Καναδική Ασπίδα
Συντεταγμένες: 52°N 71°W / 52°N 71°W
| Καναδική Ασπίδα | |
|---|---|
 | |
 | |
| Χώρα | Καναδάς και Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής |
| Ονομάστηκε από | Καναδάς |
| Υψόμετρο | 2.616 μέτρα |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 52°0′0″N 71°0′0″W |
 Σχετικά πολυμέσα | |
| δεδομένα () | |
Η Καναδική Ασπίδα (αγγλικά: Canadian Shield, γαλλικά: Bouclier canadien), γνωστή επίσης ως Λαυρεντιανή Ασπίδα ή Λαυρεντιανό Υψίπεδο, αποτελεί γεωλογική ασπίδα, δηλαδή μια εκτεταμένη περιοχή εκτεθειμένων προκάμβριων πυριγενών πετρωμάτων και υψηλού βαθμού μεταμορφωσιγενών πετρωμάτων. Αποτελεί το θεμέλιο του Βορειοαμερικανικού Κρατώνα (ή Λαυρεντία), δηλαδή τον αρχαίο γεωλογικό πυρήνα της ηπείρου της Βόρειας Αμερικής. Οι παγετωνικές διεργασίες έχουν αφήσει στην περιοχή μόνο ένα λεπτό στρώμα εδάφους, μέσα από το οποίο συχνά αποκαλύπτεται το πυριγενές βραχώδες υπόστρωμα, αποτέλεσμα της μακράς ηφαιστειακής ιστορίας της.[1] Ως μια βαθιά, εκτεταμένη και συνεκτική περιοχή βραχώδους υποστρώματος στο ανατολικό και κεντρικό τμήμα του Καναδά, επεκτείνεται επίσης προς τα νότια έως τα βόρεια όρια των ηπειρωτικών Ηνωμένων Πολιτειών.
Γεωγραφική έκταση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Καναδική Ασπίδα αποτελεί φυσιογραφική διαίρεση που περιλαμβάνει τέσσερις μικρότερες φυσιογραφικές επαρχίες: το Λαυρεντιανό Υψίπεδο, την περιοχή Καζάν, καθώς και τις περιοχές Ντέιβις και Τζέιμς.[2] Η Καναδική Ασπίδα αποτελεί υποενότητα του κρατώνα της Λαυρεντίας, υποδηλώνοντας την περιοχή με τη μεγαλύτερη επίδραση παγετώνων, όπου η διάβρωση έχει απογυμνώσει το υπόστρωμα έως το γυμνό βράχο, δημιουργώντας έτσι λεπτά εδαφικά στρώματα. Η ηλικία της Καναδικής Ασπίδας εκτιμάται περίπου στα 4,28 δισεκατομμύρια έτη (4,28 Ga). Στο παρελθόν, η περιοχή διέθετε απόκρημνες κορυφές, υψηλότερες από οποιεσδήποτε σημερινές οροσειρές, όμως εκατομμύρια χρόνια διάβρωσης μετέτρεψαν αυτά τα βουνά σε ήπια, κυματοειδή υψίπεδα.[3]
Όταν περιλαμβάνεται και το τμήμα της Γροιλανδίας, η Καναδική Ασπίδα έχει περίπου κυκλικό σχήμα και οριοθετείται προς τα βορειοανατολικά από το βορειοανατολικό άκρο της Γροιλανδίας, με τον Κόλπο Χάντσον στο κέντρο της. Καλύπτει μεγάλο μέρος της Γροιλανδίας, ολόκληρη τη Λαμπραντόρ και τη Μεγάλη Βόρεια Χερσόνησο της Νέας Γης, το μεγαλύτερο τμήμα του Κεμπέκ βόρεια του ποταμού Αγίου Λαυρεντίου, μεγάλο μέρος του Οντάριο, συμπεριλαμβανομένων των βόρειων τμημάτων της Χερσονήσου του Οντάριο, τα Όρη Αντζιρόντακ της Νέας Υόρκης, το βορειότερο τμήμα του Κάτω Μίσιγκαν και ολόκληρο το Άνω Μίσιγκαν, το βόρειο Ουισκόνσιν, τη βορειοανατολική Μινεσότα, τα κεντρικά και βόρεια τμήματα του Μανιτόμπα, τη βόρεια Σασκάτσουαν, ένα μικρό τμήμα της βορειοανατολικής Αλμπέρτα, την ηπειρωτική περιοχή των Βορειοδυτικών Εδαφών ανατολικά μιας γραμμής που προεκτείνεται βόρεια από τα σύνορα Σασκάτσουαν–Αλμπέρτα, το μεγαλύτερο μέρος του ηπειρωτικού Νούναβουτ και, από το Αρκτικό Αρχιπέλαγος, τη Νήσο Μπάφιν, καθώς και εκτεταμένες ζώνες μέσω των νήσων Σόμερσετ, Σαουθάμπτον, Ντέβον και Έλσμιρ.[4] Συνολικά, η εκτεθειμένη επιφάνεια της ασπίδας καλύπτει περίπου 8.000.000 χλμ². Η πραγματική έκταση της ασπίδας είναι ακόμη μεγαλύτερη και εκτείνεται από την Δυτική Κορδιλιέρα στα δυτικά έως τα Απαλάχια Όρη στα ανατολικά και έως το Τέξας στα νότια, αλλά στις περιοχές αυτές καλύπτεται από πολύ νεότερα πετρώματα και ιζήματα.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Marshak, Stephen (2009). Essentials of geology (3rd έκδοση). New York: W.W. Norton. ISBN 978-0393932386.
- ↑ The Atlas of Canada (12 Σεπτεμβρίου 2016). «Physiographic Regions Map». Natural Resources Canada. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2019.
- ↑ Alexander Murray· Harrisson Panabaker· Holy O'Rourke· David Barrett (7 Φεβρουαρίου 2006). «Canadian Shield». The Canadian Encyclopedia. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2024.
Formed over 3 billion years through processes such as plate tectonics, erosion and glaciation
- ↑ «Canadian Shield». Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/place/Canadian-Shield. Ανακτήθηκε στις 2009-02-10.
Περαιτέρω ανάγνωση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Schwartzenberger, Tina (2005), The Canadian Shield, Weigl Educational, (ISBN 1-55388-141-9)
