Ιωάννης Κανανός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιωάννης Κανανός
Γενικές πληροφορίες
Θάνατος 1439
Χώρα πολιτογράφησης Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα ιστορικός
Περίοδος ακμής 15ος αιώνας

Ο Ιωάννης Κανανός ήταν Βυζαντινός ιστορικός ο οποίος έζησε κατά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα. Είναι γνωστός για το χρονικό της πολιορκίας της Κωνσταντινούπολης το 1422, και θεωρείται πιθανό πως είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Λάσκαρι Κανανό ο οποίος ταξίδεψε στις σκανδιναβικές χώρες και την Ισλανδία.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως Ιωάννης Κανανός είναι αποκλειστικά γνωστός για την περιγραφή των γεγονότων κατά την αποτυχημένη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 1422 από τους Οθωμανούς υπό τον σουλτάνο Μουράτ Β´ (Διήγησις περὶ τού ἐν Κωνσταντινουπόλει γεγονότος πολέμου),[1] την οποία απέδωσε στην θαυματουργή επέμβαση της Θεοτόκου. Οι λεπτομέρειες που παραθέτει για τους Οθωμανούς διαφέρουν από τις μετέπειτα του Ιωάννη Αναγνώστη, ο οποίος περιέγραψε την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς το 1430 ('Διήγησις περί τῆς τελευταίας άλώσεως τῆς Θεσσαλονίχης').[2][3] Ωστόσο μεταξύ των 2 ιστορικών υπήρχαν σημαντικές διαφορές, καθώς ο Κανανός έδινε περισσότερη έμφαση στον θρησκευτικό παράγοντα ενώ χρησιμοποιούσε την δημώδη γλώσσα, σε αντίθεση με τον Αναγνώστη αλλά και τον Μιχαήλ Κριτόβουλο οι οποίοι ήταν αττικιστές.[4]

Λάσκαρις Κανανός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πιθανώς πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο με τον Λάσκαρι Κανανό με τις επιστημονικές απόψεις να διίστανται.[5][6][7] Ο Λάσκαρις Κανανός ήταν βυζαντινός περιηγητής ο οποίος ταξίδεψε στην Σκανδιναβία και την Ισλανδία κατά την περίοδο 1438-1439. Αναφέρεται πως κατέγραψε σημειώσεις για τα νομίσματα που κυκλοφορούσαν στην Στοκχόλμη και το Μπέργκεν, την υποτέλεια των Σουηδών και των Νορβηγών στους Δανούς, το παλάτι του βασιλιά της Δανίας στην Κουπανάβα (Κοπενχάγη), και την εποπτεία των πόλεων της Ρίγας και του Ρήβουλε (Ταλίν) της Λιβονίας (Λετονία) από τον μεγάλο μάγιστρο των Τευτόνων ιπποτών. Μετά τις χώρες της Βαλτικής θάλασσας, ταξίδεψε στην Ισλανδία, όπου ταυτοποίησε το νησί με την Θούλη, και χαρακτήρισε τους κατοίκους της ως ιχθυοφάγους.[8][9]Στα γραπτά του φέρεται να χρησιμοποιούσε πολλά από τα τοπωνύμια των αρχαίων κειμένων του Κλαύδιου Πτολεμαίου, ενώ πιθανή θεωρείται η σύνδεση του με τον Γεώργιο Πλήθων Γεμιστό καθώς χρησιμοποιεί αρκετές από τις γεωγραφικές πληροφορίες τις οποίες ο Πλήθωνας είχε αποκτήσει κατά την συμμετοχή του στην σύνοδο της Φεράρα το 1431.[10]

Το πρωτότυπο κείμενο εκδόθηκε έντυπα για πρώτη φορά από τον Σπυρίδωνα Λάμπρου το 1881, μεταφέροντας το κείμενο από χειρόγραφο του 16ου αιώνα το οποίο πλέον φυλάσσεται στην εθνική βιβλιοθήκη της Αυστρίας.[6]

Εκδόσεις έργων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Cana'nus, Ioannes». www.perseus.tufts.edu. Ανακτήθηκε στις 2017-01-14. 
  2. Donald Nicol, Βιογραφικό Λεξικό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας,μτφρ.Ευγένιος Πιερρής, εκδ.Ελληνική Ευρωεκοδοτική, Αθήνα, 1993, σελ.49
  3. Karpozelos, A. (2015-01-01). Byzantinoi historikoi kai chronographoi, VOL. 4: 13os-15os ae. Athens: Kanakis. http://www.biblio.com/book/byzantinoi-historikoi-kai-chronographoi-vol-4/d/834914814. 
  4. Reynolds, L. D., & Wilson, N. G. (1991). Scribes and scholars: a guide to the transmission of Greek and Latin literature. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-872145-5. p. 46, 47
  5. Amden, Bettina. Mejer, Jørgen (2002-01-01). Notes (1). Museum Tusculanum Press. ISBN 9788772897783. https://books.google.co.uk/books?id=y37hozj-PeIC&lpg=PA36&ots=pfQIF49Ztb&dq=iceland+kananos&pg=PA38&redir_esc=y#v=onepage&q=iceland%20kananos&f=false. 
  6. 6,0 6,1 «When did Laskaris Kananos travel in the Baltic lands? - Medievalists.net» (στα αγγλικά). Medievalists.net. 2011-08-04. http://www.medievalists.net/2011/08/when-did-laskaris-kananos-travel-in-the-baltic-lands/. Ανακτήθηκε στις 2017-01-14. 
  7. Vasiliev, A.A. (1952). «History of the Byzantine empire: text - IntraText CT». www.intratext.com. Ανακτήθηκε στις 2017-01-14. 
  8. Blomqvist, Jerker (2002-01-01). Noctes Atticae: 34 Articles on Graeco-Roman Antiquity and Its Nachleben / The Geography of the Baltic in Greek Eyes, from Ptolemy to Lascaris Kananos. Museum Tusculanum Press, σελ. 36-51. ISBN 9788772897783. https://books.google.co.uk/books?id=y37hozj-PeIC&lpg=PA36&ots=pfQIF49Ztb&dq=iceland+kananos&pg=PA38&redir_esc=y#v=onepage&q=iceland%20kananos&f=false. 
  9. Mikhail Bibikov: Byzantine sources for the history of Balticum and Scandinavia. Byzantino-Nordica 2004. http://www.fl.ut.ee/orb.aw/class=file/action=preview/id=381724/MST2-2005.pdf
  10. Amden, Bettina. Mejer, Jørgen (2002-01-01). Noctes Atticae: 34 Articles on Graeco-Roman Antiquity and Its Nachleben : Studies Presented to Jøergen Mejer on His Sixtieth Birthday March 18, 2002. Museum Tusculanum Press, σελ. 37. ISBN 9788772897783. https://books.google.co.uk/books?id=y37hozj-PeIC&lpg=PA36&ots=pfQIF49Ztb&dq=iceland+kananos&pg=PA38&redir_esc=y#v=onepage&q=plethon&f=false.