Ινδική φιλοσοφία

Η ινδική φιλοσοφία θεωρείται η αρχαιότερη στην ιστορία του ανθρώπου, ενώ και ο Πυθαγόρας, ο μεγαλύτερος πρωτοπόρος της φιλοσοφίας στη Δύση, μαθήτευσε στην Ινδία. Ίσως δεν υπάρχει άλλος λαός στον κόσμο με τόσο έντονο φιλοσοφικό πνεύμα όσο ο λαός της Ινδίας. Πέρα από το έντονο θρησκευτικό στοιχείο με το οποίο είναι συνυφασμένη η ινδική φιλοσοφία, τον έντονο συμβολισμό της και τη βαθύτητά της, είναι η πιο εσωτερική φιλοσοφία στον κόσμο μαζί με την κινεζική. Με την κυριαρχία της Ινδίας από τους Άγγλους, η ινδική σκέψη έγινε γνωστή στη Δύση και πολλοί Ευρωπαίοι φιλόσοφοι και διανοητές εξέφρασαν με αμεσότητα τον θαυμασμό τους στη φιλοσοφική σκέψη της Ινδίας, ενώ η επίδραση της ινδικής φιλοσοφίας στο έργο τους υπήρξε μεγάλη.

Περίοδοι της ινδικής φιλοσοφίας

1. Παλαιότερη περίοδος. 1500 π.Χ. - 1000 μ.Χ. Διαιρείται σε πέντε περιόδους.
   1. Βεδική περίοδος. 1500 - 500 π.Χ. Ονομάζεται Βεδική γιατί κυριαρχείται από των κύκλο των Βεδικών γραφών.
   2. Η δεύτερη περίοδος εκτείνεται μεταξύ 500 π.Χ. έως 200 π.Χ. και συμπίπτει με τον σχηματισμό της πρώτης ινδικής αυτοκρατορίας, της Αυτοκρατορίας των Μαουρύα. Στην περίοδο αυτή έγινε η πρώτη κωδικοποίηση των βουδιστικών ιερών γραφών. Η περίοδος αυτή είναι πολύ σημαντική και για τον ινδουισμό, διότι σε αυτήν έγινε μία πρώτη προσπάθεια συστηματοποιήσεως των φιλοσοφικών στοχασμών των Βεδών και των Ουπανισάδων.
   3. Επική περίοδος. 200 π.Χ. - 300 μ.Χ. Λέγεται επική γιατί σε αυτήν τα δύο έπη, η Ραμαγιάνα και η Μαχαμπαράτα, έλαβαν την οριστική τους μορφή.
   4. Στην τέταρτη περίοδο, 300 έως 650 μ.Χ., γράφτηκαν οι 18 κύριες Πουράνες και τα δοκίμια των έξι ορθόδοξων φιλοσοφικών συστημάτων, των Νταρσάνα. Σε αυτή την περίοδο παρουσιάστηκε μεγάλη ακμή της ινδικής δραματουργίας, με κυριότερους εκπροσώπους τους Καλιντάσα και Χάρσα.
   5. Στην πέμπτη περίοδο, 650 - 1000, δημιουργήθηκαν οι νεότερες Πουράνες και Νταρσάνα, ενώ έπαψε να υφίσταται μια δεσπόζουσα δύναμη και η χώρα ήταν διαμελισμένη σε διάφορα βασίλεια που κυριαρχούσαν στις διάφορες περιοχές της αχανούς υποηπείρου. Χαρακτηρίζεται αυτή η εποχή από την οριστική ήττα του βουδισμού και την πλήρη επικράτηση του ινδουισμού.
2. Μέση περίοδος. 1000 - 1750 μ.Χ. Η περίοδος αυτή άρχισε με τη μουσουλμανική κατάκτηση της Ινδίας και τελείωσε με την εγκατάσταση της αγγλικής κυριαρχίας. Στην περίοδο αυτή έγιναν πολλές συγκρητιστικές προσπάθειες μεταξύ του ινδουισμού και του ισλαμισμού, ενώ διαπιστώθηκε μία υποχώρηση στην αυστηρή προσήλωση στην ιδέα μιας αφηρημένης απόλυτης αρχής, του Μπράχμαν, διότι οι διανοούμενοι αναγκάσθηκαν τελικά, μετά από αιώνες πίεσης, να υποχωρήσουν μπροστά στη γενική λαϊκή απαίτηση για μια πιο ανθρωπομορφική ιδέα περί Θεού, όπου η αγάπη και η ηθική έχουν το μέρος τους.
3. Σύγχρονη περίοδος. 1750 μέχρι σήμερα. Κατά την περίοδο αυτή, ιδιαίτερα από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, σημειώθηκε μια προσπάθεια θεραπείας των ατελειών της ινδικής παραδοσιακής κοινωνίας με εκστρατείες των διανοούμενων εναντίον των αναχρονισμών της. Παράλληλα, Ευρωπαίοι ινδολόγοι προέβησαν σε μια συστηματική μελέτη των ινδικών κειμένων και εισήγαγαν, σε εντονότερο βαθμό πλέον, την ινδική σκέψη στην Ευρώπη.

Ινδοί φιλόσοφοι

• Ντιργκατάμας
• Γκάργκι Βαχακναβί
• Τσανάκυα
• Ναγκαριούνα
• Βατσιαγιάνα
• Βιρασένα
• Καμπίρ
• Ραμακρίσνα
• Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ
• Σουάμι Βιβεκανάντα
• Μαχάτμα Γκάντι
• Σρι Αουρομπίντο
• Μουχάμαντ Ικμπάλ
• Σαρβεπάλλι Ραντακρίσναν
• Μ. Ρ. Αμπεντκάρ
• Παραμχάνσα Γιογκανάντα
• Τζίντου Κρισναμούρτι
• Σρίλα Πραμπουπάντα
• Αμπούλ Αλά Μαουντούντι
• Σρι Τσινμόι
• Ρατζνίς
• Γκαγιάτρι Τσακραβόρτι Σπίβακ
• Ραβί Σανκάρ (πνευματικός διδάσκαλος)
• Σαντγκουρού