Η δεσποινίς Χριστίνα
_-_Google_Art_Project.jpg) Βαμπίρ, πίνακας του Έντβαρτ Μουνκ, 1895 | |
| Συγγραφέας | Μίρτσεα Ελιάντε |
|---|---|
| Τίτλος | Domnișoara Christina |
| Γλώσσα | Ρουμανικά |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 1936 |
| Μορφή | μυθιστόρημα |
| LC Class | OL748538W |
| δεδομένα () | |
Η δεσποινίς Χριστίνα (ρουμανικά: Domnișoara Christina) είναι νουβέλα του Ρουμάνου συγγραφέα Μίρτσεα Ελιάντε που δημοσιεύτηκε το 1936 στο Βουκουρέστι. Το θέμα είναι εμπνευσμένο από τη ρουμανική λαογραφία και σηματοδοτεί τον προσανατολισμό της λογοτεχνικής γραφής του συγγραφέα προς τη λογοτεχνία του φανταστικού.[1]
Το φάντασμα μιας νεαρής γυναίκας που είχε σκοτωθεί κατά τη διάρκεια της Αγροτικής εξέγερσης του 1907, [2]στοιχειώνει ένα αρχοντικό στην πεδιάδα του Δούναβη και τρομοκρατεί τους κατοίκους της γύρω περιοχής. Όταν επιχειρεί την επιστροφή στον ανθρώπινο κόσμο για να ξαναζήσει τον επίγειο έρωτα, μεταμορφώνεται ξανά σε γυναίκα, αλλά το κακό εξορκίζει ένας νεαρός άνδρας.
Έχει διασκευασθεί δύο φορές σε όπερα και σε ταινία.[3]
Υπόθεση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον Σεπτέμβριο του 1935, ο Έγκορ Πασκίεβιτς, νεαρός ζωγράφος από το Βουκουρέστι, φτάνει προσκεκλημένος από τη φίλη του Σάντα (η μεγαλύτερη κόρη της κυρίας Μόσκου), στο αρχοντικό της οικογένειας στην πεδιάδα του Δούναβη. Η ατμόσφαιρα εδώ είναι τρομακτική: το ακίνητο φαίνεται εγκαταλελειμμένο, οι υπηρέτες φεύγουν, διωγμένοι από αόρατες παρουσίες, τα ζώα πεθαίνουν με περίεργους τρόπους. Όσοι μένουν στην έπαυλη φαίνονται άτονοι και έχουν περίεργη συμπεριφορά. Η κυρία Μόσκου υπνοβατεί και συχνά αγνοεί τους ανθρώπους γύρω της, ενώ η 9χρονη κόρη της Σιμίνα συμπεριφέρεται με τρόπο ακατάλληλο για παιδί: δείχνει πρόωρη ερωτομανία.
Οι δύο καλεσμένοι, ο ζωγράφος Έγκορ και ο αρχαιολόγος καθηγητής Ναζάριε, μαθαίνουν σύντομα ότι η έπαυλη είναι στοιχειωμένη από τη Χριστίνα, τη μεγαλύτερη αδερφή της κυρίας Μόσκου, η οποία είχε σκοτωθεί στα ταραχώδη γεγονότα της αγροτικής εξέγερσης του 1907. Η νεαρή γυναίκα είχε σαδιστικές και νυμφομανιακές τάσεις, ήταν ερωμένη κάποιου τον οποίο ωθούσε να διαπράττει πράξεις νοσηρής σκληρότητας. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, με το πρόσχημα ότι θα μοιραστεί την περιουσία της καλούσε χωρικούς άνδρες δύο τη φορά στο δωμάτιό της και τους προέτρεπε να τη βιάσουν, ο εραστής της την σκότωσε από ζήλια. Το πτώμα της γυναίκας δεν βρέθηκε ποτέ και οι τρομοκρατημένοι άνθρωποι της περιοχής πίστευαν ότι είχε μετατραπεί σε βαμπίρ. Το πορτρέτο της δεσποινίδας Χριστίνας σε φυσικό μέγεθος, ζωγραφισμένο από διάσημο ζωγράφο, συναρπάζει τους καλεσμένους. Ο Έγκορ εκφράζει την επιθυμία να ζωγραφίσει ξανά τον πίνακα με το δικό του στυλ.
Ένα βράδυ, η δεσποινίς Χριστίνα εμφανίζεται στο όνειρο του Έγκορ και του εξομολογείται τον έρωτά της, λέγοντάς του ότι θα τον αγαπήσει «όπως κανένας θνητός δεν αγαπήθηκε ποτέ». Του ανακοινώνει ότι θα έρχεται κοντά του κάθε βράδυ πρώτα σε όνειρο και μετά ως πραγματική παρουσία. Από την επόμενη μέρα, η Σάντα αρχίζει να αισθάνεται άσχημα και η κατάστασή της χειροτερεύει μετά τη δεύτερη εμφάνιση το επόμενο βράδυ. Ο Έγκορ αρραβωνιάζεται τη Σάντα και προσπαθεί να την προστατεύσει από την κακή επιρροή του βαμπίρ και των ανθρώπων που βρίσκονται υπό την επιρροή του (κυρία Μόσκου και Σιμίνα).
Η επόμενη εμφάνιση της δεσποινίδας Χριστίνας είναι πραγματική, αλλά το ερωτικό παραλήρημα διακόπτεται ξαφνικά όταν ο Έγκορ αισθάνεται την αιμορραγούσα πληγή του και ξυπνά σαν από όνειρο. Διώχνει βάναυσα τη Χριστίνα (που τον καταριέται να την ποθεί σε όλη του τη ζωή) αλλά κατά λάθος ρίχνει τη λάμπα, προκαλώντας φωτιά που εξαπλώνεται γρήγορα. Την ίδια στιγμή, ο καθηγητής Ναζάριε και ο γιατρός Παναϊτέσκου που παρακολουθεί τη Σιμίνα, βλέπουν τη Χριστίνα να φεύγει με μια άμαξα που οδηγεί φάντασμα. Οι αγρότες του χωριού μαζεύονται στη σκηνή της πυρκαγιάς και ο Έγκορ τους προτρέπει να τον συνοδεύσουν μέσα στο αρχοντικό, όπου καταστρέφει το πορτρέτο της δεσποινίδας Χριστίνας και στη συνέχεια εκτελεί το παραδοσιακό τελετουργικό του εξορκισμού, τρυπώντας την καρδιά της με σιδερένια ράβδο. Ο οριστικός θάνατος της Χριστίνας προκαλεί τον θάνατο της Σάντας και της Σιμίνας, ενώ η κυρία Μόσκου τελικά χάνει τα λογικά της. Ο Έγκορ κοιτάζει το φλεγόμενο αρχοντικό και αρχίζει να βασανίζεται από την κατάρα της νοσταλγίας και της μοναξιάς.
Χαρακτήρες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Έγκορ Πασκίεβιτς — νεαρός ζωγράφος από το Βουκουρέστι που προσκλήθηκε από τη Σάντα, με την οποία έχει μια ρομαντική σχέση, να περάσει ένα μήνα στο κτήμα της οικογένειάς της στην πεδιάδα του Δούναβη. Είναι λογικός άνθρωπος, όχι ακριβώς πιστός, που σχετίζεται με την πραγματικότητα από τη σκοπιά του ορθολογισμού. Αρνείται να πιστέψει στην ύπαρξη του βαμπίρ, αλλά τελικά το καταπολεμά μέσω των παραδοσιακών τελετουργιών των οποίων την αποτελεσματικότητα είχε προηγουμένως αμφισβητήσει. Η νίκη του ωστόσο εμφανίζεται Πύρρειος.
- Η κυρία Μόσκου — ιδιοκτήτρια του κτήματος και της έπαυλης στο Z. (μια αγροτική τοποθεσία στα βόρεια της πόλης Τζιούρτζιου και περίπου 30 χλμ. από τον Δούναβη), μικρότερη αδερφή (κατά 7 χρόνια) της δεσποινίδας Χριστίνας. Είναι χήρα εδώ και αρκετά χρόνια. Έχει απρόσεκτη συμπεριφορά και μερικές φορές πέφτει σε λήθαργο, φαίνεται να χάνει τις δυνάμεις της με τον ερχομό της νύχτας. Της αρέσει να ακούει ιστορίες με βαμπίρ.
- Σάντα — Η μεγαλύτερη κόρη της κυρίας Μόσκου, 19 ετών. Λατρεύει τον Έγκορ, η υγεία της αρχίζει να επιδεινώνεται με τις εμφανίσεις της Χριστίνας.
- Σιμίνα — Η μικρότερη κόρη της κυρίας Μόσκου, ένα κορίτσι 9 ετών. Συμπεριφέρεται σαν ενήλικη γυναίκα, επιδεικνύοντας εμπειρία στα μυστικά της ερωτικής αποπλάνησης, σαν η Χριστίνα να της μετέδωσε μέρος των υπερφυσικών της δυνάμεων. Καταφέρνει να εκφοβίσει τον Έγκορ και τον Ναζάριε και κυριαρχεί στη Σάντα. Η σεξουαλική πρωιμότητα της Σιμίνας προκάλεσε δημόσιο σκάνδαλο και το βιβλίο έγινε στόχος επιθέσεων για τις δυνατότητες και τα όρια της λογοτεχνίας
- Ναζάριε — αρχαιολόγος και βοηθός πανεπιστημίου σχεδόν 40 ετών. Επιβλέπει τις αρχαιολογικές ανασκαφές στην περιοχή. Είναι δεισιδαίμων και καταφεύγει συχνά σε προσευχές και στην επίκληση της Παναγίας.
- Παναϊτέσκου — νεαρός γιατρός, παθιασμένος με το κυνήγι
- Νοσοκόμα — μια ηλικιωμένη, σχεδόν τρελή γυναίκα
- Δεσποινίς Χριστίνα — κόρη γαιοκτήμονα, νεκρή για σχεδόν 30 χρόνια. Δολοφονήθηκε όταν ήταν μόλις 20 ετών κατά τη διάρκεια της αγροτικής εξέγερσης του 1907, η μεγαλύτερη αδερφή της κυρίας Μόσκου
- Ο αμαξάς της Χριστίνας — οικογενειακός συγγενής νεκρός από χρόνια
- Ράντου Πράχαν — φίλος του Έγκορ, νεκρός εδώ και καιρό σε ατύχημα στο δρόμο, τον προειδοποιεί για τον κίνδυνο σε ένα όνειρο.
Διασκευές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το λογοτεχνικό έργο αποτέλεσε τη βάση για δύο ομώνυμες ρουμανικές ταινίες: Η δεσποινίς Χριστίνα (1992) [4] και Η δεσποινίς Χριστίνα (2013)[5] και για δύο όπερες.[6]
Μετάφραση στα ελληνικά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Η δεσποινίς Χριστίνα, μτφ. Μαρία Χύμου-Μαρινέσκου, εκδ. Διώνη, 2004 [7]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ . «goodreads.com/book/Miss Christina/Mircea Eliade».
- ↑ ,. «derstandard.at/story/2000142543924/gewalt-an-der-grenze-der-rumaenische-bauernaufstand-im-jahr-1907».
- ↑ . «taliesinttlg.blogspot.com/2025/04/domnisoara-christina-review».
- ↑ . «letterboxd.com/film/miss-christina-1992/».
- ↑ . «imdb.com/title/Domnisoara Christina/2013».
- ↑ . «youtube.com/SERBAN NICHIFOR: Opera Miss Christina».
- ↑ . «politeianet.gr/books/eliade-mircea-dioni-i-despoinis-christina».