Ζίλινα
Συντεταγμένες: 49°13′N 18°44′E / 49.217°N 18.733°E
| Ζίλινα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
  Ζίλινα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Χώρα | Σλοβακία[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Διοικητική υπαγωγή | Οκρές της Ζιλίνα | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ίδρυση | 1069 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Έκταση | 80,036418 km²[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Υψόμετρο | 345 μέτρα | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Πληθυσμός | 80.257 (31 Δεκεμβρίου 2024)[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ταχ. κωδ. | 010 01 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Τηλ. κωδ. | 041 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ζώνη ώρας | UTC+01:00 (επίσημη ώρα) UTC+02:00 (θερινή ώρα) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Σχετικά πολυμέσα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
.jpg)
Η Ζίλινα (σλοβακικά: Žilina, ουγγρικά: Zsolna, γερμανικά: Sillein, πολωνικά: Żylina) είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Σλοβακίας και αποτελεί την πρωτεύουσα του Κράι της Ζίλινας στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Είναι κτισμένη στις όχθες του ποταμού Βαχ, παραποτάμου του Δούναβη. Το 2024 ο πληθυσμός της πόλης ανερχόταν στους 80.257 κατοίκους.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η περιοχή γύρω από τη σημερινή Ζίλινα κατοικούταν στα τέλη της Λίθινης Εποχής περίπου το 20.000 π.Χ. Τον 5ο αιώνα, οι Σλάβοι άρχισαν να μετακινούνται στην περιοχή. Η πρώτη γραπτή αναφορά στη Ζίλινα είναι το 1208. Από το δεύτερο μισό του 10ου αιώνα έως το 1918, η περιοχή ήταν μέρος του Βασιλείου της Ουγγαρίας.
Η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται γύρω στο 1300 και σύμφωνα με αρχεία του 1312, ήταν ήδη πόλη. Το 1321, ο βασιλιάς Κάρολος Α΄ της Ουγγαρίας έκανε τη Ζίλινα ελεύθερη βασιλική πόλη. Στις 7 Μαΐου 1381, ο βασιλιάς Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας χορήγησε προνόμιο (Privilegium pro Slavis) το οποίο έκανε ίσους τους Σλάβους κατοίκους της πόλης με τους Γερμανούς, παραχωρώντας τις μισές έδρες του δημοτικού συμβουλίου σε Σλάβους.[4] Η πόλη κάηκε το 1431 από τους Χουσίτες.
Κατά τον 17ο αιώνα, η Ζίλινα απέκτησε θέση ως κέντρο παραγωγής, εμπορίου και εκπαίδευσης και κατά την εποχή της Μπαρόκ αρχιτεκτονικής χτίστηκαν πολλά μοναστήρια και εκκλησίες, καθώς και το Κάστρο Μπουντατίν (Budatínsky zámok) της πόλης.
Ήταν ένας από τους πρώτους δήμους που υπέγραψαν τη Διακήρυξη του Μάρτιν το 1918 και μέχρι τον Μάρτιο του 1919 ήταν η έδρα της Σλοβακικής κυβέρνησης. Στις 6 Οκτωβρίου 1938, λίγο μετά τη Συμφωνία του Μονάχου, η αυτονομία της Σλοβακίας εντός της Τσεχοσλοβακίας ανακηρύχθηκε στη Ζιλίνα.
Κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, δεκάδες χιλιάδες Εβραίοι απελάθηκαν από τη Ζιλίνα.[5] Η Ζιλίνα καταλήφθηκε κατά την διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου στις 30 Απριλίου 1945 από Τσεχοσλοβακικά και Σοβιετικά στρατεύματα του 4ου Ουκρανικού Μετώπου. Μετά τον πόλεμο, η πόλη συνέχισε την ανάπτυξή της με την κατασκευή πολλών νέων εργοστασίων, σχολείων και οικισμών.
Σήμερα, η Ζίλινα είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Σλοβακίας, το τρίτο σημαντικότερο βιομηχανικό κέντρο και η έδρα του πανεπιστημίου της Ζίλινας που ιδρύθηκε το 1953. Από το 1990, το ιστορικό κέντρο της πόλης έχει σε μεγάλο βαθμό αναστηλωθεί.
Δημογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πληθυσμός της Ζίλινας[6] | |||||||
| Έτος | Πληθυσμός | Έτος | Πληθυσμός | Έτος | Πληθυσμός | Έτος | Πληθυσμός |
| 1890 | 4100 | 1950 | 18000 | 1980 | 83000 | ||
| 1900 | 5600 | 1961 | 32500 | 1991 | 83911 | ||
| 1910 | 9200 | 1965 | 37000 | 2001 | 85400 | ||
| 1921 | 12000 | 1970 | 41800 | 2011 | 81494 | ||
| 1930 | 17500 | 1975 | 56000 | 2012 | 84360 | ||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) archINFORM. 7564. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2018.
- ↑ «Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr] : Rozloha (Štvorcový meter)» Statistical Office of the Slovak Republic. Μπρατισλάβα. 31 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2025.
- ↑ «Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) [om7101rr]» (Σλοβακικά) Statistical Office of the Slovak Republic. Μπρατισλάβα. 31 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2025.
- ↑ Kirschbaum, Stanislav J. (1995). A history of Slovakia : the struggle for survival
. New York: St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-16125-5. - ↑ Fatran, Gila (2007). Boj o prežitie [The Struggle for Survival] (στα Σλοβακικά). Bratislava: SNM - Múzeum Židovskej Kultúry. σελίδες 180–181. ISBN 978-80-8060-206-2.
- ↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2016.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Žilina στο Wikimedia Commons
 |
Αυτό το λήμμα σχετικά με τη γεωγραφία της Σλοβακίας χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |