284270.9003163.3137081.054786
9Κανονικό εννεάγωνο2.8925440.9207253.2757321.042698
10Κανονικό δεκάγωνο2.9389260.9354893.2491971.034252
11Κανονικό ενδεκάγωνο2.9735240.9465023.2298911.028106
12Κανονικό δωδεκάγωνο3.0000000.9549303.2153901.023491
13Κανονικό δεκατριάγωνο3.0207010.9615193.2042121.019932
14Κανονικό δεκατετράγωνο3.0371860.9667663.1954091.017130
15Κανονικό δεκαπεντάγωνο3.0505250.9710123.1883481.014883
16Κανονικό δεκαεξάγωνο3.0614670.9744953.1825981.013052
17Κανονικό δεκαεπτάγωνο3.0705540.9773883.1778511.011541
18Κανονικό δεκαοκτάγωνο3.0781810.9798163.1738861.010279
19Κανονικό δεκαεννεάγωνο3.0846450.9818733.1705391.009214
20Κανονικό εικοσάγωνο3.0901700.9836323.1676891.008307
103Κανονικό χιλιάγωνο3.1415720.9999933.1416031.000003
104Κανονικό μυριάγωνο3.1415920.9999993.1415921.000000+

Κατασκευή με κανόνα και διαβήτη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(Θεώρημα Γκάους-Βαντσέλ) Ένα κανονικό πολύγωνο με πλευρές είναι κατασκευάσιμο με κανόνα και διαβήτη αν και μόνο αν , όπου ένας φυσικός αριθμός και είναι διακριτοί πρώτοι αριθμοί Φερμά.[8]

Κατασκευή με οριγκάμι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα κανονικό πολύγωνο με πλευρές μπορεί να κατασκευαστεί με οριγκάμι αν και μόνο αν όπου φυσικοί αριθμοί και είναι διακριτοί πρώτοι αριθμοί Pierpont.[9]

Σχηματισμός κανονικών πολυγώνων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Αν σημεία διαιρούν έναν κύκλο σε ίσα μέρη, τότε σχηματίζουν κανονικό πολύγωνο.[2]:255[3]:414
  • Έστω ένα κανονικό πολύγωνο και ο περιγεγραμμένος του κύκλος. Τα σημεία τομής των εφαπτομένων στις κορυφές του πολυγώνου, ορίζουν ένα κανονικό πολύγωνο.[2]:255[3]:414
  • Τα μέσα των πλευρών ενός κανονικού πολυγώνου, ορίζουν ένα κανονικό πολύγωνο.

Κανονικά πολύγωνα ως έδρες πολυέδρων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Coxeter, Harold Scott MacDonald (1948). Regular Polytopes. Methuen and Co. 
  • Grünbaum, Branko (2003). «Are Your Polyhedra the Same as My Polyhedra?». Discrete and Computational Geometry 25: 461–488. doi:10.1007/978-3-642-55566-4_21. 
  • Poinsot, Louis (1810). Memoire sur les polygones et polyèdres: J. de l'École Polytechnique. 9. σελίδες 16–48. 
  1. Δείτε εδώ για την απόδειξη.
  2. Δείτε εδώ για την απόδειξη.
  1. 1 2 3 4 5 6 Κανέλλος, Σπ. Γ. (1975). Ευκλείδειος Γεωμετρία. Αθήνα 1975: Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων. σελίδες 204–207.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Αναστάσιος Ι., Σκιαδάς (1974). Γεωμετρία: Επιπεδομετρία Τεύχος Β' (2η έκδοση). Αθήνα. σελίδες 254–259.
  3. 1 2 3 4 5 6 Τόγκας, Πέτρος Γ. Θεωρητική γεωμετρία (23η έκδοση). ΑΘήνα. σελίδες 413–418.
  4. Παπανικολάου, Γεώργιος Χ. (1966). Θεωρητική γεωμετρία. Αθήνα: Ι. Μακρής.
  5. Rowland, Eric. «Regular polygons».
  6. Fontaine, Anne; Hurley, Susan (2006). «Proof by picture: Products and reciprocals of diagonals length ratios in the regular polygon». Forum Geometricorum (6): 97-101. https://web.archive.org/web/20221206073003/https://forumgeom.fau.edu/FG2006volume6/FG200610.pdf.
  7. 1 2 3 4 5 Johnson, Roger A. (1929). Modern geometry. Houghton Mifflin Company.
  8. Wantzel, P. M. L. (1837). [https://www.numdam.org/item/JMPA_1837_1_2__366_0.pdf «Recherches sur les moyens de reconnaître si un problème de géométrie peut se résoudre avec la règle et le compas.»]. J. Math. Pures Appl. 2: 366–372. https://www.numdam.org/item/JMPA_1837_1_2__366_0.pdf.
  9. Hwa, Young Lee (2017). Origami-Constructible Numbers (PDF) (MA thesis). University of Georgia. σελίδες 55–59.