Ιωάννης Ζαμπέλιος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιωάννης Ζαμπέλιος
Ioannis Zambelios.JPG
Γέννηση 1787[1][2]
Λευκάδα
Θάνατος 1856
Λευκάδα
Υπηκοότητα Ελλάδα
Ιδιότητα ποιητής, συγγραφέας και δικαστής
Τέκνα Σπυρίδων Ζαμπέλιος

Ο Ιωάννης Ζαμπέλιος ήταν Έλληνας δραματικός ποιητής και δικαστικός. Υπήρξε επίσης μέλος της Φιλικής Εταιρείας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιωάννης Ζαμπέλιος γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1787.

Το 1803 πήγε στην Ιταλία, όπου σπούδασε νομική και φιλολογία όπου κια συνδέθηκε με τους κορυφαίους ποιητές της εποχής εκείνης Μόντι,Αλιφιέρι,Φώσκολο. Ο κύκλος των σπουδών του ολοκληρώθηκε στο Παρίσι στο οποίο και εγκαταστάθηκε για ένα χρόνο. Εκεί ήρθε σε επαφή με τον Αδαμάντιο Κοραή ό οποίος και άσκησε μεγάλη επίδραση στο έργο του.Με την επιστροφή του στην Ελλάδα διορίστηκε εισαγγελέας στα Επτάνησα, ενώ το 1826 δικαστής στην Κεφαλονιά. Το 1834 και για 17 συναπτά έτη κατείχε θέση ανώτατατου δικαστικού συμβούλου στην Κέρκυρα στην οποία και έζησε κυρίως. Το 1815 απέκτησε ένα γιο, τον Σπύρο, ο οποίος μετεξελίχθηκε σε σημαντικό ιστορικό και λογοτέχνη.

Πέθανε στη Λευκάδα ή στην Κέρκυρα το 1856.

Συμβολή του στον αγώνα για την ανεξαρτησία των Ελλήνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συμβολή του Ζαμπέλιου σαν Εθνικός Αγωνιστής στον αγώνα των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων κατακτητών ήταν σημαντική. Σαν μέλος της Φιλικής Εταιρείας κατά στη επιστροφή του στα Επτάνησα από τον Γέρο του Μοριά Θεόδωρο Κολοκοτρώνη διεξήγαγε εράνους και ενίσχυσε πολλούς πρόσφυγες που είχαν βρει καταφύγιο στα Επτάνησα. Μεταξύ άλλων εφοδίασε με όπλα 850 Λευκαδίτες παλλά και τους ενίσαχυσε με την αποστολή ενόπλων ανδρών αλλα΄και χρημάτων τα σώματα του Μάρκου Μπότσαρη,του Οδυσσέα Ανδρούτσου και του Γεώργιου Καραϊσκάκη προκειμένου να αγωνιστούν ενάντια στους Τούρκους.

Το λογοτεχνικό του έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιωάννης Ζαμπέλιος ασχολήθηκε και με τη συγγραφή, κυρίως δραματικής ποίησης στην οποία και διακρίθηκε ως δραματικός ποιητής. Ήδη το 1818 έγραψε την πρώτη τραγωδία του με τίτλο «Τιμολέων» ή οποία και είναι ή πιο σημαντική αφού αποτελεί μια από της πιο πρώϊμες απόπειρες θεατρικής δημιουργίας στην ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Δύο χρόνια αργότερα η τραγωδία αυτή «ανέβηκε» στο θέατρο του Βουκουρεστίου. Κύρια συγγραφική του περίοδος όμως στάθηκε η τελευταία πενταετία της ζωής του (1851-1856), οπότε και μετά την παραίτηση του από το δικαστικό αξίωμα αποσύρθηκε στη Λευκάδα. Ασχολήθηκε επίσης με τη λυρική ποίηση, μεταφράζοντας κυρίως έργα αρχαίων λυρικών, αλλά και συγγράφοντας δικά του ποιήματα. Έγραψε επίσης γλωσσικές και αισθητικές μελέτες.Με την επίδραση του ιταλικού νεοκλασικισμού και των γλωσσικών και των αισθητικών αρχών του Κοραή έγραψε σε Ανομοιοκατάληκτο Δωδεκασσύλαβο,Δωδεκαπεντασσύλαβο και Δεκαπεντασσύλαβομια σειρά από τραγωδίες με ιστορικό αλλά και πατριωτικό χαρακτήρα.Όσον αφορά την κύρια ενασχόληση του με τη δραματική ποίηση-αποτέλεσμα της κυρίαρχης αντίληψης της εποχής του πως το θέατρο είναι όργανο διαπαιδαγώγησης[3]- συνολικά έγραψε τις εξής δώδεκα τραγωδίες:

Τραγική Ποίηση

  • Τιμολέων, Αθήνα, Ίκαρος, 1818.
  • Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Αθήνα, Ίκαρος 1819.
  • Γεώργιος Καστριώτης, Αθήνα, Ίκαρος 1820.
  • Γεώργιος Καραϊσκάκης, Αθήνα, ίκαρος 1821.
  • Ρήγας Θεσσαλός, Αθήνα, Ίκαρος, 1822.
  • Μάρκος Βότσαρης, Αθήνα, Ίκαρος, 1824.
  • Ιωάννης Καποδίστριας, Αθήνα, ίκαρος, 1826.
  • Χρηστίνας Αναγνωστόπουλος, Αθήνα, ίκαρος, 1827.[4]
  • Διάκος, Αθήνα, ίκαρος, 1830.
  • Κόδρος, Αθήνα, ίκαρος, 1832.
  • Οδυσσεύς Ανδρούτσος, Αθήνα, ίκαρος, 1834.
  • Μήδεια, Αθήνα, Ίκαρος, 1836.

Διηγήματα

  • Χριστίνα, Δημοσιεύτηκε μετά θάνατον στην Αθήνα, Δωδώνη, 2001.
  • Χρυσαλλίς,Ημερολόγιο του 195[Εξάτομο], Δημοσιεύτηκε μετά θάνατον στην Αθήνα,Βιβλιοπωλείο Λαβύρινθος, 2018.

Δοκίμια

  • Χρονικά περί σεισμών και διαφόρων άλλων αξιοπεριέργων γεγονότων, Αθήνα, Δωδώνη, 1842.
  • Λόγοι Πανηγυρικοί, Αθήνα, Δωδώνη, 1846.
  • Διάφορα Θεολογικά πονήματα και γραμματικά σημειώματα, Αθήνα, Ββλιοπωλείο Λαβύρινθος, 1852.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb10492052f. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. Faceted Application of Subject Terminology. 392579. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. Κωνσταντίνος Δημαράς, «Χριστίνα Αναγνωστοπούλου» στο: Κ.Θ.Δημαράς, Σύμμικτα Α' Από την παιδεία στην λογοτεχνία, (επιμ.Αλέξης Πολίτης), Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα, 2000, σελ.149
  4. Κωνσταντίνος Δημαράς, «Χριστίνα Αναγνωστοπούλου» στο: Κ.Θ.Δημαράς, Σύμμικτα Α' Από την παιδεία στην λογοτεχνία, (επιμ.Αλέξης Πολίτης), Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα, 2000, σελ.148-150, Κωνσταντίνος Δημαράς, «Δοκιμές του νέου θεάτρου» στο: Κ.Θ.Δημαράς, Σύμμικτα Α' Από την παιδεία στην λογοτεχνία, (επιμ.Αλέξης Πολίτης), Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα, 2000, σελ.150-153

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασιλείου Αρετή, "Η Μήδεια του Ιωάννη Ζαμπέλιου και το ιταλικό πρότυπό της", στο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ. Tιμητική Προσφορά στον Bάλτερ Πούχνερ, Επιμέλεια: Iωσήφ Βιβιλάκης, Αθήνα: Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Ergo 2007, σελ. 167-176.
  • Βλαντής Σπυρίδων, «Η εθνική δρασις του Ιωάννου Ζαμπέλιου», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. Θ, σελ. 5-22.
  • Δημαράς Κωνσταντίνος, «Δοκιμές του νέου θεάτρου», στο: Κ.Θ.Δημαράς, Σύμμικτα Α' Από την παιδεία στην λογοτεχνία, επιμ. Αλέξης Πολίτης, Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα, 2000, σελ. 150-153.
  • Δημαράς Κωνσταντίνος, «Χριστίνα Αναγνωστοπούλου», στο: Κ.Θ.Δημαράς, Σύμμικτα Α' Από την παιδεία στην λογοτεχνία, επιμ. Αλέξης Πολίτης, Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα, 2000, σελ. 148-150.
  • Κιτριώτης Δημήτρης, Μυλωνάς Γιάννης, Βιογραφίες & Εργογραφίες Ελλήνων συγγραφέων, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 1997. ISBN 960-293-066-7.
  • Σπάθης, Δημήτρης «Ο Ιωάννης Ζαμπέλιος και η συμμετοχή του στην οικοδόμηση της νεοελληνικής σκηνής», Στο: Πρακτικά Θ΄ Συμποσίου, Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης, Βιολογία: Βιολογία και βιοηθική, Ιστορία: Ιωάννης και Σπυρίδων Ζαμπέλιοι, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Λευκάδας, Γιορτές Λόγου και Τέχνης, Λευκάδα 16-18 Ιουλίου 2004, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Αθήνα 2005, σ. 95-149.
  • Ταμπάκη, Άννα, «Η μετάβαση από το Διαφωτισμό στο Ρομαντισμό στον ελληνικό 19ο αιώνα. Η περίπτωση του Ιωάννη και του Σπυρίδωνα Ζαμπέλιου», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. 30, σελ. 31-46. (και στον τόμο με μελέτες της: Ζητήματα συγκριτικής γραμματολογίας και ιστορίας των ιδεών. Εννέα μελέτες, Εκδόσεις Ergo, Αθήνα 2008, σελ. 99-116.)
  • Ταμπάκη, Άννα, «Στοιχεῖα ἰδεολογίας καὶ αἰσθητικῆς στὸ δραματικὸ ἔργο τοῦ Ἰωάννη Ζαμπέλιου», Μυριόβιβλος βυζαντινὴ καὶ νεοελληνική, 10-11 (1987-1988), σσ. 13-21. (και στον τόμο με μελέτες της: H Nεοελληνική Δραματουργία και οι δυτικές της επιδράσεις (18ος -19ος αι). Mία συγκριτική προσέγγιση, Aθήνα, Eκδ. Aφοί Tολίδη, σειρά "Θεατρική Έρευνα 2", 1993 (β' έκδοση, Aθήνα, Ergo, 2002)).