Η χρυσή άμαξα
| Η χρυσή άμαξα Le Carrosse d'or | |
|---|---|
 | |
| Σκηνοθεσία | Ζαν Ρενουάρ |
| Παραγωγή | Φραντσέσκο Αλιάτα |
| Σενάριο | Ζαν Ρενουάρ Τζακ Κέρκλαντ Ρέντσο Αβάντσο Τζούλιο Μάκι Ζινέτ Ντονέλ |
| Βασισμένο σε | Le Carrosse du Saint-Sacrement (1829), θεατρικό του Προσπέρ Μεριμέ |
| Ηθοποιοί | Άννα Μανιάνι Οντοάρντο Σπάνταρο Νάντα Φιορέλι Ντάνκαν Λαμόν Τζορτζ Χίγκινς Γκιζέλα Μάθιους Ραλφ Τρούμαν Ζαν Ντεμπυκούρ |
| Μουσική | Αντόνιο Βιβάλντι |
| Φωτογραφία | Κλοντ Ρενουάρ |
| Μοντάζ | Ντέιβιντ Χόκινς Μάριο Σεραντρέι |
| Ενδυματολόγος | Μαρία ντε Ματέις |
| Διανομή | Les Films Corona |
| Πρώτη προβολή | 3 Δεκεμβρίου 1952 (Ιταλία) |
| Διάρκεια | 103 λεπτά |
| Προέλευση | Ιταλία Γαλλία |
| Γλώσσα | Αγγλικά |
| Προϋπολογισμός | $500.000[1] |
 Σχετικά πολυμέσα | |
| δεδομένα () | |
Η χρυσή άμαξα (ιταλ.: La carrozza d'oro, γαλλ: Le Carrosse d'or, αγγλ.: The Golden Coach), είναι μια κωμωδία, ιταλικής και γαλλικής συμπαραγωγής, σε σκηνοθεσία Ζαν Ρενουάρ, με πρωταγωνιστές τους: Άννα Μανιάνι, Ντάνκαν Λαμόν, Πολ Κάμπελ, Ρικάρντο Ριόλι και Οντοάρντο Σπάνταρο. Η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός ιταλικού θιάσου της κομέντια ντελ άρτε που καταφτάνει στο Περού για μια θεατρική παράσταση, κατά τις αρχές του 18ου αιώνα. Η ταινία βασίστηκε σε θεατρικό έργο του Προσπέρ Μεριμέ το οποίο γράφτηκε το 1829 με τίτλο Le Carrosse du Saint-Sacrement και διασκευάστηκε για τη μεγάλη οθόνη από τον ίδιο τον Ρενουάρ σε συνεργασία με τους Τζακ Κέρκλαντ, Ρέντσο Αβάντσο, Τζούλιο Μάκι και Ζινέτ Ντονέλ. Για τη μουσική επένδυση της ταινίας χρησιμοποιήθηκαν επιλογές από το έργο του Αντόνιο Βιβάλντι.
Πλοκή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον 18ο αιώνα ένας περιπλανώμενος θίασος Ιταλών ηθοποιών της Κομέντια ντελ άρτε φτάνει στο Περού, που αποτελεί ισπανική αποικία. Εκεί, η πρωταγωνίστρια του θιάσου, Καμίλα (Άννα Μανιάνι), που υποδύεται την Κολομπίνα μαγνητίζει με τη γοητεία της τον νεαρό Φελίπε (Πολ Κάμπελ), τον ταυρομάχο Ραμόν (Ρικάρντο Ριόλι) και τον αντιβασιλέα Φερντινάντο (Ντάνκαν Λαμόν). Ο αντιβασιλέας της αποικίας, τυφλωμένος από το πάθος του, δωρίζει στην ηθοποιό μια χρυσή άμαξα που αποτελεί το επίσημο σύμβολο της ισπανικής βασιλικής οικογένειας. Αυτή του η κίνηση προκαλεί την οργή τόσο των αριστοκρατών της περιοχής, όσο και της μαρκησίας Ινέζ Αλταμιράνο (Γκιζέλα Μάθιους), που του ζητούν να επιστραφεί η άμαξα προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για επίσημες εκδηλώσεις. Η Καμίλα απογοητεύεται όταν ο αντιβασιλέας της ζητάει πίσω την άμαξα και φεύγει με αυτήν χωρίς να του την επιστρέψει. Η Καμίλα γνωρίζεται τότε με τον ταυρομάχο Ραμόν, ο οποίος της προτείνει να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να γίνουν καλλιτεχνικό ζευγάρι με την προϋπόθεση του να επιστρέψει την άμαξα. Η Καμίλα αρνείται να επιστρέψει την άμαξα και αφήνει και τον Ραμόν, όταν γνωρίζεται με τον νεαρό Φελίπε, ο οποίος της προτείνει να ζήσει μαζί του μια απλή ζωή. Η Καμίλα αποφασίζει να αφήσει και τον Φελίπε και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σύγκρουση μεταξύ και των τριών ανδρών.
Διανομή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο θίασος των Ιταλών ηθοποιών
- Άννα Μανιάνι ως Καμίλα
- Οντοάρντο Σπάνταρο ως Ντον Αντόνιο
- Νάντα Φιορέλι ως Ιζαμπέλα
- Ντάντε ως Αρλεκίνος
Η ισπανική αυλή
- Ντάνκαν Λαμόν ως αντιβασιλέας Φερντινάντο
- Τζορτζ Χίγκινς ως Μαρτίνεζ, σύμβουλος του αντιβασιλέα
- Ραλφ Τρούμαν ως Δούκας
- Γκιζέλ Μάθιους ως μαρκησία Ινέζ Αλταμιράνο
- Ραφ Ντε Λα Τόρε ως αρχιδικαστής
- Έλενα Αλτιέρι ως Δούκισσα
- Σέσιλ Μάθιους ως βαρόνος Αντόλφο, πατέρας της μαρκησίας
- Έντουαρντ Φέμπο Κέλενγκ ως υποκόμης
- Τζούλιο Τεντέσκι ως κουρέας του υποκόμη
- Τζον Πασέτι ως αρχηγός της φρουράς
Οι άλλοι
- Πολ Κάμπελ, ως Φελίπε Αγκίρε
- Ρικάρντο Ριόλι ως Ραμόν, ο ταυρομάχος
- Γουίλιαμ Ταμπς ως ιδιοκτήτης πανδοχείου
- Ζαν Ντεμπυκούρ ως επίσκοπος
Πληροφορίες παραγωγής
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ζαν Ρενουάρ έλαβε πρόταση από τους παραγωγούς της ταινίας, Φραντσέσκο Αλιάτα και Ρέντσο Αβάντσο για να γυρίσει μια ταινία που να βασίζεται στο θεατρικό του Μαριμέ, σε μια ταινία που επρόκειτο να είναι γαλλοϊταλική συμπαραγωγή. Ο Λουκίνο Βισκόντι ήταν ο πρώτος υποψήφιος σκηνοθέτης που οι παραγωγοί είχαν σκεφτεί για να γυρίσει την ταινία.
Σκηνοθεσία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ρενουάρ δήλωσε ότι δεν είχε την πρόθεση να γυρίσει την μεταφορά του θεατρικού του Μαριμέ και ότι σκόπευε να παρεκκλίνει από εκείνην θεωρώντας την λιγότερο κινηματογραφική. Είπε χρόνια αργότερα ότι: Παρά το θαυμασμό μου για το αυθεντικό κείμενο του Μαριμέ, είμαι σίγουρος ότι είναι δύσκολο να μεταφερθεί αυτούσιο στη μεγάλη οθόνη. Το γεγονός ότι επρόκειτο να γυριστεί στην Ιταλία, μου προσέφερε την ιδέα μιας διαφορετικής προσέγγισης του αντικειμένου που πραγματεύεται το θεατρικό. Οι συνεργάτες μου και εγώ επινοήσαμε μια υπόθεση που θα μπορούσε να έχει τον τίτλο "Η κομεντιέν, το θέατρο και η ζωή"[2]. Βρίσκομαι στην Ιταλία και η ταινία επομένως θα γυριστεί στην Ιταλία και θα έχει για πρωταγωνίστρια μια μεγάλη Ιταλίδα ηθοποιό. Θα ήταν δύσκολο να την είχα γυρίσει στην Ιταλία χωρίς να υπάρχει καμιά ιταλική επιρροή. Και αυτό μπορεί να καταστεί εμφανές από μια σειρά από διάφορες μικρές λεπτομέρειες όπως για παράδειγμα το σχήμα των ποτηριών που ο φροντιστής της σκηνής αφήνει στο τραπέζι. Η φιλοδοξία μου είναι να γυρίσω μια ταινία όπου θα είναι εμφανής η επίδραση που έχει η Ρώμη, στην οποία βρίσκομαι τώρα στην ψυχολογία μου[3].
Επιλογή ηθοποιών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ρενουάρ θαύμαζε πολύ την Άννα Μανιάνι και ήθελε πολύ να τη σκηνοθετήσει σε κάποια ταινία. Ο ίδιος δήλωσε ότι: Θαύμαζα πάρα πολύ τις συνεργασίες της Μανιάνι με τον Ρομπέρτο Ροσσελλίνι και με τον Λουκίνο Βισκόντι. Η Άννα Μανιάνι συμβολίζει την Ιταλία και αποτελεί επίσης την προσωποποίηση του ιταλικού θεάτρου[4]. Στην ταινία εμφανίζονται επίσης βετεράνοι του ιταλικού κινηματογράφου όπως ο Οντοάρντο Σπάνταρο και η Νάντα Φιορέλι.
Γυρίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η ταινία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στην Τσινετσιτά στη Ρώμη[5] μεταξύ του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου του 1952 και ο Ρενουάρ είχε αναλάβει πέρα από τη σκηνοθεσία και τη διεύθυνση φωτογραφίας. Πρόκειται για την πρώτη ιταλική ταινία που γυρίστηκε σε τεχνικόλορ[6].
Η ταινία γυρίστηκε στα αγγλικά, παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για γάλλοϊταλική συμπαραγωγή. Επρόκειτο να γυριστεί παράλληλα και μια γαλλική της εκδοχή, αλλά το εγχείρημα δεν ευοδώθηκε λόγω έλλειψης χρημάτων[7]. Ο Ρενουάρ είχε πλάι του τον βοηθό σκηνοθέτη Μαρκ Μορέτ για να σκηνοθετήσει το ντουμπλάρισμα στα γαλλικά και στα ιταλικά των ηθοποιών. Η εκδοχή με το γαλλικό ντουμπλάρισμα ήταν η πρώτη που προβλήθηκε στους κινηματογράφους, αλλά ο ίδιος ο Ρενουάρ δήλωσε χρόνια αργότερα ότι προτιμούσε την αυθεντική αγγλική βερζιόν της ταινίας[8] and that was the only one to be restored in 2012., που ήταν και η μοναδική που αποκαταστάθηκε το 2012.
Κυκλοφορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 3 Δεκεμβρίου 1952 στην Ιταλία, ενώ στη Γαλλία προβλήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου του 1953, ωστόσο δεν είχε εμπορική απήχηση.
Υποδοχή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Φρανσουά Τριφό αναφερόμενος στην Χρυσή άμαξα, την αποκάλεσε: την πιο ευγενή και σοφιστικέ ταινία που γυρίστηκε ποτέ[5]. Η Πολίν Κάελ, δήλωσε ότι παρά το γεγονός ότι η ταινία δεν έκανε μεγάλη επιτυχία στο αμερικανικό Box-Office, εκείνη την είδε αρκετές φορές χωρίς όμως να είναι σε θέση να καταλάβει τα πάντα. Την αποκάλεσε ωστόσο ως ένα υπέροχο μίγμα χρώματος, πνεύματος και μουσικής του Βιβάλντι[9].
Στην κριτική του για το περιοδικό "Sight and Sound" το 1954, ο Τόνι Ρίτσαρντσον ήταν καυστικός για πολλά στοιχεία της ταινίας, επικρίνοντας την δομή, την αφήγηση, την παρουσίαση, τους διαλόγους και τις ερμηνείες της (για την οποία είπε: κυμαίνονται, πέρα από μία εξαίρεση, από το ανεπαρκές μέχρι και το φρικτό), αλλά έγραψε ότι: παρά τα ελαττώματά της είναι γοητευτική. Το οπτικό τεχνικό μέρος της ταινίας (η φωτογραφία του Κλοντ Ρενουάρ) κόβει την ανάσα. Ο Ρίτσαρντσον περιέγραψε επίσης τη σκηνή στην οποία οι κωμικοί μετατρέπουν την αυλή του πανδοχείου σε θέατρο ως "από θαύμα", γράφοντας: Μοιάζει με το όραμα ενός γέρου που εξομαλύνει όλες τις δυσκολίες του θαύματος της ίδιας της καλλιτεχνικής δημιουργίας[10].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Foreign Made 'Coach' Tests Plan on Pix Prod Aiming for US Release». Variety: 7. 17 September 1952. https://archive.org/details/variety187-1952-09/page/n126/mode/1up.
- ↑ Jean Renoir, Écrits (1926-1971), p. 370.
- ↑ Jean Renoir, Radio-Cinéma-Télévision, n. 165, 15 marzo 1953.
- ↑ Jean Renoir, Lettera a Jean Vilar, 21 dicembre 1958, in Écrits (1926-1971), pp. 373-374.
- 1 2 Schneider, Steven Jay (1 Οκτωβρίου 2012). 1001 Movies You Must See Before You Die 2012. Octopus Publishing Group. σελ. 275. ISBN 978-1-84403-733-9.
- ↑ «Four Major Italo Pix Acquired For IFE Skeds». Variety: 7. August 26, 1953. https://archive.org/details/variety191-1953-08/page/n200/mode/1up?view=theater. Ανακτήθηκε στις March 14, 2024.
- ↑ Mérigeau, Pascal (2012). Jean Renoir. Grandes biographies. Flammarion. ISBN 9782081210554.
- ↑ Sarris, Andrew (2 Αυγούστου 2004). «The Golden Coach». Criterion.com. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020.
- ↑ «The Age of Movies: Selected Writings of Pauline Kael (paperback)». Library of America (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Tony Richardson. The Golden Coach, review. Sight and Sound, April - June 1954, Vol.23 No.4, p198.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Η χρυσή άμαξα στην IMDb (Αγγλικά)
- Η χρυσή άμαξα στη Cinémathèque Française (Γαλλικά)
- Η χρυσή άμαξα στο MyMovies.it (Ιταλικά)
- Η χρυσή άμαξα στο AllMovie (Αγγλικά)
- Η χρυσή άμαξα στο Rotten Tomatoes (Αγγλικά)
- Η χρυσή άμαξα στο AlloCine (Γαλλικά)
- Η χρυσή άμαξα στο Cine.gr (αρχειοθετημένος)
- Η χρυσή άμαξα στην Encyclopædia Britannica (Αγγλικά)
