Κάρβινα
Συντεταγμένες: 49°51′15″N 18°32′34″E / 49.85417°N 18.54278°E
| Κάρβινα | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| |||
  Κάρβινα | |||
| Χώρα | Τσεχία | ||
| Διοικητική υπαγωγή | Karviná District | ||
| Διοίκηση | |||
| • Δήμαρχος | Jan Wolf (από 2018) | ||
| Έκταση | 57,521275 km² | ||
| Υψόμετρο | 221 μέτρα | ||
| Πληθυσμός | 48.937 (1 Ιανουαρίου 2025) | ||
| Ταχ. κωδ. | 733 01, 734 01, 735 03 και 735 06 | ||
| Ζώνη ώρας | UTC+01:00 (επίσημη ώρα) UTC+02:00 (θερινή ώρα) | ||
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος | ||
 Σχετικά πολυμέσα | |||
Η Κάρβινα (τσεχικά: Karviná, πολωνικά: Karwina, γερμανικά: Karwin) είναι πόλη στην περιοχή Μοραβίας-Σιλεσίας της Τσεχικής Δημοκρατίας. Έχει περίπου 49.000 κατοίκους. Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Όλζα στη λεκάνη της Οστράβα, στα σύνορα με την Πολωνία, στην ιστορική περιοχή Σιλεσία του Τσιέσιν.
Η Κάρβινα είναι γνωστή ως βιομηχανική πόλη με παράδοση στην εξόρυξη άνθρακα. Ο ανθρακίτης εξορυσσόταν εδώ από τα μέσα του 18ου αιώνα έως το 2021 και καθόρισε την οικονομική και δημογραφική ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής. Το ιστορικό κέντρο στην Κάρβινα-Φρίστατ είναι καλά διατηρημένο και προστατεύεται ως αστική μνημειακή ζώνη.
Ετυμολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με την πιο πιθανή θεωρία, το όνομα προέρχεται από τις παλαιοσλαβικές λέξεις karw («ταύρος») και karwa («αγελάδα»). Η κατάληξη -ina υποδηλώνει ότι ήταν μέρος για τη βόσκηση αγελάδων.[1]
Γεωγραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Κάρβινα βρίσκεται περίπου 17 χιλιόμετρα ανατολικά της Οστράβα, στα σύνορα με την Πολωνία, στην ιστορική περιοχή Σιλεσία του Τσιέσιν. Βρίσκεται στη λεκάνη της Οστράβα. Το υψηλότερο σημείο είναι ο λόφος Ράισκι κόπετς στα 306 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η πόλη βρίσκεται στη δεξιά όχθη του ποταμού Όλζα. Ο ποταμός Στόναβκα συμβάλλει στον Όλζα στην περιοχή της Κάρβινα. Η δημοτική περιοχή διαθέτει πολλές ιχθυοκαλλιέργειες.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα].JPG)
Η πρώτη γραπτή μνεία στην Κάρβινα είναι από το 1268. Βρισκόταν επί εμπορικής οδού, βοηθώντας στην ανάπτυξή της. Απέκτησε διάφορα προνόμια, αλλά η ευημερία της έληξε με τον Τριακονταετή Πόλεμο.[2]
Η ανακάλυψη κοιτασμάτων ανθρακίτη στην Κάρβινα κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα ανέτρεψε τις οικονομικές προοπτικές της Κάρβινα και ολόκληρης της περιοχής. Το λιγότερο σημαντικό χωριό Κάρβινα κοντά στη σημαντική πόλη Φρίστατ απέκτησε σημασία για ολόκληρη την Αυστροουγγαρία.[2]
Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η περιοχή διεκδικήθηκε από την Πολωνία και την Τσεχοσλοβακία και, μετά τη διάσπαση της Σιλεσίας του Τσιέσιν το 1920, έγινε μέρος της Τσεχοσλοβακίας ως το κύριο εξορυκτικό κέντρο της χώρας. Το 1923, απέκτησε δικαιώματα πόλης.
Τον Οκτώβριο του 1938, η περιοχή προσαρτήθηκε από την Πολωνία ως μέρος της περιοχής που είναι γνωστή ως Τρανς-Όλζα, και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου καταλήφθηκε από τη ναζιστική Γερμανία. Η γερμανική κατοχική διοίκηση λειτούργησε μια φυλακή της Γκεστάπο στην πόλη,[3] και πολλά στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, συμπεριλαμβανομένου ενός Πόλενλαγκερ αποκλειστικά για Πολωνούς,[4] ενός στρατοπέδου αποκλειστικά για Εβραίους[5] και ενός παραρτήματος της ναζιστικής φυλακής στο Τσιέσιν.[6] Μετά τον πόλεμο, η περιοχή έγινε ξανά μέρος της Τσεχοσλοβακίας.
Το 1948, η Κάρβινα, το Φρίστατ και τα γύρω χωριά Ντάρκοβ, Ράι και Στάρε Μιέστο συγχωνεύτηκαν σε μια πόλη με το όνομα Κάρβινα.[2] Το έμβλημα του Φρίστατ επιλέχθηκε ως έμβλημα της Κάρβινα. Το Φρίστατ έγινε το ιστορικό κέντρο αυτής της βιομηχανικής πόλης. Η περίοδος μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο χαρακτηρίζεται από τον οικονομικό προσανατολισμό στη βαριά βιομηχανία. Το 2003, η Κάρβινα έγινε θεσμοθετημένη πόλη.
Δημογραφικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με την απογραφή του 1980, στο απόγειό της, η Καρβίνα είχε 78.546 κατοίκους. Τον 21ο αιώνα, ο πληθυσμός μειώθηκε κάτω από 50.000. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, το 5,1% του πληθυσμού είναι Πολωνοί και το 4,4% του πληθυσμού είναι Σλοβάκοι (συμπεριλαμβανομένων ατόμων με δύο εθνότητες).[7] Ο πολωνικός πληθυσμός ιστορικά μειώνεται. Στο παρελθόν, η πόλη είχε μια σημαντική γερμανική κοινότητα.
| Έτος | Πληθ. | ±% |
|---|---|---|
| 1869 | 8.900 | — |
| 1880 | 11.895 | +33.7% |
| 1890 | 16.305 | +37.1% |
| 1900 | 24.195 | +48.4% |
| 1910 | 29.880 | +23.5% |
| 1921 | 35.748 | +19.6% |
| 1930 | 37.645 | +5.3% |
| 1950 | 38.465 | +2.2% |
| 1961 | 49.418 | +28.5% |
| 1970 | 78.546 | +58.9% |
| 1980 | 78.334 | −0.3% |
| 1991 | 68.405 | −12.7% |
| 2001 | 65.141 | −4.8% |
| 2011 | 56.897 | −12.7% |
| 2021 | 48.473 | −14.8% |
Οικονομία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Κάρβινα ήταν ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εξόρυξης άνθρακα στη χώρα. Μαζί με την Οστράβα και αρκετές γειτονικές πόλεις, σχημάτιζε τη βιομηχανική λεκάνη άνθρακα Οστράβα-Κάρβινα. Ωστόσο, λόγω χαμηλής κερδοφορίας, η εξόρυξη περιορίστηκε και το 2021, δύο ορυχεία έκλεισαν.[8] Η εξόρυξη άνθρακα ως κύρια οικονομική δραστηριότητα στην πόλη αντικαθίσταται σταδιακά από την αναζωογόνηση του τοπίου μετά την εξόρυξη, που πραγματοποιείται από την πρώην μεταλλευτική εταιρεία OKD.[9] Η εξόρυξη στην περιοχή σταμάτησε εντελώς το 2026.[10]
Μεταφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η πόλη βρίσκεται στο σταυροδρόμι δύο οδών πρώτης κατηγορίας: του I/59, που τη συνδέει με την Οστράβα, και του I/67 (από το Τσέσκι Τέσιν προς το Μπόχουμιν).
Η Κάρβινα βρίσκεται στη διεθνή σιδηροδρομική γραμμή από την Πράγα προς τη Ζίλινα στη Σλοβακία. Βρίσκεται επίσης στην περιφερειακή γραμμή Οστράβα - Μόστι ου Γιαμπλούνκοβα. Εκτός από τον κεντρικό σταθμό, υπάρχει μια στάση στο Λούκι.[11]
Αθλητισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Καρβίνα, ως πολυεθνική πόλη της Σιλεσίας του Τσέσιν, ήταν η έδρα πολλών ποδοσφαιρικών συλλόγων που ιδρύθηκαν από συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνη την εποχή ιδρύθηκαν πολλά ποδοσφαιρικά σωματεία από τις πολωνικές, γερμανικές, τσεχικές και εβραϊκές κοινότητες. Η πιο γνωστή και πιο επιτυχημένη πολωνική ομάδα ήταν η PKS Πολόνια Κάρβινα, η οποία ιδρύθηκε το 1919. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι γερμανικοί και εβραϊκοί σύλλογοι δεν επανιδρύθηκαν. Οι τσεχικοί και οι πολωνικοί σύλλογοι υπήρχαν μέχρι τη δεκαετία του 1950, όταν, ως μέρος της κομμουνιστικής ενοποίησης του αθλητισμού στην Τσεχοσλοβακία, οι τσεχικοί σύλλογοι ενώθηκαν σχηματίζοντας την ZSJ OKD Μιρ Κάρβινα και η πολωνική Πολόνια Κάρβινα ενσωματώθηκε σε αυτόν τον σύλλογο.
Στη σύγχρονη εποχή, η πόλη είχε δύο ποδοσφαιρικούς συλλόγους: ΦΚ Κάρβινα και ΜΦΚ Κάρβινα. Η ΦΚ Κάρβινα έπαιξε δύο σεζόν μεταξύ 1996 και 1999 στο Τσέχικο Πρωτάθλημα. Το 2008, η ΦΚ Κάρβινα συγχωνεύτηκε στην ΜΦΚ Κάρβινα. Η ΜΦΚ Κάρβινα παίζει σχετικά τακτικά στο τσεχικό πρωτάθλημα από το 2016.
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το τελευταίο απομεινάρι του αρχικού χωριού της Κάρβινα είναι η εκκλησία του Αγίου Πέτρου της Αλκάνταρα στο Ντόλι. Χτίστηκε σε μπαρόκ ρυθμό. Μετά την υπονόμευση της περιοχής κατά την εξόρυξη άνθρακα, έπεσε κατά 36 μέτρα και έχει κλίση 6,8° νότια του κατακόρυφου άξονα.[12]
Σήμερα, το ιστορικό κέντρο βρίσκεται στην περιοχή Φρίστατ της Κάρβινα. Το κύριο αξιοθέατο είναι το Κάστρο Φρίστατ.[12] Το αρχικό κτίριο ξαναχτίστηκε και ανακατασκευάστηκε αρκετές φορές, αφού τελικά ξαναχτίστηκε σε αυτοκρατορικό στιλ το 1800. Ταυτόχρονα, ιδρύθηκε το αγγλικό πάρκο του κάστρου. Σήμερα ανήκει στην πόλη και από το 1997 είναι ανοιχτό στο κοινό.[13]
Η γέφυρα Σοκολόσκιχ χρντίνου στο Ντάρκοβ είναι οδική γέφυρα από οπλισμένο σκυρόδεμα που χτίστηκε το 1922–1925 και προστατεύεται ως πολιτιστικό μνημείο.[14]
Δίδυμες πόλεις – αδελφοποιημένες πόλεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Κάρβινα είναι αδελφοποιημένη με:[15]
Γιαστσέμπιε-Ζντρούι, Πολωνία- Γιαβόζνο, Πολωνία
Κάιλι, Κίνα- Ρίμπνικ, Πολωνία
- Βοντζίσουαφ Σλόνσκι, Πολωνία
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Krávy, Chorvati, Keltové nebo kárné právo? Jak vznikl název Karviná?» (στα Τσεχικά). City of Karviná. Ανακτήθηκε στις 9 Απριλίου 2025.
- 1 2 3 «Historie» (στα Τσεχικά). City of Karviná. Ανακτήθηκε στις 9 Απριλίου 2025.
- ↑ «Gestapogefängnis Karviná». bundesarchiv.de (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Polenlager Karwin». bundesarchiv.de (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Zwangsarbeitslager für Juden Karviná». bundesarchiv.de (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Außenkommando des Strafgefängnisses und Stammlagers Teschen (Cieszyn) in Karviná». bundesarchiv.de (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Population Census 2021: Population by selected ethnicity». Public database. Czech Statistical Office. 27 Μαρτίου 2021.
- ↑ «Končí Důl ČSA. Horníci symbolicky vyvezli poslední vozík černého uhlí». iDNES.cz (στα Τσεχικά). 27 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «OKD v únoru definitivně uzavře doly Darkov a ČSA, horníci vyvezou poslední vozík». Magazín Patriot (στα Τσεχικά). 17 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ Štalmach, Darek (4 Φεβρουαρίου 2026). «Definitivní konec. Z podzemí na Karvinsku vyvezli poslední vozík s černým uhlím». iDNES.cz (στα Τσεχικά). Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
- ↑ «Station details Karviná hl.n.». České dráhy. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
- 1 2 «Karviná» (στα Τσεχικά). CzechTourism. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Historie zámku» (στα Τσεχικά). Fryštát Castle. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2021.
- ↑ «Silniční most» (στα Τσεχικά). National Heritage Institute. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2025.
- ↑ «Partnerská města» (στα Τσεχικά). City of Karviná. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
