Εύα Γκρλιτς
| Εύα Γκρλιτς | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | 1920 Βουδαπέστη |
| Θάνατος | Ζάγκρεμπ |
| Τόπος ταφής | νεκροταφείο Μιριγκόι |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ουγγαρία Κροατία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Κροατικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | δημοσιογράφος συγγραφέας |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Danko Grlić |
| Τέκνα | Rajko Grlić |
Η Εύα Γκρλιτς (το γένος Ίζραελ, 1920 – 31 Ιουλίου 2008) ήταν Κροάτισσα δημοσιογράφος και συγγραφέας, μητέρα του διάσημου Κροάτη σκηνοθέτη και παραγωγού ταινιών Ράικο Γκρλιτς.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Γκρλιτς γεννήθηκε στη Βουδαπέστη από εβραϊκή οικογένεια[1][2]. Ο πατέρας της, Όσκαρ (Οσίας) Τζέσουα Ίζραελ, ήταν Σεφαραδίτης Εβραίος και η μητέρα της, Κάτιτσα Κλίνγκενμπεργκ, ήταν Ασκεναζίτισσα Εβραία[3][4]. Διδάχθηκε τη γλώσσα λαντίνο και τα εβραϊκά έθιμα.
Η Γκρλιτς έμαθε ουγγρικά από τη μητέρα της και βοσνιακά από τον πατέρα της. Πέρασε την παιδική και εφηβική της ηλικία στο Σεράγεβο.
Ως έφηβη στο Σεράγεβο, η Γκρλιτς ανήκε σε αριστερούς κύκλους και μαζί τους πήγαινε σε οργανωμένες εκδρομές ή χειμερινό σκι. Σύντομα ένιωσε την αποτελεσματικότητα της προπολεμικής γιουγκοσλαβικής δικτατορίας, όταν η αστυνομία ανακάλυψε επιστολές, τις οποίες της είχε στείλει από την Ισπανία ο φίλος της, Μιλιένκο Τσβίτκοβιτς, ένας εθελοντής που είχε ενταχθεί στις Διεθνείς Ταξιαρχίες στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο.
Λόγω αυτών των επιστολών, στην Γκρλιτς απαγορεύτηκε η περαιτέρω εκπαίδευση οπουδήποτε στην επικράτεια του Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας. Το 1938, μετακόμισε με την οικογένειά της στο Ζάγκρεμπ. Στο Ζάγκρεμπ, παρακολούθησε και ολοκλήρωσε ένα μάθημα στενοδακτυλογράφησης και στη συνέχεια εργάστηκε ως γραμματέας σε διάφορες εταιρείες[5][3].
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, μεταγενέστερη ζωή και καριέρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον Απρίλιο του 1940, η Γκρλιτς παντρεύτηκε τον Ρούντολφ Ντόμανι, αδελφό του Ρόμπερτ Ντόμανι, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, τη Βέσνα Ντόμανι Χάρντι, η οποία γεννήθηκε τον Μάιο του 1941. Ο σύζυγός της, Ρούντολφ, δολοφονήθηκε από τους Ούστασε τον Σεπτέμβριο του 1941. Εν τω μεταξύ, τα διαμερίσματά της στο κέντρο του Ζάγκρεμπ, τόσο σε αυτήν όσο και σε άλλα μέλη της άμεσης οικογένειάς της, απαλλοτριώθηκαν, οπότε μαζί με την κόρη της, τη μητέρα της, τη γιαγιά της, Τερέζα Κον, και τους γονείς του εκλιπόντος συζύγου της, η χήρα Γκρλιτς μετακόμισε στο διαμέρισμα της ξαδέλφης του συζύγου της, Αντόνια Σπίτσνερ.
Τον Φεβρουάριο του 1942, το καθεστώς των Ούστασε άρχισε να συλλέγει και να απελαύνει τους εναπομείναντες Εβραίους που ζούσαν ακόμα στο Ζάγκρεμπ και από όλη την οικογένεια μόνο η Γκρλιτς, η κόρη και η μητέρα της κατάφεραν να αποφύγουν τη σύλληψη. Η Γκρλιτς σύντομα εντάχθηκε στους Παρτιζάνους, όπου άρχισε να γράφει για την εφημερίδα Vjesnik. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Ότο και η Ρούζα Φουχς φρόντισαν την κόρη της Γκρλιτς. Η Ρούζα Φουχς αργότερα ονομάστηκε Δίκαιη Μεταξύ των Εθνών το 1987.
Η μητέρα της Γκρλιτς κατατάχθηκε επίσης στους Παρτιζάνους και σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Τρίο στη Βοσνία το 1942. Η υπόλοιπη οικογένειά τους χάθηκε κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, μεταξύ των οποίων και ο πατέρας της. Μόνο η Γκρλιτς, ο θείος της, Μοσέ Ίζραελ, και η κόρη της επέζησαν.
Το 1945, η Γκρλιτς επέστρεψε στο Ζάγκρεμπ για να επανενωθεί με την κόρη της, η οποία ήταν τεσσάρων ετών τότε[6][3].
Από το 1945 έως το 1949, η Γκρλιτς συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες, μεταξύ των οποίων οι Vjesnik και Naprijed. Για τρία χρόνια, η Γκρλιτς φυλακίστηκε στις φυλακές Γκόλι Ότοκ ως πολιτική εχθρός της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. Η Γκρλιτς εργάστηκε επίσης ως μεταφράστρια από τα γερμανικά και τα ουγγρικά. Το 1998, η Γκρλιτς δημοσίευσε το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα Sjećanje για τη ζωή της πριν και μετά τον πόλεμο, ως αριστερή. Το Sjećanje εκδόθηκε επίσης στην ουγγρική και ιταλική γλώσσα[7].
Ο δεύτερος σύζυγός της ήταν ο μαρξιστής ουμανιστής και φιλόσοφος του Ζάγκρεμπ, Ντάνκο Γκρλιτς, με τον οποίο απέκτησε ένα μοναχοπαίδι, τον Ράικο[8].
Το 2002, η Γκρλιτς δημοσίευσε το βιβλίο Ένας ταξιδιώτης στην Κρακοβία και άλλες ιστορίες[7].
Η Γκρλιτς πέθανε στις 31 Ιουλίου 2008 στο Ζάγκρεμπ και τάφηκε στο νεκροταφείο Μιρογκόι[9].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Kraus (1998)
- ↑ «Holocaust Survivors and Victims Database: Eva Grlic». United States Holocaust Memorial Museum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2013.
- 1 2 3 (στην κροατική) Ha-Kol (Glasilo Židovske zajednice u Hravtskoj); Eva Grlić, priča o jednom nevjerovatnom životu; stranica 58, 59, 60; broj 106, srpanj / kolovoz / rujan 2008.
- ↑ Snješka Knežević (2011)
- ↑ «Preminula novinarka i prozaistica Eva Grlić» (στα Κροατικά). Novi list. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2012.
- ↑ «In Memoriam Eva Grlić». www.margel-institute.hr. 22 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2012.
- 1 2 «Preminula novinarka i prozaistica Eva Grlić» (στα Κροατικά). Lider. 1 Αυγούστου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2012.
- ↑ Šuvar, Mira (6 Ιουλίου 2008). «U Beograd rado dolazim» (στα Σερβικά). Blic. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2012.
- ↑ (στην κροατική) Gradska groblja Zagreb: Eva Grlić, Mirogoj mjesto ukopa GI-2-II/I-30
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Kraus, Ognjen (1998). Dva stoljeća povijesti i kulture Židova u Zagrebu i Hrvatskoj. Zagreb: Židovska općina Zagreb. ISBN 953-96836-2-9.
- Snješka Knežević, Aleksander Laslo (2011). Židovski Zagreb. Zagreb: AGM, Židovska općina Zagreb. ISBN 978-953-174-393-8.