Ιωάννης ο Πετριτσονίτης

Ιωάννης ο Πετριτσονίτης
Μνημείο Ιωάννη του Πετριτσονίτη στην Τιφλίδα
Πραγματικό όνομα	იოანე პეტრიწი
Γέννηση	περίπου τον 11ο αιώνα Τσιμτσίμι, Μεσχετία, Βασίλειο της Γεωργίας
Θάνατος	12ος αιώνας
Περίοδος	Μεσαιωνική φιλοσοφία
Περιοχή	Δυτική φιλοσοφία
Σχολή	Νεοπλατωνισμός
Κύρια Ενδιαφέροντα	Φιλοσοφία, λογοτεχνία, ποίηση, ύμνοι, ορθοδοξία, μετάφραση, μυστικισμός, ασκητισμός, αστρολογία

Ο Ιωάννης ο Πετριτσονίτης και ο Ιωάννης του Πετριτσονίου ή σπάνια ο Ιωάννης Πετρίτζος (γεωργιανά: იოანე პეტრიწი) ήταν Γεωργιανός Νεοπλατωνιστής φιλόσοφος του 11ου-12ου αιώνα, με έδρα τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Γεωργίας, γνωστός κυρίως για τις μεταφράσεις του Πρόκλου, μαζί με ένα εκτενές σχόλιο.

Σε μεταγενέστερες πηγές, είναι γνωστός ως Ιωάννης Τσιμτσιμέλι ή Ιωάννης του Τσιμτσιμίου (γεωργιανά: იოანე ჭიმჭიმელი), από τον τόπο γέννησής του. Η Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ τον περιγράφει ως «τον σημαντικότερο Γεωργιανό μεσαιωνικό φιλόσοφο» και τον «πιο ευρέως διαδεδομένο Γεωργιανό φιλόσοφο».

Ζωή

Δεν υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες για τη βιογραφία του, εκτός από έμμεσες ενδείξεις στα δικά του έργα και μερικές λεπτομέρειες που παρέχονται από τη γεωργιανή λογοτεχνία του 18ου αιώνα. Αναφέρεται ότι γεννήθηκε σε αριστοκρατική οικογένεια από την επαρχία Μεσχετία και σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη υπό την κηδεμονία του Μιχαήλ Ψελλού και του Ιωάννη Ιταλού. Ήταν ενεργό μέλος του κινήματος του Ιταλού. Μετά τη δίκη του Ιταλού, ο Ιωάννης φαίνεται να κατέφυγε στο γεωργιανό μοναστήρι Πετριτσόνι στη Βουλγαρία, από όπου προέρχεται και το επίθετό του. Μετέφρασε δύο από τα έργα του Αριστοτέλη: τα «Τοπικά» και τα «Περὶ Ἑρμηνείας». Νεμέσιου Εμέσης «Περὶ φύσεως ἀνθρώπου» (εκδόθηκε το 1914), «Στοιχείωσις θεολογική» του Πρόκλου, «Ἐξήγησις τῆς Πορφυρίου Εἰσαγωγῆς» και «Ὑπόμνημα εἰς τὰς Ἀριστοτέλους Κατηγορίας» του Αμμώνιου Ερμεία (ορισμένοι μελετητές θεωρούν τον Ιωάννη Ταριτσίστζε ως τον μεταφραστή αυτών των τελευταίων έργων). Δεν έχουν διασωθεί μεταφράσεις των πραγματειών του Αριστοτέλη. Η μετάφραση της «Στοιχείωσις θεολογική» από τον Ιωάννη θεωρείται η παλαιότερη μεταξύ των παγκοσμίως γνωστών μεταφράσεων των έργων του Πρόκλου. Η «Εξήγηση» του Ιωάννη αποτελείται από μια εισαγωγή, μια εισαγωγή στα 211 κεφάλαια της «Στοιχείωσις θεολογικής» του Πρόκλου, εκτενή σχόλια και έναν επίλογο. Μετέφρασε πολλά φιλοσοφικά έργα, κυρίως νεοπλατωνικά, με στόχο τη συμφιλίωση των κλασικών ιδεών με το κύριο μήνυμα του Χριστιανισμού. Ο βασιλιάς Δαβίδ Δ΄ της Γεωργίας τον εγκατέστησε τελικά στην Ακαδημία του Γκελάτι. Από τα λίγα πρωτότυπα έργα του, ένα εκτενές σχόλιο στον Πρόκλο και τον Νεοπλατωνισμό είναι το πιο σημαντικό. Αλλά συνέθεσε επίσης ασκητική και μυστικιστική ποίηση, καθώς και ύμνους. Τόσο στη φιλοσοφία του όσο και στο λογοτεχνικό του ύφος, ο Ιωάννης ο Πετριτσονίτης άσκησε μακροχρόνια επιρροή στη γεωργιανή φιλοσοφική σκέψη και λογοτεχνία, η οποία έγινε πιο εμφανής τον 18ο αιώνα υπό τον μεταρρυθμιστή λόγιο Αντώνιο Α΄.