Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ινδικτιών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η Ινδικτιών ή ίνδικτος ή επινέμησις ήταν η αστρονομική χρονική περίοδος (κύκλος) των 15 ετών. Καθιερώθηκε στα χρόνια των Ρωμαίων, για τον έγγειο φόρο, ο οποίος διατάχθηκε να υπολογίζεται κάθε δεκαπέντε χρόνια. Γι' αυτό και η ετυμολογία της λέξης είναι λατινική και προέρχεται από το indictio, όπως ονόμαζαν οι Ρωμαίοι τη «διαταγή».

Διατηρήθηκε στο Βυζάντιο καθώς και την Καθολική εκκλησία, με βάση την είσπραξη από τους Ρωμαίους ορισμένου φόρου κάθε 15 χρόνια. Γι' αυτό ονομάζεται και επινέμησις. Πότε ακριβώς καθιερώθηκε δεν είναι γνωστό. Εικάζεται ότι επί Διοκλητιανού, ή επί Κωνσταντίνου Α΄ το έτος 312, άρχισε να χρησιμοποιείται ως χρονολογική αναφορά. Οι Πάπες της Ρώμης χρησιμοποίησαν τον θεσμό αυτό από το 315, αρχίζοντας να μετρούν τα έτη από την 1η Ιανουαρίου και τους κύκλους από το έτος 3 π.Χ.. Ο Καρλομάγνος καθιέρωσε την χρονολόγηση αυτή από το έτος 800 και αρχίζοντας το έτος από τις 24 Σεπτεμβρίου· το ίδιο έκαναν και οι αυτοκράτορες της Γερμανίας.

Μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Οθωμανούς, οι Πατριάρχες διέσωσαν τον θεσμό αρχίζοντας το έτος από την 1η Σεπτεμβρίου και μετρώντας τα έτη από τη -σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη- δημιουργία του κόσμου (1η Σεπτεμβρίου 5509), χωρίς όμως να γράφουν τον κύκλο. Η ινδικτιών στην Ορθόδοξη Εκκλησία προκύπτει από τη διαίρεση του έτους από Κτίσεως Κόσμου (anno Mundi) δια δεκαπέντε, και το έτος ινδικτιώνος είναι το καταλειπόμενο+1. Π,χ. για το έτος 2010 είναι 2010+5509-1 = 7518 από κτίσεως κόσμου· 7518 : 15 = πηλίκο 501 (κύκλος), υπόλοιπο 3 (4ο έτος ινδικτιώνος για Ιανουάριο-Αύγουστο ή 5ο έτος για Σεπτέμβριο-Δεκέμβριο).

Αν θεωρήσουμε ότι η μέτρηση άρχισε από τον Κωνσταντίνο Α΄, για να υπολογίσουμε τον κύκλο και το έτος ινδικτιώνος ενός έτους, από το έτος αφαιρούμε το 313 και τη διαφορά τη διαιρούμε με το 15. Το πηλίκο είναι ο κύκλος και το υπόλοιπο+1 είναι το έτος ινδικτιώνος. Π.χ. για το 2010 έτος: 2010-312 = 1698· 1698:15 = πηλίκο 113 (ο κύκλος) και υπόλοιπο 3, άρα 4ο έτος ινδικτιώνος (για Ιανουάριο-Αύγουστο) ή 5ο (για Σεπτέμβριο-Δεκέμβριο).[1]

  • Ιωάννης Κυριακός Μελιρρύτου Θεσσαλονικεύς (1836). Χρονολογία ιστορική. Εν Οδησσώ: Εκ του Τυπογραφείου της Σχολής των αποίκων Ελλήνων εμπόρων. σελ. 35. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2010. 
  • Frederic Schöll (1818). Ιστορική Χρονολογία. Εν Βιέννη της Αυστρίας: Εκ της τυπογραφίας Ιωάννη Σνειρέρου. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2011.