Κάρολος Κουίντος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κάρολος Ε΄
Elderly Karl V.jpg
Περίοδος 28 Ιουνίου 151927 Αυγούστου 1556[1][2][3]
Στέψη 23 Οκτωβρίου 1520 στον Καθεδρικό Ναό του Άαχεν (Γερμανία)
22 Φεβρουαρίου 1530 (Ιταλία)
24 Φεβρουαρίου 1530 στη Μπολόνια (αυτοκράτορας)
Προκάτοχος Μαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διάδοχος Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Περίοδος 14 Μαρτίου 151616 Ιανουαρίου 1556
Προκάτοχος Ιωάννα Α΄ της Καστίλης και Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας
Διάδοχος Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Περίοδος 25 Σεπτεμβρίου 150625 Οκτωβρίου 1555[4]
Προκάτοχος Φίλιππος Α΄ της Καστίλης
Διάδοχος Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Αρχιδούκας της Αυστρίας
Περίοδος 12 Ιανουαρίου 151928 Απριλίου 1521
Προκάτοχος Μαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διάδοχος Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Γέννηση 24 Φεβρουαρίου 1500
Γάνδη, Φλάνδρα
Θάνατος 21 Σεπτεμβρίου 1558 (58 ετών)
Μοναστέριο ντε Γιούστε, Κουάκος ντε Γιούστε, Ισπανία
Τόπος ταφής Εσκοριάλ, Σαν Λορένθο ντε Ελ Εσκοριάλ, Ισπανία
Σύζυγος Ισαβέλλα της Πορτογαλίας
Επίγονοι Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Μαρία
Ιωάννα
Μαργαρίτα (νόθη)
Δον Χουάν (νόθος)
Οίκος Οίκος των Αψβούργων
Πατέρας Φίλιππος Α΄ της Καστίλης
Μητέρα Ιωάννα Α΄ της Καστίλης
Θρησκεία Καθολικός
Υπογραφή Firma Emperador Carlos V.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Κάρολος Ε΄ (ολλανδικά: Keizer Karel V‎, 24 Φεβρουαρίου 150021 Σεπτεμβρίου 1558), γνωστός και ως Κάρολος Κουίντος (λατινικά: Carolus Quintus‎), δηλ. πέμπτος, ήταν κυβερνήτης της Ισπανικής Αυτοκρατορίας ως Κάρολος Α΄ (ισπανικά: 'Carlos I de España'‎) από το 1516 και αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως Κάρολος Ε΄ από το 1519, ενώ κυβερνούσε και τα εδάφη του πρώην δουκάτου της Βουργουνδίας από το 1506. Το 1556 παραιτήθηκε χάριν του νεότερου αδελφού του, Φερδινάνδου Α΄, ο οποίος τον διαδέχθηκε στον θρόνο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και του γιου του Φιλίππου Β΄, ο οποίος έγινε βασιλιάς της Ισπανίας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως απόγονος τριών ηγεμονικών δυναστειών της Ευρώπης, του Οίκου των Αψβούργων· του Οίκου των Βαλουά-Βουργουνδίας και του Οίκου της Τρασταμάρα, έγινε ηγεμόνας των κτήσεων των Αψβούργων στην κεντρική Ευρώπη, των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και των βασιλείων της Καστίλλης και Αραγωνίας. Ήταν επίσης κυρίαρχος εκτεταμένων περιοχών της Κεντρικής, Δυτικής, και Νότιας Ευρώπης καθώς και των ισπανικών αποικιών στην Αμερική και την Ασία.

Ο Κάρολος ήταν ο πρεσβύτερος γιος του Φιλίππου του Ωραίου και της Ιωάννας της Τρελής. Από την πλευρά του πατέρα του ήταν εγγονός του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Α΄ και από την πλευρά της μητέρας του εγγονός των Καθολικών Βασιλέων Φερδινάνδου της Αραγωνίας και Ισαβέλλας της Καστίλλης. Όταν ο Φίλιππος πέθανε το 1506, ο Κάρολος έγινε κυβερνήτης των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και συμβασιλέας της μητέρας του στην Ισπανία μετά τον θάνατο του Φερδινάνδου το 1516. Καθώς ο Κάρολος ήταν το πρώτο πρόσωπο που κυβέρνησε την Καστίλη-Λεόν και την Αραγωνία ταυτόχρονα ιδίω δικαιώματι, έγινε ο πρώτος Βασιλιάς της Ισπανίας (η συμβασιλεία της μητέρας του Ιωάννας ήταν τυπική μόνο, δεδομένης της ψυχικής της αστάθειας).[5] Το 1519, ο Κάρολος διαδέχθηκε τον παππού του, Μαξιμιλιανό, ως Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και Αρχιδούκας της Αυστρίας. Από αυτό το σημείο και μετά, το βασίλειο του Καρόλου, το οποίο έχει περιγραφεί ως «η αυτοκρατορία στην οποία ο ήλιος δεν δύει ποτέ», κάλυπτε τέσσερα εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Ευρώπη, την Άπω Ανατολή και την Αμερική.[6]

Μεγάλο μέρος της βασιλείας του Καρόλου αφιερώθηκε στους Ιταλικούς Πολέμους εναντίον των Γάλλων βασιλέων Φραγκίσκου Α΄ και Ερρίκου Β΄, οι οποίοι πόλεμοι, αν και εξαιρετικά πολυέξοδοι, ήταν στρατιωτικά επιτυχείς λόγω του αήττητων Ισπανικών σχηματισμών (tercio) και των προσπαθειών των πρωθυπουργών του Μερκουρίνο Γκαττινάρα και Φρανθίσκο ντε λος Κόμπος υ Μολίνα. Οι δυνάμεις του Καρόλου ανακατέλαβαν το Μιλάνο και τη Φρανς-Κοντέ από την Γαλλία μετά την αποφασιστική νίκη των Αψβούργων στη Μάχη της Παβίας το 1525,[7] η οποία ώθησε τον Φραγκίσκο να δημιουργήσει τη Γαλλοοθωμανική συμμαχία. Ο αντίπαλος του Καρόλου Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής κατέκτησε την Ουγγαρία το 1526 αφού νίκησε τους Χριστιανούς στην Μάχη του Μοχάτς. Παρ' όλα αυτά, η Οθωμανική προέλαση ανακόπηκε όταν οι Τούρκοι απέτυχαν να καταλάβουν τη Βιέννη το 1529.

Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του Καρόλου στον αγώνα κατά της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης. Ήρθε σε αντιπαράθεση με τους Διαμαρτυρόμενους πρίγκιπες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που με αφορμή τον Προτεσταντισμό επεδίωκαν ευρύτερη αυτονομία, και συνεκάλεσε την Σύνοδο του Τριδέντου (Τρέντο) που υπήρξε η απαρχή της Αντιμεταρρύθμισης. Από τις κορυφαίες εκφράσεις του αντιμεταρρυθμιστικού πνεύματος της Συνόδου ήταν η επί βασιλείας του Καρόλου ίδρυση του Τάγματος των Ιησουϊτών.

Επί της βασιλείας του επίσης η Ισπανία κατέκτησε το Μεξικό και το Περού και πραγματοποιήθηκε ο πρώτος περίπλους της Γης από τον Μαγγελάνο.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε το 1526 την Ισαβέλλα των Αβίς, κόρη τού Εμμανουήλ Α΄ της Πορτογαλίας και είχε τέκνα:

  • Φίλιππος Β΄ 1527-1598, βασιλιάς της Ισπανίας, Πορτογαλίας, Νεαπόλεως, Σικελίας· δούκας τού Μιλάνου, των Επτά Επαρχιών των Κάτω Χωρών, κ.λπ..
  • Μαρία 1528-1603, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Μαξιμιλιανό Β΄ των Αψβούργων αρχιδούκα της Αυστρίας & βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας, Γερμανίας.
  • Ιωάννα 1535-1573, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Ιωάννη-Εμμανουήλ των Αβίς πρίγκιπα της Πορτογαλίας.
  • άλλα τέσσερα τέκνα, απεβίωσαν βρέφη.

Από μη νόμιμες σχέσεις είχε φυσικά τέκνα:

  • (νόθη) Μαργαρίτα 1522-1586, κόρη από την Ιωάννα-Μαρία φαν ντερ Γκάυνστ. Παντρεύτηκε πρώτα τον Αλέξανδρο των Μεδίκων δούκα της Φλωρεντίας και μετά τον Οκτάβιο Φαρνέζε δούκα της Πάρμας.
  • (νόθος) Δον Χουάν 157-1578, γιος από τη Βαρβάρα Μπλόμμπερκ. Ως ναύαρχος ήταν ο νικητής της ναυμαχίας τού Λεπάντο (Ναυπάκτου).
  • (νόθη) Ταντέα/Θαδδαία 1523;-π. 1562, κόρη από την Ορσολίνα ντελλα Πέννα. Παντρεύτηκε τον Σινιμπάλντο ντι Κοπέσκι.

Ίσως η Ισαβέλλα της Καστίλης, νόθο τέκνο της Ζερμαίν τού Φουά (μητριάς της μητέρας του) να είναι τέκνο τού Καρόλου Ε΄.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ημερομηνία παραίτησης του Καρόλου. Στις 24 Φεβρουαρίου 1558, το σώμα των εκλεκτόρων που συνήλθε στη Φρανκφούρτη αποδέχθηκε την αυτοκρατορική παραίτηση του Καρόλου Ε' και ανακήρυξε ως αυτοκράτορα τον Φερδινάνδο.
  2. Kenneth Meyer Setto, The Papacy and the Levant 1204-1571, σελ. 716, The American Philosophical Society (1984)
  3. Hastings Robinson, The Zurich Letters, τόμος 3, μέρος 1, σελ. 182, The Parcer Society
  4. George Edmundson, History of Holland, BiblioBazaar (2008)
  5. William S. Maltby, Charles V. History 1450-1789.
  6. Maximilian I, Luminarium.org. Excerpted from Encyclopædia Britannica, 11th Ed. Vol XVII. Cambridge: Cambridge University Press, 1910. 923.
  7. Blockmans, Emperor Charles V, 60, 68; Guicciardini, History of Italy, 363–364; Oman, Art of War, 211.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (Αγγλικά) Alain Saint-Saëns (Ed.), Young Charles V. University Press of the South: New Orleans, 2000.
  • (Γερμανικά) Norbert Conrads: Die Abdankung Kaiser Karls V. Abschiedsvorlesung, Universität Stuttgart, 2003 (text)
  • (Γερμανικά) Stephan Diller, Joachim Andraschke, Martin Brecht: Kaiser Karl V. und seine Zeit. Ausstellungskatalog. Universitäts-Verlag, Bamberg 2000, ISBN 3-933463-06-8
  • (Αγγλικά) Howell, Robert B. (2000), «The Low Countries: A Study in Sharply Contrasting Nationalisms», στο: Barbour, Stephen; Carmichael, Cathie, επιμ., Language and nationalism in Europe, Oxford: Oxford University Press, σελ. 130–150, ISBN 0-19-823671-9 
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler: Karl V. 1500–1558. Eine Biographie. C. H. Beck, München 2001, ISBN 3-406-45359-7
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler: Quellen zur Geschichte Karls V. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1990, ISBN 3-534-04820-2
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler, Barbara Haider. Christine Ortner (Hrsg): Karl V. 1500–1558. Neue Perspektiven seiner Herrschaft in Europa und Übersee. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2002, ISBN 3-7001-3054-6
  • (Γερμανικά) Ernst Schulin: Kaiser Karl V. Geschichte eines übergroßen Wirkungsbereichs. Kohlhammer, Stuttgart 1999, ISBN 3-17-015695-0
  • (Γερμανικά) Ferdinant Seibt: Karl V. Goldmann, München 1999, ISBN 3-442-75511-5
  • (Γερμανικά) Manuel Fernández Álvarez: Imperator mundi: Karl V. – Kaiser des Heiligen Römischen Reiches Deutscher Nation.. Stuttgart 1977, ISBN 3-7630-1178-1

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάρολος Κουίντος
Γέννηση: 24 Φεβρουαρίου 1500 Θάνατος: 21 Σεπτεμβρίου 1558
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Πρώτος επίσημος αυτοκράτορας
Αυτοκράτορας της Ισπανίας
Joint Lesser Royal Coat of Arms of Charles I and Joanna as Spanish Monarchs.svg
1516-1556
Διάδοχος
Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Προκάτοχος
Ιωάννα η Τρελή
Βασιλιάς της Αραγωνίας
Escudo de Aragón-Sicilia.svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Καστίλης
Coat of Arms of Castile with the Royal Crest.svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Λεόν
Coat of Arms of Leon with the Royal Crest.svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Ναβάρρας
Arms of Charles I of Spain (Navarre).svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Σικελίας
Arms of the Aragonese Kings of Sicily(Crowned).svg
1516-1554
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1554)
Βασιλιάς της Νεαπόλεως
Greater Coat of Arms of Charles I of Spain, Charles V as Holy Roman Emperor (1530-1556).svg
1516-1554
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1554)
Βασιλιάς της Σαρδηνίας
Armoiries Royaume Sardaigne.svg
1516-1554
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1554)
Βασιλιάς της Μαγιόρκας
Coat of Arms of the Kingdom of Majorca and the Balearic Islands (14th-20th Centuries).svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Βαλένθιας
Former Coat of Arms of Valencia (Party with the Royal Arms of Aragon).svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Βασιλιάς της Γρανάδας
Granada Arms.svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Κόμης της Βαρκελώνης
Royal arms of Aragon.svg
1516-1556
Με την μητέρα του : Ιωάννα την Τρελή (1516 - 1555)
Προκάτοχος
Φίλιππος ο Ωραίος
Κόμης της Βουργουνδίας
Blason comte fr Nevers.svg
1506-1555
Δούκας της Βραβάντης
Armoiries Brabant.svg
15061555
Δούκας του Λουξεμβούργου
Arms of the Grand Duchy of Luxembourg.svg
15061555
Κόμης της Φλάνδρας
Blason Comte-de-Flandre.svg
15061555
Κόμης του Αινώ
Blason fr Hainaut ancien.svg
15061555
Κόμης του Αρτουά
Artois Arms.svg
15061555
Μαρκήσιος του Ναμύρ
Arms of Namur.svg
15061555
Προκάτοχος
Μαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Charles V Arms-imperial.svg
1530-1556
Διάδοχος
Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Βασιλιάς της Γερμανίας
Greater Coat of Arms of Charles V Holy Roman Emperor, Charles I as King of Spain.svg
1519-1556
Δούκας της Στυρίας
Steiermark Wappen.svg
1519-1521
Βασιλιάς της Ιταλίας
Counts of Habsburg Arms.svg
1530-1556
Κενό
Τελευταίος που έφερε τον τίτλο ήταν
Κάρολος Κουίντος
Με την Συνθήκη της Βεστφαλίας το 1648 τερματίστηκε και επίσημα η επιρροή της αυτοκρατορίας στην Ιταλία