Ιβάν Τρνσκι
| Ιβάν Τρνσκι | |
|---|---|
| Ψευδώνυμο | Milutin[1], Pjevaoc[1] και Ivan Ternski[1] |
| Γέννηση | 1 Μαΐου 1819 Νόβα Ράτσα |
| Θάνατος | 30 Ιουνίου 1910 Ζάγκρεμπ |
| Τόπος ταφής | νεκροταφείο Μιριγκόι |
| Χώρα πολιτογράφησης | Αυστριακή Αυτοκρατορία |
| Ιδιότητα | γλωσσολόγος, ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας[2] |
Ο Ιβάν Τρνσκι (Κροατικά: Ivan Trnski, 1 Μαΐου 1819 – 30 Ιουνίου 1910 [3] ) ήταν ένας Κροάτης συγγραφέας, μεταφραστής και σχεδιαστής γρίφων. Έχοντας λάβει αναγνώριση από τους συγχρόνους του ως μεγάλος ποιητής και πατριώτης, θεωρείται πλέον δεξιοτέχνης και παραγωγικός ποιητής.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ιβάν Τρνσκι γεννήθηκε σε στο χωριό Νόβα Ράτσα κοντά στην πόλη Μπιέλοβαρ. [3] Προέρχεται από οικογένεια δασκάλων. Ολοκλήρωσε την πρωτοβάθμια εκπαίδευσή του στο Γκρούμπισνο Πόλιε το 1830. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Ιβάν στάλθηκε στο ορφανοτροφείο της επισκοπής στο Ζάγκρεμπ, όπου πήγε στο γυμνάσιο. Στη συνέχεια, ολοκλήρωσε την τριετή σχολή για διοικητικούς συνοριακούς αξιωματικούς στο Γκρατς. Αφού υπηρέτησε επί σειρά ετών στα Στρατιωτικά Σύνορα, προήχθη σε αντισυνταγματάρχη το 1867 και σε συνταγματάρχη το 1869. Ο Τρνσκι ήταν ο πρώτος επικεφαλής της επαρχίας του Μπιέλοβαρ - Κρίζεβτσι από τον Ιούλιο του 1871 έως τον Φεβρουάριο του 1872, οπότε και παραιτήθηκε από τη θέση αυτή. Το 1901 ο Τρνσκι διετέλεσε πρόεδρος του μη κυβερνητικού οργανισμού Matica hrvatska. Πέθανε στο Ζάγκρεμπ σε ηλικία 91 ετών.
Ήταν κουνιάδος του φιλελεύθερου Σλοβένου πολιτικού Κάρελ Λάβριτς .
Έργο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Τρνσκι έγραψε πατριωτικά και λαϊκά τραγούδια, ποιήματα (τις συλλογές Pjesme krijesnice και Popijevke i milosnice mladenke) και διηγήματα (Slutljivac "Μάντης", ίσως το πρώτο έργο υπερφυσικής μυθοπλασίας στην κροατική γλώσσα).
Μετέφρασε επίσης από τα Αγγλικά, τα Γερμανικά, τα Ρωσικά και τα Τσεχικά (Σαίξπηρ, Σίλερ, καθώς και τον Ευγένιο Ονέγκιν του Πούσκιν). [3]
Ο Τρνσκι συνέβαλε επίσης σε ζητήματα γλωσσολογίας και μετρικής. Το δοκίμιό του «Περί συγγραφής στίχων» (Vijenac, 1874) του χάρισε τον τίτλο «πατέρας της κροατικής μετρικής».
Οι σύγχρονοί του αναγνώριζαν τον Τρνσκι ως μεγάλο ποιητή και αγωνιστή για τα δικαιώματα του λαού. Οι σύγχρονοι ιστορικοί της λογοτεχνίας τον θεωρούν δεξιοτέχνη (αλλά όχι σπουδαίο) και παραγωγικό ποιητή. Ήταν ο κύριος διοργανωτής (1900) και πρόεδρος της Ένωσης Κροατών Συγγραφέων και συνέβαλε σε πολλά περιοδικά, από το Danica ilirska (1835) του ακαδημαϊκού Λιούντεβιτ Γκάι, το Neven και το Vijenac, μέχρι το Savremenik (1910).
Ο Τρνσκι ήταν ένας σημαντικός σχεδιαστής γρίφων, όπως αναγραμματισμοί και ακροστιχίδες, επί 50 χρόνια. Πολλοί από τους γρίγους του ήταν γραμμένοι σε στίχους.
Ως σχεδιαστής γρίφων, χρησιμοποιούσε τα ψευδώνυμα Skrivnatin και Skrevnatin. Και τα δύο είναι αναγραμματισμοί του ονόματός του.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. js2016905177. Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2020.
- ↑ Τσεχική Εθνική Βάση Δεδομένων Καθιερωμένων Όρων. js2016905177. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2022.
- 1 2 3 Milorad Živančević (1971). Živan Milisavac, επιμ. Jugoslovenski književni leksikon. Novi Sad SAP Vojvodina, SR Serbia: [Matica srpska. σελ. 542-543.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Milčetić, Ivan (1907). «Šulekova pisma I. Trnskom [Šulek's Letters to I. Trnski]» (στα Σερβοκροατικά). Građa za povijest književnosti hrvatske 5: 278–292. http://urn.nsk.hr/urn:nbn:hr:275:212074.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ivan Trnski, pjesnik "dana stare slave" (στην κροατική)
