Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η πάλη του Ιακώβ με τον άγγελο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ο Ιακώβ παλεύει με τον Άγγελο 1855), από τον Γκυστάβ Ντορέ

Η πάλη του Ιακώβ με τον άγγελο είναι ένα περιστατικό που περιγράφεται στο Βιβλίο της Γένεσις (κεφάλαιο 32:22–32, γίνεται επίσης αναφορά του γεγονότος και στο Βιβλίο του Ωσηέ, κεφάλαιο 12:3–5).[1] Ο «άγγελος» αυτός αναφέρεται στη Γένεση άλλοτε ως «άνθρωπος» (אִישׁ: Ισ) και άλλοτε ως «Θεός» (אֵל: Ελ), ενώ στον Ωσηέ αναφέρεται ως «άγγελος» (מַלְאָךְ: Μαλάχ).[1][2] Η αφήγηση περιλαμβάνει και τη μετονομασία του Ιακώβ σε Ισραήλ (ερμηνευόμενο ως «εκείνος που αγωνίζεται με τον Θεό»).[1]

Στην πατριαρχική αφήγηση της Γενέσεως, ο Ιακώβ περνά τη νύχτα μόνος στην όχθη ενός ποταμού, κατά την επιστροφή του στη Χαναάν.[1] Εκεί συναντά έναν «άνθρωπο» που αρχίζει να παλεύει μαζί του μέχρι την αυγή.[1] Στο τέλος, ο Ιακώβ λαμβάνει το όνομα Ισραήλ και ευλογείται, ενώ ο «άνθρωπος» αρνείται να αποκαλύψει το όνομά του. Τότε ο Ιακώβ ονομάζει τον τόπο της πάλης Φανουήλ (Πενουήλ), δηλώνοντας ότι είδε τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο.[3]

Παλαιά Διαθήκη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τη Μετάφραση των Εβδομήκοντα:

  • 22: Καὶ προεπορεύετο τὰ δῶρα κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ· αὐτὸς δὲ ἐκοιμήθη τὴν νύκτα ἐκείνην ἐν τῇ παρεμβολῇ.
  • 23: Ἀναστὰς δὲ τὴν νύκτα ἐκείνην, ἔλαβε τὰς δύο γυναῖκας, καὶ τὰς δύο παιδίσκας, καὶ τὰ ἕνδεκα παιδία αὐτοῦ, καὶ διέβη τὴν διάβασιν τοῦ Ἰαβώχ.
  • 24: Καὶ ἔλαβεν αὐτοὺς, καὶ διέβη τὸν χειμάῤῥουν, καὶ διεβίβασε πάντα τὰ αὐτοῦ.
  • 25: Ὑπελείφθη δὲ Ἰακὼβ μόνος· καὶ ἐπάλαιεν ἄνθρωπος μετʼ αὐτοῦ ἕως πρωΐ.
  • 26: Εἶδε δὲ ὅτι οὐ δύναται πρὸς αὐτόν· καὶ ἥψατο τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ αὐτοῦ, καὶ ἐνάρκησε τὸ πλάτος τοῦ μηροῦ Ἰακὼβ ἐν τῷ παλαίειν αὐτὸν μετʼ αὐτοῦ.
  • 27: Καὶ εἶπεν αὐτῷ, ἀπόστειλόν με, ἀνέβη γὰρ ὁ ὄρθρος. ὁ δὲ εἶπεν, οὐ μή σε ἀποστείλω, ἐὰν μή με εὐλογήσῃς.
  • 28: Εἶπε δὲ αὐτῷ, τί τὸ ὄνομά σου ἐστίν; ὁ δὲ εἶπεν, Ἰακώβ.
  • 29: Καὶ εἶπεν αὐτῷ, οὐ κληθήσεται ἔτι τὸ ὄνομά σου Ἰακὼβ, ἀλλʼ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου· ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατὸς ἔσῃ.
  • 30: Ἠρώτησε δὲ Ἰακὼβ, καὶ εἶπεν, ἀνάγγειλόν μοι τὸ ὄνομά σου· καὶ εἶπεν, ἱνατί τοῦτο ἐρωτᾷς σὺ τὸ ὄνομά μου; καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν ἐκεῖ.
  • 31: Καὶ ἐκάλεσεν Ἰακὼβ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου, εἶδος Θεοῦ· εἶδον γὰρ Θεὸν πρόσωπον πρὸς πρὸσωπον, καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή.
  • 32: Ἀνέτειλεν δὲ αὐτῷ ὁ ἥλιος, ἡνίκα παρῆλθε τὸ εἶδος τοῦ Θεοῦ· αὐτὸς δὲ ἐπέσκαζε τῷ μηρῷ αὐτοῦ. 33Ἕνεκεν τούτου οὐ μὴ φάγωσιν υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ νεῦρον, ὃ ἐνάρκησεν, ὅ ἐστιν ἐπὶ τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ, ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, ὅτι ἥψατο τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ Ἰακὼβ τοῦ νεύρου, ὃ ἐνάρκησεν.

- Γένεσις 32:22-32

Η αφήγηση περιέχει αρκετά λογοπαίγνια με τις σημασίες εβραϊκών ονομάτων — Φανουήλ (ή Πενουήλ) δηλαδή είδος Θεού, και Ισραήλ — καθώς και ομοιότητα με τη ρίζα του ονόματος Ιακώβ (που μοιάζει με την εβραϊκή λέξη για την «πτέρνα», עָקֵב ʿάκεμπ) και τη σύνθεσή του.[4] Το κουτσό βάδισμα του Ιακώβ (Yaʿaqob) μπορεί να αντανακλά το όνομα του ποταμού Ιαβόκ (יַבֹּק Γιαμπόκ), και ο Ναχμανίδης (Δευτ. 2:10 του Ιεσουρούν) δίνει ως ετυμολογία «αυτός που περπατά στραβά» (עָקֹב Άκομπ) για το όνομα Ιακώβ.[5]

Το εβραϊκό κείμενο αναφέρει ότι πρόκειται για «άνθρωπο» (אִישׁ, στην μετάφραση των Εβδομήκοντα ἄνθρωπος, στην λατινική μετάφραση Vulgate vir) με τον οποίο παλεύει ο Ιακώβ, αλλά αργότερα αυτός ο «άνθρωπος» ταυτίζεται από τον Ιακώβ με τον Θεό (Ελοχίμ).[6] Ο Ωσηέ 12:4 επιπλέον αναφέρει έναν «άγγελο» (malak). Κατά συνέπεια, η μετάφραση (Ταργκούμ) του Ονκελώ αποδίδει τη φράση ως «διότι είδα τον Άγγελο του Κυρίου πρόσωπο με πρόσωπο», ενώ άλλο Ταργκούμ διαβάζει «διότι είδα τους Αγγέλους του Κυρίου πρόσωπο με πρόσωπο».[7]

Ερμηνείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Ιακώβ παλεύει με τον Άγγελο, Alexander Louis Leloir (1865)

Η ταυτότητα του αντιπάλου του Ιακώβ αποτελεί αντικείμενο συζήτησης:[8] αναφέρεται ποικιλοτρόπως ως μορφή ονείρου, προφητική όραση, άγγελος (όπως ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ή ο Σαμαήλ), προστατευτικό πνεύμα του ποταμού, ο Ιησούς ή ο ίδιος ο Θεός.[9]

Εβραϊκές ερμηνείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Βιβλίο του Ωσηέ, έδαφος 12:5, ο αντίπαλος του Ιακώβ περιγράφεται ως μαλάχ, δηλαδή «άγγελος»: «Πάλεψε με τον άγγελο και βγήκε νικητής, γιατί έκλαψε και ευλογία τού ζήτησε. Στη Βαιθήλ τον συνάντησε ο Θεός κι εκεί μίλησε μαζί του.». Η σχετική χρονολόγηση του κειμένου της Γένεσης και του Ωσηέ παραμένει αβέβαιη, καθώς και τα δύο ανήκουν στην Εβραϊκή Βίβλο όπως επιμελήθηκε στην περίοδο του Δευτέρου Ναού. Έχει προταθεί ότι το malakh μπορεί να είναι μεταγενέστερη διόρθωση του κειμένου και επομένως να αντιπροσωπεύει μια πρώιμη ιουδαϊκή ερμηνεία του επεισοδίου.[10]

Ο Μαϊμονίδης θεώρησε ότι το περιστατικό ήταν «όραμα προφητείας»,[11] ενώ ο γαλλόφωνος ραββίνος Ρασί πίστευε ότι ο Ιακώβ πάλεψε με τον φύλακα-άγγελο του Ησαύ (ταυτισμένο με τον Σαμαήλ),[12] τον μεγαλύτερο δίδυμο αδελφό του.[13] Ο εβραίος σκηνοθέτης Ζβι Κόλιτζ (1993) αναφέρεται στον Ιακώβ «που παλεύει με τον Θεό».[14]

Λόγω του τραυματισμού στο ισχίο που υπέστη ο Ιακώβ κατά την πάλη, ο ιουδαϊκός νόμος απαγορεύει την κατανάλωση του ισχυακού νεύρου, το οποίο διέρχεται από την άρθρωση του ισχίου και πρέπει να αφαιρείται από το κρέας μέσω της διαδικασίας του νικκούρ[15][16][17] — όπως μνημονεύεται στη Γένεση 32:33.[18]

Χριστιανικές ερμηνείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ερμηνεία ότι «ο Ιακώβ πάλεψε με τον Θεό» (όπως συναρτάται με το όνομα Ισρα-ήλ) είναι διαδεδομένη στη προτεσταντική θεολογία, και υποστηρίχθηκε από τους προτεσταντικούς μεταρρυθμιστές Μαρτίνο Λούθηρο και Ιωάννη Καλβίνο (αν και ο Καλβίνος πίστευε ότι το περιστατικό ήταν «μόνο όραμα»),[11] καθώς και από μεταγενέστερους συγγραφείς όπως ο Πίτερ Μπέργκερ.[19][20] Άλλα σχόλια αντιμετωπίζουν τη δήλωση του Ιακώβ ότι «είδε τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο» ως αναφορά στον Άγγελο του Κυρίου, που θεωρείται το «Πρόσωπο του Θεού».[21]

Η εγγύτητα των όρων «άνθρωπος» και «Θεός» στο κείμενο έχει θεωρηθεί από ορισμένα χριστιανικά σχόλια ως ένδειξη Χριστοφάνειας. Ο J. Douglas MacMillan προτείνει ότι ο άγγελος με τον οποίο πάλεψε ο Ιακώβ αποτελεί μια προ-ενσαρκωτική εμφάνιση του Χριστού με μορφή ανθρώπου.[22]

Ένα χριστιανικό σχόλιο για τα λόγια του Ιακώβ «είδα τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο» τονίζει ότι η παρατήρηση του Ιακώβ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο «άνθρωπος» με τον οποίο πάλεψε είναι ο ίδιος ο Θεός. Όπως και σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις, όταν κάποιος έβλεπε «τον άγγελο του Κυρίου», ήταν σύνηθες να λέγεται ότι είχε δει το πρόσωπο του Θεού.[21]

Άλλες απόψεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε ανάλυση του βιβλίου του μαρξιστή φιλόσοφου Ερνστ Μπλοχ «ΑθεΪσμός στον Χριστιανισμό» (Atheism in Christianity, 1968), ο Roland Boer αναφέρει ότι ο Bloch κατατάσσει το γεγονός στην κατηγορία του «μύθου, ή τουλάχιστον θρύλου». Ο Boer χαρακτηρίζει αυτή την ανάγνωση ως παράδειγμα ενός «αιμοχαρούς, εκδικητικού Θεού ... που ξεπερνιέται από επινοητικούς ανθρώπους που θέλουν να αποφύγουν την οργή του».[23]

Το επεισόδιο της πάλης στην όχθη ποταμού έχει επίσης συγκριθεί με ιστορίες της ελληνικής μυθολογίας, όπως η μονομαχία του Αχιλλέα με τον ποτάμιο θεό Σκάμανδρο[24] και η πάλη του Μενέλαου με τον θαλάσσιο θεό Πρωτέα.[25]

Η Ρόζμαρι Έλεν Γκίλεϊ (Rosemary Ellen Guiley) συνοψίζει:

«Αυτή η δραματική σκηνή έχει προκαλέσει πολλά σχόλια από εβραίους, καθολικούς και προτεστάντες θεολόγους, βιβλικούς μελετητές και λογοτεχνικούς κριτικούς. Παλεύει ο Ιακώβ με τον Θεό ή με άγγελο; ... Δεν υπάρχει οριστική απάντηση, αλλά η ιστορία έχει εξορθολογιστεί, εξιδανικευτεί, θεωρηθεί ως μύθος, και ερμηνευθεί συμβολικά.»[26]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 Nabulsi, Rachel (May 2023). «Rudolf Otto and the Fearful Numinous: Jacob and Moses Wrestle with the Dangerous Divine; An Investigation of Genesis 32:22-33 and Exodus 4:24-26». Biblical Theology Bulletin (SAGE Publications on behalf of Biblical Theology Bulletin Inc.) 53 (2): 84–95. doi:10.1177/01461079231177689. ISSN 1945-7596.
  2. ↑ John Muddiman (2007). Barton, John· Muddiman, John, επιμ. The Oxford Bible Commentary (Illustrated, reprint, revised έκδοση). Oxford University Press. σελ. 577. ISBN 9780199277186.
  3. ↑ Strong's Concordance H6439
  4. ↑ A Dictionary of Biblical Tradition in English Literature, ed. David L. Jeffrey (1992). p. 852 "WRESTLING JACOB The account of Jacob wrestling with the angel at the ford of the Jabbok River is replete with Hebrew puns (Gen. 32:24–32). Several of these relate to the root of Jacob's name, 'qb ("heel"), and its compound standing as a West Semitic diminutive of "The LORD will pursue" or "The LORD preserves"
  5. ↑ A Dictionary of Biblical Tradition in English Literature, ed. David L. Jeffrey (1992). p. 852: "Jacob was forced to answer, Yaʿaqob, perhaps mirroring the name of the river, Yabbok, but meaning'crooked' (Nahmanides, Deut. 2:10 of Jeshurun, gives this etymology for Jacob, 'one who walks crookedly'; after the thigh wound delivered ..."
  6. ↑ Meir Gertner, Vetus Testamentum, International Organization of Old Testament Scholars, International Organization for the Study of the Old Testament 1960. Volume 10, p. 277: "In Genesis it is a 'man' with whom Jacob wrestled. Later in the story this 'man' appears to be identified with God (Gen. xxxii 29, 31). Talmud, Targum, Syriac and Vulgate take 'God' here to be an angel."
  7. ↑ Anthony Hanson The Prophetic Gospel: Study of John and the Old Testament 056704064X 2006 Page 76 "The Targum of Onkelos offers 'because I have seen the Angel of the Lord face to face',14 and the Targum of Palestine 'because I have seen the Angels of the Lord face to face'.i5 No doubt this substitution was facilitated by Hosea 12.4, where
  8. ↑ Green, Thomas A, επιμ. (2001). Martial Arts of the World: An Encyclopedia (illustrated έκδοση). ABC-CLIO. σελ. 788. ISBN 9781576071502.
  9. ↑ Ellens, J. Harold· Rollins, Wayne G., επιμ. (2004). Psychology and the Bible: From Genesis to apocalyptic vision (illustrated έκδοση). Greenwood Publishing Group. σελ. 77. ISBN 9780275983499.
  10. ↑ "the word is regarded as a gloss by many writers" Myrto Theocharous Lexical Dependence and Intertextual Allusion in the Septuagint of the Twelve Patriarchs
  11. 1 2 Loades, Ann· McLain, Michael, επιμ. (1992). «Wrestling with the Angel: A Study in Historical and Literary Interpretation». Hermeneutics, the Bible, and Literary Criticism (illustrated έκδοση). Springer. σελίδες 133–4. ISBN 9781349219865.
  12. ↑ Howard Schwartz· Elliot K. Ginsburg (2006). Tree of Souls: The Mythology of Judaism (illustrated, reprint, annotated έκδοση). Oxford University Press. σελ. 359. ISBN 9780195327137.
  13. ↑ Shammai Engelmayer· Joseph S. Ozarowski· David Sofian (1997). Lipman, Steve, επιμ. Common Ground: The Weekly Torah Portion Through the Eyes of a Conservative, Orthodox, and Reform Rabbi. Jason Aronson. σελ. 50. ISBN 9780765759924.
  14. ↑ Zvi Kolitz (1993). Confrontation: The Existential Thought of Rabbi J.B. Soloveitchik. KTAV Publishing House. σελ. 50. ISBN 9780881254310.
  15. ↑ Ze'ev Maghen (2006). After Hardship Cometh Ease: The Jews as Backdrop for Muslim Moderation (reprint έκδοση). Walter de Gruyter. σελ. 117. ISBN 9783110184549.
  16. ↑ John R. Kohlenberger (2004). Kohlenberger, John R., επιμ. The Essential Evangelical Parallel Bible: New King James Version, English Standard Version, New Living Translation, the Message. Oxford University Press. σελ. 77. ISBN 9780195281781.
  17. ↑ Tremper Longman· David E. Garland (2008). Longman, Tremper· Garland, David E., επιμ. Genesis-Leviticus (revised έκδοση). Harper Collins. σελ. 255. ISBN 9780310230823.
  18. ↑ Eli Yassif (2009). The Hebrew Folktale: History, Genre, Meaning. Indiana University Press. σελ. 13. ISBN 9780253002624.
  19. ↑ Joseph Barker (1854). Seven Lectures on the Supernatural Origin & Divine Authority of the Bible. By J. Barker. Containing his reply to the Rev. Mr. Sergeant, etc. George Turner. σελ. 87.
  20. ↑ Peter L. Berger (2014). Redeeming Laughter: The Comic Dimension of Human Experience (2, reprint έκδοση). Walter de Gruyter. σελ. 88. ISBN 9783110354003.
  21. 1 2 Tremper Longman· David E. Garland (2008). Longman, Tremper· Garland, David E., επιμ. Genesis-Leviticus (revised έκδοση). Harper Collins. σελίδες 255–6. ISBN 9780310230823.
  22. ↑ MacMillan, J. Douglas (1991). Wrestling with God: Lessons from the Life of Jacob. Evangelical Press of Wales. σελ. 56.
  23. ↑ Roland Boer (2007). Criticism of Heaven: On Marxism and Theology. Brill. σελίδες 39, 41. ISBN 9789004161115.
  24. ↑ Donald H. Mills (2002). The Hero and the Sea: Patterns of Chaos in Ancient Myth. Bolchazy-Carducci Publishers. σελίδες 145–149. ISBN 978-0-86516-508-3.
  25. ↑ Bruce Louden (2011). Homer's Odyssey and the Near East. Cambridge University Press. σελίδες 114–118. ISBN 9781139494908.
  26. ↑ Guiley, Rosemary E. (2004). The Encyclopedia of Angels. Infobase Publishing. σελ. 195. ISBN 9781438130026.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Η_πάλη_του_Ιακώβ_με_τον_άγγελο&oldid=11822060"