Μετάβαση στο περιεχόμενο

ΚΕΑ Χελιδών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
ΚΕΑ Χελιδών
Τύποςελαφρύ αναγνωριστικό/εκπαιδευτικό
ΚατασκευαστήςΚρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών
Χώρα προέλευσηςΕλλάδα
Σχεδιασμόςελληνικός
Παρθενική πτήση11 Φεβρουαρίου 1927
Πρώτη παρουσίαση1927
Αποσύρθηκεενδεχομένως 1938
Κύριος χειριστήςΕλληνικό Πολεμικό Ναυτικό
Μονάδες που παρήχθησαν1
Τύπος κινητήρααερόψυκτος κινητήρας Salmson (120 ή 130 hp)
Παραλλαγές
  • ερευνητικό δίπλανο
  • «Helithon»
  • «Chelidon»
Πλήρωμα2
Μήκος5,79 m (19,0 ft) m
Εκπέτασμα8,17 m (26,8 ft) m
Μέγιστη ταχύτητα145 km/h
Μέγιστο ύψος2.600 m
Βαθμός ανόδου51 ή 101,6 m/min
Πυροβόλα
  • 1 × πολυβόλο Vickers διαμετρήματος .303 in (7,7 mm)
  • 1 × πολυβόλο Lewis διαμετρήματος .303 in (7,7 mm)

Το αεροσκάφος ΚΕΑ Χελιδών, γνωστό και με την αγγλική του ονομασία ως Chelidon, ήταν το πρώτο αεροσκάφος που αναπτύχθηκε από το Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών με τεχνογνωσία και διοίκηση από την Blackburn Aircraft Limited(en) στις αρχές του 1927. Σύμφωνα με μια εκδοχή σχεδιάστηκε από τον Charles Η. Lowe-Wylde, πιλότο δοκιμών της Blackburn.[1] Ωστόσο, οι περισσότερες πηγές αναφέρουν πως ήταν ελληνικής σχεδίασης με την επίβλεψη του Wylde.[2][3][4] Η τότε έκδοση του 1928 του περιοδικού Jane's αναφέρει ότι «σχεδιάστηκε κυρίως από Έλληνες (κάτω από την εποπτεία του κυρίου Wylde) σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Πολεμικού Ναυτικού».[5] Η ΠΑ στην ιστοσελίδα της, επίσης αναφέρει ότι «[...] σχεδιάστηκε [...] από Έλληνα σχεδιαστή», όπως και ο Aubrey Joseph Jackson, αναφέροντας ότι σχεδιάστηκε εξ'ολοκλήρου στην Ελλάδα με την επίβλεψη του Wylde και του Ταγματάρχη F. C. Buck.[3][6][7] Η ανάπτυξή του ολοκληρώθηκε εντός οκτώ εβδομάδων, και η πρώτη του πτήση έγινε στις 11 Φεβρουαρίου του 1927.[3][6][8][9] Ήταν ένα διθέσιο στρατιωτικό διπλάνο, σχεδιασμένο για προκεχωρημένη εκπαίδευση και άλλους ρόλους ανάμεσα στους οποίους και η αναγνώριση.[3] Μπορούσε επίσης να μετατραπεί σε υδροπλάνο με πλωτήρες. Φορούσε έναν κινητήρα Salmson των 120 ίππων[3] (τα μελλοντικά μοντέλα σχεδιαζόταν να φορέσουν τον κινητήρα Lynx της Armstrong Siddeley)[6] και είχε μέγιστη ταχύτητα 150 χλμ/ώρα.[5][8] Σύμφωνα με την ΠΑ, το Χελιδών έφερε οπλισμό αποτελούμενο από ένα πολυβόλο Vickers και ένα πολυβόλο Lewis, αμφότερα διαμετρήματος 7,7 χιλιοστών (.303 in).[10]

Μια παραγγελία έλαβε αρχικά χώρα από το Πολεμικό Ναυτικό τον Δεκέμβρη του 1926 για 18 αεροσκάφη, ωστόσο αποσύρθηκε έπειτα από περισσότερες δοκιμές, αφού θεωρήθηκε κατώτερης σχεδίασης από τα μοντέλα που συναγωνιζόταν. Το πρωτότυπο που κατασκευάστηκε φέρεται να διαλύθηκε το 1938.[11][7][2][12]

Σχεδιάστηκαν συνολικά 3 παραλλαγές του αεροσκάφους. Συγκεκριμένα:[6]

  • Το ερευνητικό διπλάνο («survey biplane») - σχεδιασμένο από την εταιρεία Brough, 1 Ιουνίου 1926.
  • Το «Helithon» - υπό τον Ταγματάρχη Bumpus, 1 Ιουλίου 1926. Δύο εκδόσεις - μία ξηράς και υδροπλάνου.
  • Το «Chelidon» - υπό την εποπτεία των Buck και Wylde.

Σύμφωνα με το ημερολόγιο του Herbert Gardner Travers, οι πρώτες δοκιμές του Χελιδών πραγματοποιήθηκαν τον Φεβρουάριο του 1927 στο Τατόι. Στις 5 Φεβρουαρίου, ο H. G. Travers πήρε για πρώτη φορά τον έλεγχο του αεροσκάφους. Οι καταγραφές περιλαμβάνουν προβλήματα όπως:[8][7]

  • 5 Φεβρουαρίου: Κατά τη διάρκεια δοκιμών τροχοδρόμησης, έσπασε η βάση του ουραίου σκελετού (T skid bracket).
  • 7 Φεβρουαρίου: Νέα θραύση στην ουρά, η οποία επιδιορθώθηκε.
  • 9 Φεβρουαρίου: Δύο ευθείες διαδρομές διάρκειας 5 λεπτών. Αναφέρονται ως «Ο.Κ.».
  • 20 Φεβρουαρίου: Έγινε πλήρης κύκλος, αλλά παρατηρήθηκε ισχυρή τάση ταλάντωσης κατά την προσγείωση. Το αεροσκάφος εμφάνισε προβλήματα στο σύστημα προσγείωσης και κλίση σε προσγειώσεις με πλευρικούς ανέμους.
  • 23 Φεβρουαρίου: Δοκιμές σε συνθήκες ανέμου και βροχής, με 10λεπτες πτήσεις και 60 lb (27 kg)[α] πρόσθετο βάρος.
  • 24 Φεβρουαρίου: Πλήρης πτήση με κινητήρα 130hp Salmson, διάρκειας 55 λεπτών. Χρησιμοποιήθηκαν 131 λίβρες έρμα στο εμπρόσθιο κάθισμα.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Πλήρωμα: 2[3][8] (πιλότος και μαθητής/παρατηρητής)
  • Μήκος: 5,79 m (19,0 ft)[3]
  • Εκπέτασμα: 8,17 m (26,8 ft)[3]
  • Μέγιστο ύψος: 8,400 ft (2,600 m)[8]
  • Κινητήρας: 1 × εννεακύλινδρος, αερόψυκτος[6] ακτινικός Salmson(en) 120 ή 130 hp[3][8][7][2]
  • Μέγιστη ταχύτητα: 90 mph (140 km/h)[6] ή 80 kn (150 km/h)[8][2][13]
  • Ταχύτητα απώλειας στήριξης[β]: 43 knots (80 km/h)[8]
  • Βέλτιστη ταχύτητα ανόδου: 60 knots (110 km/h)[8]
  • Βαθμός ανόδου: 5000 ft σε 15 λεπτά και 8400 ft σε 50 λεπτά[8] - μεταξύ 168 ft/min (51 m/min) και 333,3 ft/min (101,6 m/min).[γ]
  1. lb = λίβρες
  2. αγγλ.: stall speed
  3. Φερόμενος βαθμός ανόδου βασισμένος σε μετρήσεις κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών πτήσεων του αεροσκάφους. Οι μετρήσεις αναφέρονται στη πηγή σε μορφή [υψόμετρο σε ft /χρόνος σε λεπτά]. σσ. 301,304.[8]
  • Jane's "All the World's Aircraft" (έκδοση 1928), Jane's
  • Περιοδικό ΕΡΓΑ, 15 Δεκεμβρίου, έκδοση 1926 (πληροφορίες για την παραγγελία του Π.Ν.)
  1. «Herbert Gardner Travers». www.theaerodrome.com. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
  2. 1 2 3 4 Simons, Graham M. Olympic Airways: A History (PDF) (στα Αγγλικά). Γιόρκσερ - Φιλαδέλφεια: Pen & Sword Books Ltd. σελ. 1924. ISBN 9781473883550. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2025. In 1927 an all-Hellenic Air Force model was introduced (although according to other sources, a British engineer was a part of the design team), the Chelidon (Swallow) multi-purpose military aircraft. It used a Salmson 120 hp engine and had a maximum speed of 150 km/h. However, only one was built for the Greek Navy, as it was considered inferior to alternative types.CS1 maint: Unfit url (link)
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «KEA " Χελιδών (Swallow)"». Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2025.
  4. Μπράβος, Θανάσης (2016/2017). «The Blackburn Company and the attempt to establish an independent Greek Air Force during the interwar period [Η εταιρεία Blackburn και η προσπάθεια εγκαθίδρυσης ανεξάρτητης Ελληνικής Αεροπορίας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου]» (στα αγγλικά) (DOC). Modern Greek Studies Yearbook (Θεσσαλονίκη: Πανεπιστήμιο της Μινεσότα: Τμήμα Μεσογειακών, Σλαβικών και Ανατολικών Ορθόδοξων Σπουδών) 32/33: 146, 147. https://www.academia.edu/74612674/_The_Blackburn_Company_and_the_attempt_to_establish_an_independent_Greek_Air_Force_during_the_interwar_period_Modern_Greek_Studies_Yearbook_32_33_2016_2017_143_165?source=swp_share. Ανακτήθηκε στις 2025-05-25. «In a memorandum to the company’s headquarters, the local manager of the Phaleron factory, Maj. F. C. Buck, indicated that step as what was expected to happen next: the construction of an aircraft entirely designed in Greece. And that was exactly the case of the Chelidon project, which could have been a most promising start for such an undertaking. Nevertheless, the Chelidon project proved to be symptomatic both of the problems in Greek industry as a whole and the lack of a vision for the country on the part of politicians. The Greek-designed Chelidon was a response to an order from the Greek Navy for eighteen aircraft. The order was originally placed in December 1926 and was completed in only eight weeks, including the drawings, design, and construction—virtually record time. The Chelidon—a small spruce and plywood open cockpit two-seat biplane—made its first flight on 11 February 1927. After a three-month test flight period, however, the Chelidon was considered inferior to alternative types and was abandoned; no further production followed.».
  5. 1 2 «Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών: Τα πρώτα αεροσκάφη που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα». Pronews.gr. 8 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
  6. 1 2 3 4 5 6 Jackson, Aubrey Joseph (A. J.) (1 Ιανουαρίου 1969). «The Greek National Aircraft Factory». Written at Νέα Υόρκη. Blackburn aircraft since 1909 (στα Αγγλικά) (1η έκδοση). Αγγλία: Funk & Wagnalls. σελ. 38. ark:/13960/s2r18rkn70t. LCCCN: 69-13764. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
  7. 1 2 3 4 Stroud, Nick (15 Απριλίου 2014). Size Matters... (στα Αγγλικά). Αρχισυντάκτης: Mick Oakey, Υπεύθυνη Παραγωγής: Amanda Stroud, Υπεύθυνη Οικονομικών: Lynn Oakey (7η έκδοση). Horsham, Ηνωμένο Βασίλειο: The Aviation Historian: The modern journal of classic aeroplanes and the history of flying. σελίδες 99, 100. ISSN: 2051-7602 .
    ARK: ark:/13960/t8vc0ct77. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2025.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Travers, H.G· Travers, J. L.· Travers, C.T.· Travers, E. (1990). «PHALERON BAY. (1926–1928)». Cross country: being extracts from the letters of J.L., H.G. and C.T. Travers and their family, and from the log-books of H.G. Travers; with background material, linking narrative and some pages of reminiscence by E. Travers (στα Αγγλικά). Σίττινγκμπουρν, Κεντ, Αγγλία: Hothersall & Travers. σελίδες 299 – 301, 303 – 305. ISBN 0-9515461-0-4. OCLC 26361751. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2025.
  9. «GREEK NATIONAL». janes.migavia.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2025. Blackburn Aeroplane and Motor Co. set up and ran Greek National Aircraft Factory at Old Phaleron navy yard near Athens 1924, producing Velos, AW Atlas and Avro 504 and carrying out much overhaul/repair. Produced 1 Chelidon (swallow) 2-seat biplane (11 February 1927). Greek personnel progressively took over, process complete 1938, but factory destroyed 1941.
  10. «KEA "Χελιδών (Swallow)"» (στα Αγγλικά). Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
  11. «SAF Chelidon (Swallow) Advanced Trainer / Reconnaissance Biplane Prototype». www.militaryfactory.com (στα Αγγλικά). 27 Μαΐου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Σεπτεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2025.
  12. Gunston, Bill. «From the pioneers to the present day» (στα αγγλικά) (PDF). World Encyclopedia of Aircraft Manufacturers (1η έκδοση). Αννάπολις, Μέριλαντ, ΗΠΑ: Naval Institute Press, σελ. 132. LCCN: 93087264. ISBN 9781557509390. OCLC 973413259. https://archive.org/embed/isbn_9781557509390. Ανακτήθηκε στις 2025-05-20.
  13. «Companies in the Balkans-IV (1920-1926)» (στα Αγγλικά). ISSDNM. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2025. TheState Aircraft Factory of Greece, ‘Hellenic Air Force Aircraft Depot’ (1925 y.) It was based in Phaliron. The first type produced by the factory as the ‘T3 Velos’, designed by the British company. In 1927 an all-Greek EAF design was introduced: the Chelidon multi-purpose military aircraft with max. speed of 150 km/h.