Κάνδαλος Φαρρών Αχαΐας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°07′40″N 21°47′12″E / 38.12778°N 21.78667°E / 38.12778; 21.78667

Για οικισμούς με ίδιο όνομα στην Αχαΐα, δείτε: Κάνδαλος Αχαΐας
Κάνδαλος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΕρυμάνθου
Δημοτική ενότηταΦαρρών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ενότηταΑχαΐας
Υψόμετρο770-830 μ.

Ο Κάνδαλος ή Κάνταλος[1] είναι ορεινό εγκαταλελειμμένο χωριό του Νομού Αχαΐας, ευρισκόμενο ως θέση στην Τοπική Κοινότητα Χαλανδρίτσης του «καλλικρατικού» Δήμου Ερυμάνθου, του οποίου σώζονται σήμερα ερείπια.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα χαλάσματά του, ορατά και σήμερα, είναι κτισμένα σε ορεινή τοποθεσία, σε υψόμετρο 770-830 μ. περίπου, στις νοτιοανατολικές πλαγιές των Βουνών της Χαλανδρίτσας, σε ύψωμα βορείως της Χαλανδρίτσας[2][3]. Οδηγεί εκεί δύσβατος ανηφορικός χωματόδρομος από τη δυτική είσοδο της Χαλανδρίτσας, ο οποίος καταλήγει στο χωριό της Κρυσταλλόβρυσης.

Στην περιοχή του Κανδάλου υπάρχει ξωκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Δημήτριο[2].

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πιθανή ετυμολογία της ονομασίας «Κάνδαλος», σύμφωνα με τον Ησύχιο, ίσως να σημαίνει κοίλωμα και «σκαντάλοι» είναι η λίθινες λεκάνες «προς ύδρευση ανθρώπων και ζώων»[1]. Ο ιστορικός Κ.Ν. Τριανταφύλλου αναφέρει ότι το βουνό της Χαλανδρίτσας ονομάζεται Κάνδαλος και ότι η κορυφή του ονομάζεται Τοπόλοβα[1].

Πρόκειται για οικισμό για τον οποίο υπάρχουν ιστορικές αναφορές ήδη από τον 17ο αιώνα, ο οποίος ερημώθηκε τη δεκαετία του 1920[4]. Αναφέρεται σε βενετική κατάσταση χωριών του 1699, ενώ τότε αποτελούσε κοινή ενορία με τη Χαλανδρίτσα και το γειτονικό χωριό Μίραλι[1]. Το χωριό αναφέρεται σε δικαιοπρακτικά έγγραφα του 1757 και του 1764[1]. Το 1830 αναφέρεται ως ενορία της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών[1].

Κάτοικοι του χωριού δημιούργησαν τον ομώνυμο πεδινό οικισμό στη Δυτική Αχαΐα[4].

Διοικητική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναγνωρίστηκε επίσημα ως οικισμός στις 20 Απριλίου 1835 και υπήχθη στον τότε Δήμο Φαρών[5][6]. Με το ΦΕΚ 256Α της 28/08/1912, και τη διάλυση των δήμων, προσαρτήθηκε στην τότε Κοινότητα Μπαρδικώστα[5][6][7]. Με το ΦΕΚ 28Α της 08/02/1916 αποσπάστηκε από την τότε Κοινότητα Μπαρδικώστα και προσαρτήθηκε στην τότε Κοινότητα Χαλανδρίτσης[5][7][8]. Στις 16/05/1928, όταν είχε ήδη εγκαταλειφθή, διαπιστώθηκε η ερήμωσή του και καταργήθηκε ως οικισμός[5][7][9].

Δημογραφική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφέρεται το 1700 στην βενετική καταγραφή «Grimani» με την ονομασία Candalos, στην οποία βρέθηκε να κατοικείται από 55 κατοίκους αποτελούμενο συνολικά από 11 οικογένειες[1][7][4]. Στα 1816 ο Πουκεβίλ αναφέρεται στο χωριό, ότι κατοικείτο από 15 οικογένειες[1].

Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές[10][11] είναι η εξής:

1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920
Δ/Α[12] 4 οικογ. -
21 κατ.[7][13]
Δ/Α[7] Δ/Α[7] 44 κατ.[7] 42[7] 37[7] 31[7] 44[7][14] 45[7]

Παραπομπές και υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Κάνδαλος.
  2. 2,0 2,1 Ο Κάνδαλος στο χάρτη. topoguide.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  3. Ο Κάνδαλος στο χάρτη. pezoporia.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  4. 4,0 4,1 4,2 Λουλούδης 2010, σελ. 256.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κανδάλου Αχαιοήλιδος. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  6. 6,0 6,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Φαρών (1835-1912). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 Λουλούδης 2010, σελ. 254.
  8. ΚΕΔΚΕ-ΕΕΤΑΑ, Λεξικό, τ.Β΄, σελ. 160.
  9. ΚΕΔΚΕ-ΕΕΤΑΑ, Λεξικό, τ.Β΄, σελ. 552.
  10. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  11. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 16/06/2018.
  12. Αναφέρεται χωρίς πληθυσμό. Λουλούδης 2010, σελ. 254 [υποσημείωση 4].
  13. Αναφέρεται οικισμός Candalos, ο οποίος απείχε 15 λεπτά από τη Χαλανδρίτσα. Λουλούδης 2010, σελ. 254 [υποσημείωση 6].
  14. Αναφέρεται στην ίδια απογραφή και για τον ίδιο δήμο, οικισμός με ονομασία Κάνδαλα που είχε 146 κάτοικους. Λουλούδης 2010, σελ. 254 [υποσημείωση 11].

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΚΕ) - Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), Λεξικό Διοικητικών Μεταβολών των Δήμων και Κοινοτήτων (1912-2001), Τόμοι Α΄-Β΄, Επιμέλεια έκδοσης: Γιάννης Μπαχάρας, Εκδόσεις ΕΕΤΑΑ, Αθήνα 2002. ISBN 960-7509-47-1. ISBN (SET) 960-7509-46-3.

Βιβιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Α΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Κάνδαλος.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]